Με στόχο να φέρουν την επιστημονική σκέψη και την πνευματική δημιουργία πιο κοντά στους πολίτες, η Ακαδημία Αθηνών και η Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση υπέγραψαν την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026 Μνημόνιο Συνεργασίας, στο πλαίσιο του εορτασμού των εκατό χρόνων από την ίδρυση της Ακαδημίας. Η συνεργασία αναδεικνύει την ιστορική διαδρομή και το σύγχρονο έργο του Ιδρύματος, συνδέοντας την πνευματική προσφορά ενός αιώνα με τα ερωτήματα και τις προκλήσεις του σήμερα.
Το Μνημόνιο υπέγραψαν, στην Αίθουσα Τελετών της Ακαδημίας Αθηνών, ο Πρόεδρος της Ακαδημίας, ακαδημαϊκός Νικηφόρος Διαμαντούρος, ο Γενικός Γραμματέας, ακαδημαϊκός Αντώνιος Ρεγκάκος, και ο Πρόεδρος της ΕΡΤ, Γιάννης Παπαδόπουλος.
Η συμφωνία προβλέπει τη συμπαραγωγή ντοκιμαντέρ και σύντομων ενημερωτικών εκπομπών ή μηνυμάτων, την κάλυψη των επετειακών εκδηλώσεων και την προβολή του έργου της Ακαδημίας μέσω των τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών προγραμμάτων, των ψηφιακών πλατφορμών και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης της ΕΡΤ. Η Ακαδημία συμβάλλει με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών και ερευνητών, την παραχώρηση επιστημονικού, ιστορικού και αρχειακού υλικού και την επιστημονική εποπτεία του περιεχομένου.
Ο Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, Νικηφόρος Διαμαντούρος, υπογράμμισε ότι η εκατονταετηρίδα αποτελεί ευκαιρία για ένα ουσιαστικό άνοιγμα προς την κοινωνία: «Για την Ακαδημία, η επέτειος των 100 ετών αποτελεί αφορμή όχι μόνο να ανατρέξουμε στη διαδρομή ενός αιώνα, αλλά και να ανοίξουμε ακόμη περισσότερο τις πόρτες της και να φέρουμε το έργο της πιο κοντά στο ευρύ κοινό». Προσδιορίζοντας τον κοινό στόχο των δύο φορέων, ευχήθηκε η συνεργασία «να ανοίξει νέους δρόμους ώστε η γνώση, η επιστήμη και ο πολιτισμός να αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη παρουσία στη δημόσια ζωή».
Ο Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών, Αντώνιος Ρεγκάκος, ανέδειξε τη σύνδεση του κύρους του θεσμού με την ευθύνη του απέναντι στο παρόν και στο μέλλον: «Ένας θεσμός με τέτοια ιστορία οφείλει να κατακτά το κύρος του καθημερινά, με την ποιότητα της έρευνας, την ανεξαρτησία της κρίσης και την παρουσία του στα μεγάλα ερωτήματα της εποχής». Αναφερόμενος στην είσοδο της Ακαδημίας στον δεύτερο αιώνα της, έθεσε ως προτεραιότητες τη στήριξη της πρωτότυπης έρευνας και των νέων επιστημόνων, τη διεπιστημονική συνεργασία και την αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων για την πρόσβαση στα αρχεία και στις συλλογές της. Όπως τόνισε: «Το μέτρο αυτής της ευθύνης είναι όσα, χάρη στη δική μας εργασία, θα μπορέσουν να δημιουργήσουν οι επόμενοι».
Ο Πρόεδρος της ΕΡΤ, Γιάννης Παπαδόπουλος, σημείωσε ότι «η ΕΡΤ δεν θα μπορούσε να λείπει από την επέτειο των 100 χρόνων της Ακαδημίας Αθηνών» και υπογράμμισε τον ρόλο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στην ανάδειξη του έργου και της συμβολής της Ακαδημίας στην πορεία της χώρας. Όπως ανέφερε, «η ΕΡΤ αναλαμβάνει να μεταφέρει αυτή τη σημαντική παρακαταθήκη στο ευρύ κοινό».
