Θετικό αποτύπωμα για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις άφησε, σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Ελλάδα, καθώς επιβεβαίωσε το υψηλό επίπεδο στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών. Ο πρωθυπουργός, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, υπογράμμισε ότι οι διμερείς σχέσεις επεκτείνονται πέρα από την άμυνα και τη διπλωματία, καλύπτοντας πλέον κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές διασυνδεσιμότητας και οι επενδύσεις.
Όπως σημείωσε, η επίσκεψη εντάχθηκε στο πλαίσιο του θεσμοθετημένου στρατηγικού διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι ο Ρούμπιο έχει πραγματοποιήσει αντίστοιχη επίσκεψη στο εξωτερικό μόνο μία ακόμη φορά, στην Ινδία, κατά το προηγούμενο έτος. Κατά τον πρωθυπουργό, η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών επιβεβαίωσε τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων.
Ο κ. Μητσοτάκης συνέδεσε την εμβάθυνση των διμερών σχέσεων με την αμυντική θωράκιση της χώρας, επαναλαμβάνοντας ότι βασική επιλογή της κυβέρνησης είναι η διατήρηση ποιοτικού πλεονεκτήματος στους εξοπλισμούς. Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε την προμήθεια των μαχητικών F-35 και των σύγχρονων οπλικών συστημάτων τους, καθώς και την αναβάθμιση των F-16.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συμβολική διάσταση της επίσκεψης, με την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη, να αναδεικνύει, όπως είπε, την ήπια ισχύ της Ελλάδας και τη συμβολή της κλασικής ελληνικής παράδοσης στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού.
Η Ελλάδα ως γέφυρα προς τη Μέση Ανατολή και την Ινδία
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρωθυπουργός στον ρόλο της Ελλάδας ως συνδετικού κρίκου μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, του Περσικού Κόλπου και της Ινδίας. Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τη σημασία του οικονομικού και γεωπολιτικού διαδρόμου IMEC (India–Middle East–Europe Economic Corridor), υποστηρίζοντας ότι η γεωγραφική θέση και οι υποδομές της χώρας μπορούν να την καταστήσουν κρίσιμο κόμβο διασυνδεσιμότητας.
Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, τα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων εντάσσονται σε αυτή τη στρατηγική, ενώ υπογράμμισε ότι οι σχετικές υποδομές δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνοκυπριακή υπόθεση, αλλά έχουν ευρωπαϊκή διάσταση. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση άνω των 600 εκατ. ευρώ και στη συμμετοχή γαλλικών επενδυτικών κεφαλαίων, στοιχεία που, όπως είπε, ενισχύουν το ενδιαφέρον και άλλων ευρωπαϊκών χωρών για την πορεία των έργων.
Ισραήλ: Στρατηγική σχέση με το κράτος, όχι κατ’ ανάγκη με την κυβέρνηση
Αναφερόμενος στις σχέσεις με το Ισραήλ, ο πρωθυπουργός διαχώρισε τη στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με το ισραηλινό κράτος από τη στάση απέναντι στην εκάστοτε κυβέρνηση της χώρας. Όπως τόνισε, η συνεργασία αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη, φέρνοντας ως παράδειγμα το αμυντικό σύστημα «Θόλος του Αχιλλέα», για το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, προβλέπεται η δυνατότητα ελληνικής ιδιοκτησίας του πηγαίου κώδικα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι στενές σχέσεις με το Ισραήλ δεν έχουν αποδυναμώσει τους δεσμούς της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο και την Παλαιστινιακή Αρχή. Επισήμανε, επίσης, ότι η Αθήνα έχει ασκήσει δημόσια κριτική στην ισραηλινή κυβέρνηση, όταν θεωρεί ότι οι ενέργειές της υπερβαίνουν τα αποδεκτά όρια, με αναφορά και στην κατάσταση στη Δυτική Όχθη. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα επιδιώκει τη μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου ειρήνευσης του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα.
Ο κ. Μητσοτάκης άσκησε, παράλληλα, κριτική σε όσους, όπως είπε, αντιμετωπίζουν με εμπάθεια την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι στα εθνικά ζητήματα θα πρέπει να υπάρχει ένα βασικό πλαίσιο συνεννόησης.
Αμυντικές δαπάνες και αιχμές κατά Τσίπρα για τα F-35
Στο πεδίο της άμυνας, ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την επιλογή διατήρησης υψηλών δαπανών για την ενίσχυση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, σημειώνοντας ότι η χώρα δαπανά περίπου το 3,5% του ΑΕΠ της για την άμυνα. Όπως ανέφερε, οι επενδύσεις αυτές χρηματοδοτούνται από τους πόρους των φορολογουμένων, αλλά συνδέονται με την ασφάλεια της χώρας, την οποία χαρακτήρισε υπέρτατο αγαθό.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την απόκτηση των F-35, την αναβάθμιση των F-16, την προμήθεια φρεγατών Belharra και την ανάπτυξη του «Θόλου του Αχιλλέα». Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει τη στρατηγική αμυντική της αυτονομία, γεγονός που προϋποθέτει αυξημένες επενδύσεις.
Ο κ. Μητσοτάκης εξαπέλυσε επίθεση κατά του Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή τις αναφορές του πρώην πρωθυπουργού στο πρόγραμμα των F-35. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα και ότι οι παραδόσεις των αεροσκαφών αναμένονται το 2029 και το 2030, ενώ σύντομα θα ξεκινήσει η εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων και προχωρούν οι απαραίτητες επενδύσεις στην αεροπορική βάση της Ανδραβίδας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η Τουρκία παραμένει εκτός του προγράμματος, συνδέοντας την εξέλιξη αυτή με την αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400. Κάλεσε, μάλιστα, τον κ. Τσίπρα να εξηγήσει αν είχε αντιταχθεί, όταν ήταν πρωθυπουργός, στην προοπτική πώλησης F-35 στην Τουρκία από τις ΗΠΑ.
