Σπάνια η ιστορία μιας εταιρίας είναι τόσο άμεσα συνδεδεμένη με την πορεία της χώρας. Η τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ όμως, είναι μια τέτοια περίπτωση που έχει αφήσει την «σφραγίδα» της από τα Οχυρά του Ρούπελ ως τη Γέφυρα Ρίου -Αντιρρίου…
Με δουλειά στρωμένη από τον πατέρα τους, τον σταφιδέμπορο, Κανέλλο Κανελλόπουλο, ο Νικόλαος Κανελλόπουλος από το Αίγιο, δεν είχε κανένα λόγο να ανησυχεί για το μέλλον. Η εύφορη γη της Πελοποννήσου με το εμπόριο σταφίδας να κυριαρχεί, δεν άφηνε χωρίς μεροκάματο τους ανθρώπους της που πάσχιζαν καθημερινά να επιβιώσουν.
Οι φοιτητές που άλλαξαν την εγχώρια βιομηχανία
Όμως, ο Νικόλαος Κανελλόπουλος είχε άλλα σχέδια. Το ημερολόγιο έδειχνε 1902, όταν αποφάσισε με τον Αλ. Ζαχαρίου, τον Ν. Χατζηκυριάκο και τον Λ. Οικονομίδη να δημιουργήσουν την σημερινή εταιρεία Τιτάν.
Πολλοί ήταν οι ντόπιοι που απόρησαν με αυτή τους κίνηση. Όμως, γόνοι καλών και εύπορων οικογενειών όλοι τους, δεν θέλησαν να αρκεστούν στα «έτοιμα» αλλά να πάνε την περιουσία τους ένα βήμα παραπέρα. Με σπουδές Χημείας στο Πολυτεχνείο της Ζυρίχης, έμειναν αργότερα γνωστοί ως ο «Κύκλος της Ζυρίχης» καθώς υπήρξαν ο «πυρήνας» της εκβιομηχάνισης της χώρας.
Για τη δημιουργία της επιχείρησης, συνεισφέρουν ο καθένας από την προσωπική του περιουσία, το ποσό των 200.000 δρχ. Σκοπός ήταν η ίδρυση μιας βιομηχανίας που θα παράγει τσιμέντο, μιας βιομηχανίας που ονομάστηκε «ΤΙΤΑΝ-ΚΥΚΛΩΨ» χάρη στην πλούσια ελληνική μυθολογία. Η ΤΙΤΑΝ απέκτησε την έδρα της στην Ελευσίνα, επειδή εκεί υπήρχαν οι πρώτες ύλες για την παραγωγή τσιμέντου, καθώς και λιμάνι για τον εφοδιασμό άλλων πρώτων υλών και τη διακίνηση ή και την εξαγωγή του προϊόντος. Μόλις 10 χρόνια μετά την ίδρυσή της, το 1912, εισέρχεται στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών.
Η ΤΙΤΑΝ δίνει ώθηση στην οικονομία
Η κατανάλωση τσιμέντου το 1919 είχε περιοριστεί στο 1/10 της παραγωγής. Το 1925, όμως αφού προηγήθηκε η σύναψη ενυπόθηκου δανείου «δι΄ ομολογιών» 2,5 εκατ. δρχ. και η ηλεκτρική ενέργεια έδωσε τη θέση της στα λουριά και στις τροχαλίες που κινούσαν ως τότε τα μηχανήματα του εργοστασίου της Ελευσίνας, η παραγωγή έφθασε τις 23.300 τόνους.
Η ΤΙΤΑΝ δίνει «ανάσα ζωής» στη σχεδόν έρημη περιοχή της Ελευσίνας. Η περιοχή ζωντανεύει χάρη στη βιομηχανία και το ίδιο το εργοστάσιο ηλεκτροδοτείται με ιδιοπαραγωγή ρεύματος το 1924 φωτίζοντας τα σκοτεινά βράδια την Ελευσίνα.
Ελληνική «σφραγίδα» στα Οχυρά Ρούπελ
Από τα μέσα της δεκαετίας του ΄30 ο Τιτάνας άρχισε εξαγωγές στη Βραζιλία και αλλού. Με τσιμέντο Τιτάν, βάσει ειδικής ελβετικής πατέντας, στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα φτιάχτηκαν τότε τα Οχυρά Ρούπελ, συνολικού μήκους 4.251 μέτρων, με τοίχους πάχους 2,5 μέτρων, κατασκευασμένους από οπλισμένο σκυρόδεμα.
