Μετά την ολοκλήρωση, το Σάββατο 11 Ιουλίου 2026, ενός γύρου συνομιλιών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν στη Μουσκάτ σχετικά με τις ρυθμίσεις της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τη διασφάλιση της ασφάλειας και της ελευθερίας διέλευσης, αμερικανικά δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το Σουλτανάτο του Ομάν επεξεργάζεται πρόταση για την οργάνωση της θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω δύο ξεχωριστών διαδρόμων, οι οποίοι θα λειτουργούν υπό διαφορετικά, συμφωνημένα καθεστώτα.
Σύμφωνα με πηγή που συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις και την οποία επικαλέστηκε το CNN, το Ομάν έχει ετοιμάσει προσχέδιο πρότασης για τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μέσω δύο θαλάσσιων διαδρόμων, καθένας από τους οποίους θα διέπεται από διαφορετικές ρυθμίσεις. Η ίδια πηγή διευκρίνισε ότι, βάσει της πρότασης, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, και οι δύο διάδρομοι θα παραμείνουν ανοικτοί στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Νότιος και βόρειος διάδρομος
Το προσχέδιο προβλέπει ότι η ναυσιπλοΐα στον νότιο διάδρομο, ο οποίος διέρχεται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, θα συνεχιστεί ελεύθερα, σύμφωνα με το καθεστώς που ίσχυε πριν από την έναρξη του πολέμου. Αντίθετα, τα πλοία που θα κινούνται μέσω του βόρειου διαδρόμου, ο οποίος βρίσκεται εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, θα χρειάζονται προηγούμενη έγκριση από την Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να επιβάλλονται τέλη διέλευσης, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Η πρόταση μεταφέρθηκε στην Τεχεράνη
Το τηλεοπτικό δίκτυο ABC μετέδωσε, επικαλούμενο Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή με γνώση των επαφών, ότι ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επέστρεψε στην Τεχεράνη, μεταφέροντας την ομανική πρόταση για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η πρόταση προβλέπει την απρόσκοπτη λειτουργία του νότιου θαλάσσιου διαδρόμου, χωρίς περιορισμούς.
Παράλληλα, ο ιστότοπος Axios, επικαλούμενος διπλωματική πηγή, ανέφερε ότι η ιρανική αντιπροσωπεία δεν ήταν σε θέση να εγκρίνει την πρόταση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στη Μουσκάτ και παρέπεμψε το θέμα στην Τεχεράνη για εσωτερικές διαβουλεύσεις.
Συζητήσεις Ιράν – Ομάν
Το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ανέφερε ότι ο Αραγτσί, ο οποίος έφθασε το πρωί του Σαββάτου στη Μουσκάτ, συναντήθηκε με τον Ομανό ομόλογό του, Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι. Οι δύο πλευρές συζήτησαν τους κατάλληλους μηχανισμούς για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το άρθρο 5 του αμερικανοϊρανικού μνημονίου κατανόησης.
Το άρθρο 5 του λεγόμενου «Μνημονίου της Ισλαμαμπάντ», το οποίο υπογράφηκε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν τον Ιούνιο του 2026, προβλέπει ότι το Ιράν δεσμεύεται να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ, να διασφαλίσει την ασφαλή ναυσιπλοΐα και να απομακρύνει στρατιωτικά εμπόδια.
Επιπλέον, οι τεχνικές ρυθμίσεις του άρθρου προβλέπουν:
- Ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων χωρίς τέλη για 60 ημέρες.
- Περίοδο 30 ημερών για την απομάκρυνση των εμποδίων και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
- Διάλογο μεταξύ του Ιράν και του Ομάν για τον καθορισμό του μελλοντικού συστήματος διαχείρισης των Στενών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Διαφωνίες για το μέλλον του Ορμούζ
Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν από το Ιράν, την Παρασκευή, να δεσμευθεί δημόσια ότι δεν θα στοχοποιεί πλοία στα Στενά του Ορμούζ και ότι θα διατηρήσει ανοικτούς όλους τους θαλάσσιους διαδρόμους για την εμπορική ναυσιπλοΐα.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν είχε κλείσει αυτό το στρατηγικό πέρασμα για την εμπορική ναυσιπλοΐα, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, καθώς μέσω των Στενών διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι το καθεστώς στα Στενά δεν θα επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση και σκοπεύει να επιβάλει στα πλοία αυτό που περιγράφει ως «τέλη υπηρεσιών». Αντίθετα, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να υποστηρίζει την πλήρη ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
