Στις εγκαταστάσεις ζυθοποιείων σε όλη την Ελλάδα ανοίγει τις πόρτες του το Σαββατοκύριακο 26 και 27 Σεπτεμβρίου ο κόσμος της ελληνικής μπύρας, στο πλαίσιο της δράσης «Ανοιχτά Ζυθοποιεία» της Ελληνικής Ένωσης Ζυθοποιών. Για έβδομη χρονιά, ζυθοποιίες και μικροζυθοποιίες υποδέχονται το κοινό, προσφέροντας δωρεάν ξεναγήσεις, γευστικές δοκιμές και την ευκαιρία στους επισκέπτες να γνωρίσουν από κοντά τη διαδικασία παραγωγής, τις πρώτες ύλες, την ιστορία και τους ανθρώπους πίσω από ένα από τα πλέον δημοφιλή ποτά.
Η φετινή διοργάνωση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος της ζυθοποιίας βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα σύνθετο περιβάλλον: από τη μία πλευρά, η διεύρυνση του αριθμού των μικρών και ανεξάρτητων παραγωγών και η αυξανόμενη εξοικείωση των καταναλωτών με διαφορετικά είδη μπύρας δημιουργούν νέες δυνατότητες ανάπτυξης· από την άλλη, το αυξημένο κόστος παραγωγής, η εποχικότητα της κατανάλωσης, οι πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα και οι γεωπολιτικές εξελίξεις δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις.
Όπως επισημαίνει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ζυθοποιών, Παντελής Κουγιός, η ελληνική αγορά μπύρας είναι μια ώριμη αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα δυναμική αγορά. Η πορεία της, μάλιστα, συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με τον τουρισμό, καθώς περισσότερο από το μισό των πωλήσεων πραγματοποιείται στο δίκτυο HoReCa.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο κ. Κουγιός, το 51% των πωλήσεων πραγματοποιείται μέσω HoReCa, ενώ το 49% αφορά τη «ζεστή αγορά», δηλαδή τα σούπερ μάρκετ. Η συγκεκριμένη κατανομή αποτυπώνει τον έντονα εποχικό χαρακτήρα του κλάδου και την εξάρτηση της κατανάλωσης από την τουριστική κίνηση.
Για το 2026, η εκτίμηση της Ελληνικής Ένωσης Ζυθοποιών είναι ότι η κατανάλωση μπύρας θα κινηθεί περίπου στα περυσινά επίπεδα. Όπως αναφέρει ο Κουγιός, το 2025 η αγορά ήταν στάσιμη, μετά από μια έντονα ανοδική πορεία το 2024. Έτσι, ο όγκος των πωλήσεων αναμένεται εφέτος να παραμείνει σταθερός, ενώ ο συνολικός τζίρος εκτιμάται ότι θα κινηθεί ανοδικά, κυρίως λόγω ανατιμήσεων που έχουν σημειωθεί.
Ο ίδιος χαρακτηρίζει την εικόνα αυτή προβληματική για τον κλάδο, σημειώνοντας ότι η κατανάλωση επηρεάζεται και από τις διεθνείς και γεωπολιτικές εξελίξεις. Σε μια αγορά όπου μεγάλο μέρος της ζήτησης συνδέεται με την εστίαση, την ψυχαγωγία και τον τουρισμό, οι μεταβολές στο διαθέσιμο εισόδημα και στο γενικότερο οικονομικό κλίμα μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις πωλήσεις.
Από τα «Ανοιχτά Ζυθοποιεία» στη νέα εποχή της ελληνικής μπύρας
Η δράση «Ανοιχτά Ζυθοποιεία» επιχειρεί να φέρει τον καταναλωτή πιο κοντά στην παραγωγή. Οι επισκέπτες θα μπορούν να ξεναγηθούν στους χώρους παραγωγής και εμφιάλωσης, να ενημερωθούν για τα στάδια της ζυθοποίησης και τις πρώτες ύλες, να συνομιλήσουν με τους ανθρώπους των ζυθοποιείων και να δοκιμάσουν διαφορετικά είδη μπύρας.
Στη φετινή διοργάνωση συμμετέχουν ζυθοποιεία-μέλη της Ελληνικής Ένωσης Ζυθοποιών: Αθηναϊκή Ζυθοποιία (Αθήνα, Πάτρα, Θεσσαλονίκη), Ζυθοποιία Πηνειού ΑΕ (Λάρισα), Ικαριακή Ζυθοποιία (Ικαρία), Κρητικές Ζυθοποιίες -Ζηδιανάκης (Ηράκλειο Κρήτης), Κρητική Ζυθοποιία (Χανιά Κρήτης), Μικροζυθοποιία Καβάλας (Καβάλα), Μικροζυθοποιία Κυκλάδων (Τήνος), Μικροζυθοποιία Local streets beer (Βόλος), Μικροζυθοποιία Μυκόνου (Μύκονος), Μικροζυθοποιία Septem (Ωρολόγιο Αυλωναρίου Εύβοιας), Ολυμπιακή Ζυθοποιία (Ριτσώνα Εύβοιας), Πρότυπη Μικροζυθοποιία Θεσσαλονίκης (Θεσσαλονίκη) και Siris Craft Brewery (Σέρρες).
Η είσοδος, οι ξεναγήσεις και οι γευστικές δοκιμές είναι δωρεάν, ενώ λόγω των περιορισμένων θέσεων για ορισμένες δραστηριότητες απαιτείται προεγγραφή ή τηρείται σειρά προτεραιότητας. Η Ένωση συνιστά στους ενδιαφερόμενους να επικοινωνούν απευθείας με το ζυθοποιείο που επιθυμούν να επισκεφθούν.
