Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής και Ασφάλειας των Τροφίμων του Ευρωκοινοβουλίου ενέκρινε σήμερα τη θέση της σχετικά με τη δέσμη μέτρων «μία ουσία, μία αξιολόγηση».
Τα υπό διαμόρφωση μέτρα αποτελούνται από τρεις προτάσεις για τον εξορθολογισμό των αξιολογήσεων της ασφάλειας των χημικών ουσιών βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας, μέσω της βελτίωσης της διαθεσιμότητας και της προσβασιμότητας των δεδομένων που σχετίζονται με τις χημικές ουσίες, αλλά και της μεγιστοποίησης των συνεργειών μεταξύ των αρμόδιων οργανισμών της ΕΕ.
- Η έκθεση σχετικά με την «κοινή πλατφόρμα δεδομένων για τις χημικές ουσίες» εγκρίθηκε με 62 ψήφους υπέρ, 4 κατά και 15 αποχές.
- Η έκθεση σχετικά με την «επανεισφορά καθηκόντων και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών της ΕΕ» εγκρίθηκε με 62 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 14 αποχές.
- Η έκθεση σχετικά με τον «περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών στο ηλεκτρολογικό υλικό: εκ νέου ανάθεση καθηκόντων στον Οργανισμό Χημικών Προϊόντων της ΕΕ» εγκρίθηκε με 71 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 7 αποχές.
Κοινή πλατφόρμα δεδομένων
Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία μιας κοινής πλατφόρμας και μιας «υπηρεσίας μίας στάσης» για πρόσβαση στα δεδομένα για τις χημικές ουσίες που συγκεντρώνονται βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με τους κινδύνους, τις φυσικοχημικές ιδιότητες, την παρουσία στο περιβάλλον, τις εκπομπές, τις χρήσεις και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η πλατφόρμα δεδομένων θα συμβάλει επίσης στην καλύτερη εκτίμηση του επιπέδου έκθεσης των πολιτών της ΕΕ με τη συστηματική συλλογή δεδομένων σχετικά με τα επίπεδα χημικών ουσιών που βρίσκονται σε ανθρώπους (π.χ. στο αίμα ή στο μητρικό γάλα).
Οι ευρωβουλευτές στοχεύουν στην ενίσχυση της πρότασης της Επιτροπής, απαιτώντας τη συμπερίληψη πληροφοριών αφενός σχετικά με τις χημικές ουσίες στα προϊόντα, αφετέρου για ασφαλέστερες εναλλακτικές έναντι ουσιών που προκαλούν ανησυχίες. Το Κοινοβούλιο επιδιώκει να ενθαρρύνει την υποβολή όλων των ερευνητικών δεδομένων για τις χημικές ουσίες (καθιστώντας υποχρεωτική την διαδικασία και για έρευνες που χρηματοδοτούνται από εθνικούς προϋπολογισμούς) και να διευκολύνουν τη διαδικασία μέσω της τυποποίησής της. Στο ίδιο πλαίσιο, οι μελέτες για τις χημικές ουσίες που αναλαμβάνονται για την εκπλήρωση κανονιστικών υποχρεώσεων θα πρέπει να κοινοποιούνται προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια και να περιοριστούν οι αλληλεπικαλύψεις.
Οι ευρωβουλευτές τονίζουν επίσης την ανάγκη για καλύτερο και πιο έγκαιρο εντοπισμό των ενδείξεων σχετικά με αναδυόμενους χημικούς κινδύνους και πρότειναν τη βελτίωση του σχετικού μηχανισμού με τη συμπερίληψη πρόσθετων πηγών δεδομένων και τον καλύτερο καθορισμό των απαιτούμενων επακόλουθων ενεργειών.
Μεγιστοποίηση των συνεργειών και της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών της ΕΕ
Διάφοροι οργανισμοί της ΕΕ συμμετέχουν σε επιστημονικές και τεχνικές εργασίες για τα χημικά προϊόντα, ιδίως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων.
Οι προτεινόμενες αλλαγές προβλέπουν την ανακατανομή των αρμοδιοτήτων για την αξιολόγηση των χημικών ουσιών, ώστε οι οργανισμοί της ΕΕ να είναι καλύτερα εξοπλισμένοι για την ευθυγράμμιση προτεραιοτήτων, χρονοδιαγραμμάτων, διαδικασιών και μεθοδολογιών. Οι ευρωβουλευτές θέλουν ακόμη να ενισχύσουν τις διατάξεις για την επίλυση των αποκλίσεων στις επιστημονικές γνώμες μεταξύ οργανισμών της ΕΕ. Θα επιδιώξουν να προσθέσουν επίσης απαιτήσεις για την αξιολόγηση του πρόσθετου φόρτου εργασίας και, εάν είναι αναγκαίο, για την προσαρμογή των πόρων τους.
Δηλώσεις
Μετά την ψηφοφορία, ο εισηγητής Δημήτρης Τσιόδρας (ΕΛΚ, ΕΛ) δήλωσε: «Η σημερινή ψηφοφορία είναι ένα σημαντικό βήμα προς την καλύτερη συλλογή δεδομένων σχετικά με τις χημικές ουσίες και προς την αξιολόγηση της ασφάλειάς τους. Αυτές οι τρεις νομοθετικές πράξεις θα διασφαλίσουν ότι οι σχετικές ρυθμιστικές δράσεις θα είναι ταχύτερες, απλούστερες και πιο διαφανείς. Θα αυξήσουν την προβλεψιμότητα για τα ενδιαφερόμενα μέρη, διαφυλάσσοντας παράλληλα την εμπιστευτικότητα των δεδομένων και προστατεύοντας τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Ταυτόχρονα, οι πολίτες και το περιβάλλον θα προστατεύονται καλύτερα από επικίνδυνες χημικές ουσίες.»
Επόμενα βήματα
Η τελική ψηφοφορία για την έγκριση της διαπραγματευτικής θέσης του Κοινοβουλίου έχει προγραμματιστεί για τη σύνοδο ολομέλειας της 31ης Μαρτίου — 3ης Απριλίου 2025. Στη συνέχεια μπορούν να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο σχετικά με το τελικό κείμενο της νομοθεσίας.
