Η Ελλάδα έχει μείνει αισθητά πίσω στον αγώνα για απελευθέρωση από το ξεπερασμένο, οικονομικά ασύμφορο και βαριά ρυπογόνο μοντέλο του λιγνίτη και των υδρογονανθράκων, ενώ επί σειρά ετών οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν το φυσικό περιβάλλον σαν αναλώσιμο πόρο. Η νέα κυβέρνηση είναι απαραίτητο να μη σπαταλήσει πολύτιμο αναπτυξιακό χρόνο, αναπροσανατολίζοντας την ελληνική οικονομία προς ένα αναπτυξιακό πρότυπο μειωμένου οικολογικού αποτυπώματος, υψηλής καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας. Τα δραματικά γεγονότα στο Μάτι, τη Μάνδρα, και πιο πρόσφατα στη Χαλκιδική, δείχνουν προφανώς την ανάγκη για αποτελεσματικό μηχανισμό πολιτικής προστασίας και αντιμετώπισης καταστροφών, αποδεικνύουν όμως παράλληλα ότι η προστασία της φύσης είναι πλέον θέμα ζωής και θανάτου.
Είναι επιτακτική ανάγκη η χώρα να προλάβει τις τεχνολογικές εξελίξεις που συντελούνται στους κλάδους της καθαρής ενέργειας, της αποθήκευσης και εξοικονόμησης, της κυκλικής οικονομίας, των πράσινων υποδομών, και της βιώσιμης μεταποιητικής επιχειρηματικότητας.
Οι πρώτες μέρες της νέας κυβέρνησης είναι απαραίτητο να στείλουν προς κάθε πλευρά σαφές μήνυμα ασφάλειας, νομιμότητας, λογοδοσίας και διαφάνειας στους πολίτες και να ενισχύσουν τη θέση της χώρας διεθνώς. Στο πλαίσιο αυτό το WWF Ελλάς προτείνει στον πρωθυπουργό πέντε άξονες περιβαλλοντικής πολιτικής για βιώσιμη ανάπτυξη:
1. Αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης: Ενσωμάτωση της υποχρέωσης μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2050 και των μέσων υλοποίησής της στην εθνική έννομη τάξη και άμεση κήρυξη της χώρας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την κλιματική κρίση, με οριζόντια εφαρμογή σε κάθε υπουργείο, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
2. Απελευθέρωση από τα ορυκτά καύσιμα: Επιτακτική είναι η ανάγκη για άμεση ακύρωση των προγραμμάτων έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων ως εθνικά επιζήμιων, με δεδομένο ότι εντείνουν την κλιματική κρίση, απειλούν πολύτιμα είδη και οικοσυστήματα, και υπονομεύουν το μέλλον σημαντικών οικονομικών τομέων, όπως ο τουρισμός και αλιεία, χωρίς μάλιστα να έχει δημοσιευθεί καμία τεχνικοοικονομική τεκμηρίωση από τα αρμόδια υπουργεία που να δικαιολογεί την πολιτική υποστήριξη των προγραμμάτων αυτών. Σε ότι αφορά την σωτηρία της ΔΕΗ, απαιτούνται επείγοντα μέτρα απεξάρτησης από τον λιγνίτη, εγκατάλειψης του ζημιογόνου έργου της νέας μονάδας Πτολεμαΐδα V, διατήρηση της κυριότητας επί των υδροηλεκτρικών για αναβάθμισή τους, ώστε να λειτουργούν και ως αντλησιοταμιευτικές μονάδες για αποθήκευση καθαρής ενέργειας. Τώρα είναι η στιγμή για δυναμική στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην παροχή δημόσιων υπηρεσιών διαχείρισης και εξοικονόμησης της ενεργειακής ζήτησης σε καταναλωτές και επιχειρήσεις.
3. Περιβαλλοντική νομιμότητα: Ίδρυση ανεξάρτητης αρχής περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων, με αναφορά στη Βουλή, ώστε οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι να είναι ανεξάρτητοι από υπουργικές ή άλλες υποδείξεις και συμφέροντα.
4. Φυσικό περιβάλλον: Θωράκιση του φυσικού περιβάλλοντος, ως ασπίδας προστασίας ανθρώπων και περιουσιών από την κλιματική αλλαγή, με σαφή θεσμική προστασία των πολύτιμων προστατευόμενων περιοχών και διατήρησης της βιοποικιλότητας.
5. Ζωντανή οικονομία: Πλήρης ενσωμάτωση περιβαλλοντικών και κλιματικών κριτηρίων, σε όλο το φάσμα του κρατικού προϋπολογισμού και στον σχεδιασμό οικονομικών και αναπτυξιακών πολιτικών.