Ελληνοτουρκικά: «Ελαφρύς κυματισμός» στο Αιγαίο
Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός περιέγραψε το κλίμα ως έναν «ελαφρύ κυματισμό» στο Αιγαίο, σημειώνοντας ότι οι διακυμάνσεις στις επαφές με τον Τούρκο πρόεδρο δεν είναι ασυνήθιστες.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Ελλάδα στηρίζει την εξωτερική της πολιτική στο διεθνές δίκαιο και στον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας. Αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, υπογράμμισε ότι η Αθήνα τάχθηκε εξαρχής στο πλευρό της χώρας που δέχθηκε την εισβολή, προειδοποιώντας ότι μια έκβαση που θα ισοδυναμούσε με συντριβή της Ουκρανίας θα δικαίωνε ουσιαστικά τον επιτιθέμενο.
Συνέδεσε, μάλιστα, τη θέση αυτή με το Κυπριακό, υπενθυμίζοντας ότι 52 χρόνια μετά την εισβολή εξακολουθεί να παραμένει ανοιχτή η πληγή της κατοχής σημαντικού τμήματος του νησιού.
Κάθετος διάδρομος και έρευνες για υδρογονάνθρακες
Σημαντικό εργαλείο αναβάθμισης του γεωπολιτικού ρόλου της Ελλάδας χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο, τονίζοντας ότι ήδη λειτουργεί και αξιοποιεί τις υφιστάμενες υποδομές της χώρας. Όπως εξήγησε, μέσω των αγωγών και των σταθμών επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου, η Ελλάδα μπορεί να τροφοδοτεί χώρες των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης.
Κατά τον ίδιο, η επιλογή των ΗΠΑ και αμερικανικών εταιρειών να αξιοποιήσουν την Ελλάδα για την ανάπτυξη αυτών των ενεργειακών διαδρομών ενισχύει τη θέση της χώρας ως παρόχου ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε, επίσης, στις έρευνες για υδρογονάνθρακες, σημειώνοντας ότι η συνεργασία με αμερικανικές εταιρείες, όπως η Chevron, νοτίως της Κρήτης συνδέεται με την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση της ExxonMobil δυτικά της Κέρκυρας προγραμματίζεται για το δεύτερο τρίμηνο του 2027, κάτι που, όπως ανέφερε, θα συμβεί έπειτα από περίπου 40 χρόνια.
Δημοσιονομική ευελιξία, δημόσιο χρέος και φορολογικές ελαφρύνσεις
Στο οικονομικό πεδίο, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συζήτηση για τη δημοσιονομική ευελιξία στην Ευρώπη, εκτιμώντας ότι μπορεί να εξασφαλιστούν πρόσθετα περιθώρια στήριξης της κοινωνίας, χωρίς να διακυβευθεί η δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι το περιθώριο δεν αναμένεται να είναι μεγάλο, λαμβάνοντας υπόψη και τις συνθήκες στις αγορές ομολόγων.
Υπερασπίστηκε, παράλληλα, την πολιτική μείωσης του δημόσιου χρέους, χαρακτηρίζοντάς την μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης. Όπως υποστήριξε, η ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε οι επόμενες γενιές να επιβαρυνθούν με μικρότερο δημοσιονομικό βάρος.
Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών με τη δυνατότητα εφαρμογής φορολογικών ελαφρύνσεων, αναφερόμενος ειδικότερα στη μηδενική φορολόγηση εισοδήματος για νέους έως 25 ετών, για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, όπως περιέγραψε. Υποστήριξε ότι αντίστοιχες παρεμβάσεις δεν θα ήταν εφικτές πριν από μία δεκαετία, με βάση την τότε δημοσιονομική κατάσταση.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε, ακόμη, στην επένδυση της Ελληνικός Χρυσός, την οποία εγκαινίασε, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ένα έργο που αντιμετώπισε σημαντικές καθυστερήσεις και πολιτικές αντιπαραθέσεις. Κατά τον ίδιο, η υλοποίησή του αποδεικνύει ότι είναι δυνατή η προώθηση μεγάλων επενδύσεων με την τήρηση αυστηρών περιβαλλοντικών κανόνων.
«Δεν θέλω να μπούμε σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο»
Σε ό,τι αφορά τον κυβερνητικό σχεδιασμό, ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι στόχος του είναι να ολοκληρωθεί το έργο της κυβέρνησης χωρίς να υπάρξει παρατεταμένη προεκλογική περίοδος. Όπως είπε, έχει ζητήσει από τους υπουργούς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις παρεμβάσεις που πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Για την επόμενη τετραετία, έθεσε ως στόχο τη διατήρηση ρυθμών ανάπτυξης διπλάσιων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και την επιτάχυνση των επενδύσεων. Ως βασικές προϋποθέσεις ανέφερε ένα φιλικό ρυθμιστικό περιβάλλον και την πολιτική σταθερότητα, επιμένοντας στην ανάγκη αυτοδυναμίας, καθώς, όπως υποστήριξε, διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων και διασφαλίζει σαφέστερη λογοδοσία.
Παράλληλα, έκανε λόγο για μεταρρυθμίσεις που πρέπει να ολοκληρωθούν στους τομείς της υγείας, της δικαιοσύνης και του χωροταξικού σχεδιασμού. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην τεχνητή νοημοσύνη, σημειώνοντας ότι η επόμενη τετραετία θα χαρακτηρίζεται από μεγάλες αλλαγές, τόσο λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων όσο και εξαιτίας των γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