Το 1933, η ΤΙΤΑΝ, ξεκινά τις εξαγωγές τσιμέντου εγκαινιάζοντας νέους δρόμους για την εταιρία ενώ το 1937, η ξεκινά γενική ανακαίνιση του εργοστασίου Ελευσίνας με την κατάργηση των κατακόρυφων κλιβάνων και εγκατάσταση περιστροφικών κλιβάνων.
Ο Πόλεμος, η καταστροφή και η αναγέννηση
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος όμως δεν άργησε. Οι δραστηριότητες και οι επενδύσεις ανεστάλησαν, το εργοστάσιο επιτάχθηκε από τους ναζί και το τέλος του πολέμου βρήκε την εταιρεία σχεδόν κατεστραμμένη. Ήταν τόσες οι ζημιές, που η οικογένεια Κανελλόπουλου συζητούσε σοβαρά τη διάλυσή της. Η παραγωγή τσιμέντου το 1945 ήταν μόλις 14.000 τόνοι. Προκρίθηκε τελικά η αναδιοργάνωση, η «ανοικοδόμηση». Η κάλυψη των ολοένα και μεγαλύτερων αναγκών της ελληνικής αγοράς συνοδεύθηκε με εξαγωγές, κυρίως σε χώρες της Μέσης Ανατολής. Ο εκσυγχρονισμός κορυφώνεται στα μέσα της δεκαετίας του ΄50, όταν στη μονάδα της Ελευσίνας τοποθετήθηκαν -για πρώτη φορά στην Ελλάδα- ηλεκτροστατικά φίλτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, στα πλαίσια μιας πολιτικής διαχείρισης του περιβάλλοντος που αρκετά χρόνια μετά θα κατέληγε σε υψηλές εθνικές και διεθνείς βραβεύσεις.
Μεταξύ των ετών 1951-1957 η παραγωγή του εργοστασίου Ελευσίνας αυξάνεται κατακόρυφα, με συνεχή διεύρυνση των εξαγωγών, οι οποίες αντιπροσωπεύουν πλέον το 52% των πωλήσεων του ΤΙΤΑΝΑ και το 50% περίπου των συνολικών ελληνικών εξαγωγών τσιμέντου. Έτσι αρχίζει να παράγεται και να διατίθεται στο εσωτερικό και στο εξωτερικό και λευκό τσιμέντο. Τα χρόνια που ακολουθούν η πορεία της ΤΙΤΑΝ είναι σταθερά ανοδική. Το 1962, εγκαινιάζεται το δεύτερο εργοστάσιο της εταιρίας στη Νέα Ευκαρπία Θεσσαλονίκης και το 1968, το τρίτο εργοστάσιο στο Δρέπανο Αχαίας. Λίγο αργότερα, το 1976, λειτουργεί τέταρτο εργοστάσιο στο Καμάρι Βοιωτίας.
Το 1978 Ιδρύεται η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε., με αντικείμενο την παραγωγή, μεταφορά και εμπορία ετοίμου σκυροδέματος ενώ ένα χρόνο μετά, το 1979 ξεκινάει η λειτουργία του πρώτου σταθμού αποθήκευσης τσιμέντου στη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας (πλωτός σταθμός) και στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου (πλωτός σταθμός) και η θυγατρική ΝΑΥΤΙΤΑΝ Α.Ε. αναλαμβάνει τη διαχείριση και συντονισμό των θαλάσσιων μεταφορών τσιμέντου.
Πορεία σταθερά ανοδική
Η καλπάζουσα πορεία της ΤΙΤΑΝ είναι και ο λόγος που το 1980 βρίσκεται στη 2η θέση του πίνακα των μεγαλύτερων εξαγωγικών βιομηχανιών της Ελλάδας. Το 1985 πραγματοποιούνται για πρώτη φορά εξαγωγές στις ΗΠΑ και το 1988 ιδρύεται σταθμός διανομής τσιμέντου στις ΗΠΑ (Port Newark, New Jersey). Η πορεία του εγχώριου ΤΙΤΑΝΑ θυμίζει στη συνέχεια μια επιτυχημένη πολυεθνική καθώς την περίοδο 1989-1994 ιδρύονται σταθμοί διανομής στη Δυτική Ευρώπη: Βενετία – Ιταλία, Μασσαλία – Γαλλία, Hull – Ηνωμένο Βασίλειο.