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, που παραβρέθηκε στην εκδήλωση, χαιρέτησε τη συνεργασία μεταξύ Ακαδημίας Αθηνών και ΕΡΤ, τονίζοντας ότι η παραγωγή των vidcasts και podcasts που θα προβάλλουν οι πλατφόρμες της δημόσιας τηλεόρασης θα δώσουν την ευκαιρία σε όλους, αλλά και στις νεότερες γενιές, να γνωρίσουν την ιστορία και τα επιτεύγματα της χώρας μας. Καταλήγοντας, πρόσθεσε: «Χαιρετίζω, λοιπόν, αυτήν την πρωτοβουλία και είμαι κι εγώ πολύ περήφανος, εκπροσωπώντας τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, που είμαστε κι εμείς κομμάτι αυτής της ιστορικής στιγμής».
Κεντρική δράση της συνεργασίας είναι η σειρά «100 χρόνια Ακαδημία Αθηνών: Σημειώσεις για το σήμερα και το αύριο», η οποία παρουσιάζει 36 ξεχωριστές αφηγήσεις ακαδημαϊκών και αρχίζει να διατίθεται από τις 14 Οκτωβρίου ως σειρά vidcast στο ERTFLIX και ως σειρά podcast στο ERTεcho.
Στις συνομιλίες τους με τον δημοσιογράφο της ΕΡΤ Αντώνη Τζαβάρα, οι ακαδημαϊκοί μοιράζονται την επιστημονική και δημιουργική τους διαδρομή και συζητούν ζητήματα που αφορούν άμεσα τον σύγχρονο πολίτη: από τη θέση των αρχαίων ελληνικών στην εκπαίδευση και τα ηθικά όρια της ιατρικής έως την κατανόηση του σύμπαντος και τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης. Μέσα από την προσωπική αφήγηση αναδεικνύονται οι άνθρωποι πίσω από το έργο, οι αναζητήσεις τους και οι ιδέες που μπορούν να εμπλουτίσουν τον δημόσιο διάλογο.
Στις αφηγήσεις του αφιερώματος «100 χρόνια Ακαδημία Αθηνών: Σημειώσεις για το σήμερα και το αύριο» συμμετέχουν οι Νικηφόρος Διαμαντούρος, Αντώνης Ρεγκάκος, Σταμάτης Κριμιζής, Αντωνία Τριχοπούλου, Μιχάλης Κοσμόπουλος, Προκόπης Παυλόπουλος, Ανδρέας Τζάκης, Ιόλη Καλαβρέζου, Χρήστος Ζερεφός, Άρης Ροζάκης, Γιώργος Κόλλιας, Αλέκος Λεβίδης, Μανόλης Κορρές, Δώρος Θεοδώρου, Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, Χρίστος Παπαδημητρίου, Μιχάλης Σταθόπουλος, Αθανάσιος Φωκάς, Στάθης Λιβαθινός, Δημήτρης Σκαρβέλης, Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Κωνσταντίνος Βαγενάς, Απόστολος Γεωργιάδης, Αλέξανδρος Νεχαμάς, Θεόδωρος Παπαγγελής, Παύλος Σούρλας, Δημήτρης Θάνος, Κωνσταντίνος Μπουραζέλης, Χαράλαμπος Ρούσσος, Μανώλης Φλωράτος, Κώστας Συνολάκης, Γιώργος Χρούσος, Βασίλης Ράπανος, Μιχάλης Τιβέριος, Ανδρέας Καραμάνος και Παναγιώτης Σουκάκος.
Στη χρονιά που η Ακαδημία Αθηνών συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής και η ΕΡΤ εξήντα χρόνια τηλεοπτικής λειτουργίας, οι δύο φορείς ενώνουν τις δυνάμεις τους για να καταστήσουν τη γνώση και την πνευματική δημιουργία προσιτές σε ένα ευρύτερο κοινό, στην Ελλάδα και στον Ελληνισμό της διασποράς.
Ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Ηλίας Σιακαντάρης παρουσίασε την εκδήλωση για την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας, η οποία ολοκληρώθηκε με την εκτέλεση των «Πέντε ελληνικών χορών» του Νίκου Σκαλκώτα από μέλη της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Μιχάλη Οικονόμου.