Το 1992 αποκτάται ο έλεγχος τσιμεντοβιομηχανίας στις ΗΠΑ (Roanoke) ενώ το 1998, ο όμιλος εξαγοράζει την πλειοψηφία των μετοχών της εταιρίας Plevenski Cement στη Βουλγαρία και της εταιρίας Cementarnica Usje στη FYROM και το 1999 την πλειοψηφία των μετοχών της αιγυπτιακής εταιρίας Beni Suef Cement (Κοινοπραξία TITAN – LAFARGE) και λειτουργία νέου σταθμού στη Σάφαγκα της Αιγύπτου.
Το 2000 προχωρά στην εξαγορά της TARMAC AMERICA Inc με απόκτηση του 100% των εργοστασίων Roanoke (Virginia) και Pennsuco (Florida), λατομείων, μονάδων παραγωγής σκυροδέματος, σταθμών διανομής τσιμέντου κ.ά., στις ΗΠΑ.
Το 2002 ο ΤΙΤΑΝΑΣ γιορτάζει τα 100 χρόνια από τη λειτουργία του, με σειρά εκδηλώσεων ανά την Ελλάδα με έμφαση στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη. Επίσης το 2002 σημαδεύεται από:
– Την υπογραφή από τον ΤΙΤΑΝΑ (πρώτη Ελληνική Εταιρία) του Οικουμενικού Συμφώνου (Global Compact) του ΟΗΕ.
– Την ένταξη της αμερικανικής εταιρίας Separation Technologies (επεξεργασίας ιπτάμενης τέφρας) στον Όμιλο.
– Την απόκτηση του ελέγχου της τσιμεντοβιομηχανίας Kosjeric στη Σερβία.
– Την απόκτηση του ελέγχου της αιγυπτιακής εταιρίας ALEXANDRIA PORTLAND CEMENT (σε κοινοπραξία με τη LAFARGE).
Το 2003 ξεκινάει η λειτουργία νέας, υπερσύγχρονης γραμμής παραγωγής στο εργοστάσιο Ν. Ευκαρπίας Θεσσαλονίκης και ο όμιλος εντάσσεται ως πλήρες μέλος του Παγκόσμιου Επιχειρηματικού Συμβουλίου για την Αειφόρο Ανάπτυξη (WBCSD).
Το 2004 με τη συμβολή του ΤΙΤΑΝΑ ως αποκλειστικού προμηθευτή ειδικού τσιμέντου, που παράγεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα κατασκευάζεται η γέφυρα Ρίου-Αντίρριου. Επίσης προχωράει σε παραχώρηση των μετοχών της PLEVENSKI A.D. και εξαγορά των μετοχών της εταιρίας ZLATΝA PANEGA Α.D. στη Βουλγαρία. Το ίδιο έτος σημειώνεται έναρξη λειτουργίας νέου σταθμού διανομής τσιμέντου στην Tampa (Florida), στις ΗΠΑ. Το 2005 εγκαινιάζεται νέα παραγωγική μονάδα τσιμέντου του εργοστασίου Pennsuco (Florida), στις ΗΠΑ.
Την επόμενη χρονιά, το 2006 γίνεται εξαγορά από την ΤΙΤΑΝ AMERICA τριών ανεξάρτητων εταιριών παραγωγής έτοιμου σκυροδέματος στις ΗΠΑ. Επίσης εγκαινιάζεται νέος σύγχρονος σταθμός διανομής τσιμέντου στο Port Newark, New Jersey στις ΗΠΑ. Την ίδια χρονιά, κατασκευάζεται σταθμός διανομής τσιμέντου στον Αυλώνα (Vlore) της Αλβανίας.
Εξαγορές και διεθνείς συνεργασίες
Το 2007, ξεκινάει η κατασκευή στην περιοχή Kruje της Αλβανίας, νέου εργοστασίου παραγωγής τσιμέντου και γίνεται εξαγορά από την ΤΙΤΑΝ AMERICA δύο ακόμα εταιριών έτοιμου σκυροδέματος και λατομείου ασβεστόλιθου στις ΗΠΑ. Η εταιρία διαγράφει μια εξαιρετική πορεία και αυτό αποτυπώνεται και στον απολογισμό ΕΚΕ και Βιώσιμης Ανάπτυξης 2007, που αξιολογήθηκε με Α+.
Το 2008, γίνεται εξαγορά της τουρκικής εταιρίας Adocim Cimento Beton Sanayi ve Ticaret A.S. με απόκτηση του 50% του εργοστασίου στο Tokat και μονάδας άλεσης στο Tekirdag. Επίσης ο όμιλος αποκτά το 100% της κοινοπρακτικής επιχείρησης με την επωνυμία «Lafarge-Titan Egyptian Investments» (εργοστάσια Beni Suef, Alexandria Portland Cement), στην Αίγυπτο. Το ίδιο έτος εγκαινιάζεται η λειτουργία νέας, υπερσύγχρονης γραμμής παραγωγής στο εργοστάσιο Zlatna Panega στη Βουλγαρία.
Το 2009 ήταν μια χρονιά γεμάτη σημαντικά γεγονότα για την εταιρία. Ο ΤΙΤΑΝ απέσπασε πέντε από τα «Βραβεία Επενδυτικών Σχέσεων 2008» της Capital Link (Grand Investor Relations Award, Βραβείο Καλύτερης Εταιρικής Διακυβέρνησης, Βραβείο Καλύτερων Επενδυτικών Σχέσεων με Θεσμικούς Επενδυτές, Βραβείου Καλύτερου Investor Relations Officer για τους Θεσμικούς Επενδυτές, Βραβείο Καλύτερου Ετήσιου Απολογισμού). Παράλληλα, στο εργοστάσιο Roanoke, της θυγατρικής ΤΙΤΑΝ America, απονεμήθηκαν το 2009 δύο σημαντικά περιβαλλοντικά βραβεία («Συνολικής Περιβαλλοντικής Αριστείας» για το 2009 από την Αμερικανική Ένωση Τσιμεντοβιομηχανιών και το περιοδικό “Cement Americas” και “Environmental Excellence Award for Land Conservation” του Κυβερνήτη της Πολιτείας Βιρτζίνια).
Στις 13 Σεπτεμβρίου 2010, εγκαινιάστηκε το νέο εργοστάσιο ΑΝΤΕΑ που βρίσκεται στην περιοχή Boka e Kuqe της Αλβανίας. Ένα από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά συγκροτήματα της χώρας και από τα πιο σύγχρονα τεχνολογικά εργοστάσια τσιμέντου στον κόσμο. Η σημαντική αυτή επένδυση ανήλθε σε 200 εκατ. ευρώ και η συνολική δυνατότητα παραγωγής του εργοστασίου είναι 1,5 εκατ. τόνοι ετησίως. Την ίδια χρονιά, εξαγόρασε εργοστάσιο παραγωγής τσιμέντου στο Κόσσοβο. Την επόμενη χρονιά, το 2011, ο ΤΙΤΑΝ γίνεται ιδρυτικό μέλος του Δικτύου Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στο Κόσοβο και το 2012, παράλληλα με τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την εισαγωγή της μετοχής της εταιρίας στο Χρηματιστήριο Αθηνών, ξεκινά στην Ελλάδα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ασφάλεια στο Σπίτι» για μαθητές νηπιαγωγείου, δημοτικού και γυμνασίου, με στόχο την ευαισθητοποίηση σε θέματα υγείας και ασφάλειας και την πρόληψη του παιδικού ατυχήματος. Την ίδια χρονιά, ακολουθεί και η βράβευση επτά μονάδων έτοιμου σκυροδέματος της ΤΙΤΑΝ America με το «2012 NRMCA Excellence in Quality Award» από την Εθνική Ένωση Έτοιμου Σκυροδέματος των Η.Π.Α. (NRMCA). To 2014, ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ δημοσίευσε τον Ενιαίο Ετήσιο Απολογισμό 2013 σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Διεθνούς Συμβουλίου για τους Ενιαίους Απολογισμούς (IIRC), εφαρμόζοντας τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα και άριστες πρακτικές. Ταυτόχρονα, μετονομάστηκε η Separation Technologies LLC, θυγατρική του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, σε ST Equipment & Technology LLC και υπεγράφη η «Χάρτα για μια Βιώσιμη Ελλάδα», στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα «Sustainable Greece 2020».
To 2015, o Όμιλος ΤΙΤΑΝ υπογράφει το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Νεολαία για την ενίσχυση της απόκτησης επαγγελματικών δεξιοτήτων και της απασχολησιμότητας των νέων στην Ευρώπη ενώ δείχνει και το κοινωνικό του πρόσωπο με την συμμετοχή του στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης με δωρεές σε Λέρο και Κω αλλά και με την συγκρότηση και αποστολή έξι (6) εθελοντικών ομάδων εργαζομένων στη Λέρο για έξι (6) εβδομάδες. Την επόμενη χρονιά, το 2016, αποκτά συμμετοχή στην τσιμεντοβιομηχανία Companhia Industrial de Cimento Apodi, στη Βραζιλία, η οποία διαθέτει ένα σύγχρονο εργοστάσιο παραγωγής τσιμέντου στο Quixeré. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Cimento Apodi θα ελέγχεται από κοινού (50/50) από τον Όμιλο Dias Branco και την εταιρία ΤΙΤΑΝ/Sarkis (που θα ανήκει κατά 94% στον Όμιλο ΤΙΤΑΝ).
Παγκόσμια παρουσία
Σήμερα ο Τιτάνας έχει συνολικά 14 εργοστάσια παραγωγής τσιμέντου σε 10 χώρες: 3 στην Ελλάδα (Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Καμάρι), 5 στα Βαλκάνια (Kosjeric-Σερβία, Zlatna-Βουλγαρία, Sharr-Κόσοβο, Usje-Π.Γ.Δ.Μ, Antea-Αλβανία), 3 στην Ανατολική Μεσόγειο (Tokat-Tουρκία, Alexandria-Αίγυπτος, Beni Suef-Αίγυπτος), 2 στις ΗΠΑ (Roanoke-Βιρτζίνια, Pennsuco-Φλόριντα) και 1 στη Βραζιλία (Cimento Apodi).
Διαθέτει επίσης επτά κέντρα διανομής τσιμέντου εκ των οποίων τα δύο βρίσκονται στις ΗΠΑ, δύο στην Αίγυπτο, και από ένα σε Ιταλία, Αγγλία και Γαλλία. Ακόμη διατηρεί 67 μονάδες έτοιμου σκυροδέματος, δέκα λατομεία και τρία ορυχεία, μία μονάδα παραγωγής κονιαμάτων (INTERMIX) και μία μονάδα παραγωγής επιτραπέζιας πορσελάνης (ΙΩΝΙΑ Α.Ε.).
Πρόεδρος της εταιρείας είναι σήμερα ο Τάκης Αράπογλου καθώς απο τον Ιούνιο του 2016 ο κ. Ανδρέας Κανελλόπουλος μετά απο 50 χρόνια πορείας στην εταιρεία ανακοίνωσε επίσημα την αποχώρησή του απο το Δ.Σ. Αναλυτικόττερα, το Διοικητικό Συμβούλιο του Τιτάνα, όπως ψηφίστηκε στη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 17ης Ιουνίου 2016, είναι το ακόλουθο:
1. Ευστράτιος-Γεώργιος Αράπογλου, Πρόεδρος, μη εκτελεστικό μέλος
2. Νέλλος Κανελλόπουλος, Αντιπρόεδρος, εκτελεστικό μέλος
3. Δημήτριος Παπαλεξόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
4. Μιχαήλ Κολακίδης, Εντεταλμένος Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
5. Δώρος Κωνσταντίνου, Ανώτερος Ανεξάρτητος Σύμβουλος, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
6. Ηρώ Αθανασίου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
7. Ευθύμιος Βιδάλης, εκτελεστικό μέλος
8. Βασίλειος Ζαρκαλής, εκτελεστικό μέλος
9. Τάκης-Παναγιώτης Κανελλόπουλος, εκτελεστικό μέλος
10. Αλέξανδρος Μακρίδης, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
11. Δόμνα Μιράσγεζη-Μπερνίτσα, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
12. Ιωάννα Παπαδοπούλου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
13. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου-Μπενοπούλου, εκτελεστικό μέλος
14. Πλούταρχος Σακελλάρης, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
15. Πέτρος Σαμπατακάκης, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
Η θητεία του νέου Διοικητικού Συμβουλίου είναι τριετής και λήγει το αργότερο κατά την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων που θα πραγματοποιηθεί το 2019
Και αν αναρωτηθεί κανείς, ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας του ΤΙΤΑΝΑ, αρκεί να ρίξει μια ματιά στην ιστορία της εταιρίας. Απαλλαγμένη από κάθε ίχνος επιδειξιομανίας ή κάθε προσπάθεια εύκολου πλουτισμού, η εταιρία ΤΙΤΑΝ μέσα στα 115 χρόνια ζωής της, απέδειξε, πως κρατώντας χαμηλό προφίλ και εστιάζοντας αποκλειστικά στη σκληρή δουλειά, οι Έλληνες μπορούν να κάνουν θαύματα. Με έμφαση στις διεθνείς συνεργασίες αλλά χωρίς ποτέ να υποβαθμίζεται η εγχώρια παραγωγή, ο ΤΙΤΑΝ, συγκαταλέγεται πλέον στους ισχυρούς παίκτες της παγκόσμιας αγοράς τσιμέντου ατενίζοντας το μέλλον με αισιοδοξία και σιγουριά.