Πέρα όμως από μια ανοιχτή γιορτή για τους φίλους της μπύρας, η πρωτοβουλία αποτελεί και μια προσπάθεια ανάδειξης της ελληνικής ζυθοποιητικής παράδοσης και της νέας παραγωγικής πραγματικότητας. Η άνοδος των μικρών παραγωγών έχει αλλάξει σημαντικά το τοπίο τα τελευταία χρόνια, δημιουργώντας περισσότερες επιλογές για τους καταναλωτές και ενισχύοντας τη σύνδεση της μπύρας με την τοπικότητα, τη γαστρονομία και τον τουρισμό.
Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Παντελής Κουγιός, το 2024 στην Ελλάδα καταγράφηκαν 76 ζυθοποιίες από 46 το 2018. Η εξέλιξη αυτή δείχνει τη διεύρυνση του παραγωγικού οικοσυστήματος και τη δημιουργία ενός ολοένα πιο διαφοροποιημένου χάρτη ελληνικής μπύρας.
Οι μικροζυθοποιίες, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης, διαθέτουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Οι νέες γεύσεις και οι διαφορετικές προσεγγίσεις στη ζυθοποίηση δημιουργούν μια μεγαλύτερη εξοικείωση του καταναλωτικού κοινού με τις διαφορετικές κατηγορίες μπύρας, ενώ παράλληλα ενισχύεται η σύνδεση του προϊόντος με τη γαστρονομία και τον τουρισμό.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανάπτυξη του ζυθοτουρισμού, μια τάση που επιχειρεί να συνδέσει την επίσκεψη σε μια ζυθοποιία με την ταξιδιωτική εμπειρία. Η γνωριμία με την παραγωγή, η γευσιγνωσία και η επαφή με την τοπική επιχειρηματικότητα μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός ευρύτερου τουριστικού προϊόντος.
Ιδιαίτερο πεδίο ανάπτυξης αποτελούν, παράλληλα, οι μπύρες με χαμηλό ή μηδενικό αλκοόλ. Οι επιχειρήσεις του κλάδου επενδύουν τόσο στην επικοινωνία όσο και στον μηχανολογικό εξοπλισμό, καθώς η κατηγορία παρουσιάζει αυξητικές τάσεις στις πωλήσεις και ανταποκρίνεται σε μια καταναλωτική ζήτηση που αναζητά περισσότερες επιλογές.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, το κόστος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα για τις επιχειρήσεις. Ενέργεια, πρώτες ύλες, γυαλί, αλουμίνιο, χαρτί, μεταφορές και λοιπά υλικά έχουν επιβαρύνει σημαντικά το κόστος παραγωγής. Ο Παντελής Κουγιός σημειώνει ότι οι ζυθοποιίες έχουν μέχρι στιγμής απορροφήσει σημαντικό μέρος αυτών των αυξήσεων, αποφεύγοντας, όπως αναφέρει, ιδιαίτερες ανατιμήσεις που θα επιβάρυναν περαιτέρω τον καταναλωτή.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι κάθε επιχείρηση ακολουθεί τη δική της τιμολογιακή πολιτική και ότι ο ίδιος, ως πρόεδρος της Ένωσης, δεν μπορεί να προεξοφλήσει τις μελλοντικές αποφάσεις των επιχειρήσεων. Το ζήτημα, όπως υπογραμμίζει, είναι η συσσώρευση κόστους σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα.
Στις προκλήσεις προστίθενται η εποχικότητα, το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα καταναλωτών και τουριστών, αλλά και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ιδιαίτερα για τις μικρότερες επιχειρήσεις που χρειάζονται επενδύσεις στον παραγωγικό τους εξοπλισμό.
Από την πολιτεία, η Ελληνική Ένωση Ζυθοποιών ζητά ένα σταθερό και προβλέψιμο φορολογικό και ρυθμιστικό περιβάλλον, καθώς και την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου. Παράλληλα, ζητά τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται ένα άμεσο και αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα που θα διασφαλίζει την είσπραξη του φόρου.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα «Ανοιχτά Ζυθοποιεία» λειτουργούν ως μια διαφορετική όψη της αγοράς: εκείνη της εξωστρέφειας, της γνωριμίας με την παραγωγή και της επαφής του κοινού με ένα προϊόν που αποκτά ολοένα περισσότερες ελληνικές εκδοχές. Από τις μεγάλες ζυθοποιίες έως τις μικρές μονάδες που επενδύουν στην τοπικότητα και στις νέες γεύσεις, ο κλάδος επιχειρεί να απαντήσει στις πιέσεις του κόστους και της κατανάλωσης με διαφοροποίηση, επενδύσεις και νέες εμπειρίες για τον καταναλωτή.
Το Σαββατοκύριακο 26 και 27 Σεπτεμβρίου, οι πύλες των συμμετεχόντων ζυθοποιείων ανοίγουν για το κοινό. Και μαζί με αυτές ανοίγει ένα παράθυρο σε έναν κλάδο που, παρά τις πιέσεις, συνεχίζει να διευρύνεται σε επίπεδο παραγωγών, προϊόντων και εμπειριών, με τη μικροζυθοποιία, τον ζυθοτουρισμό και τις μπύρες χωρίς αλκοόλ να αποτελούν ορισμένες από τις κατευθύνσεις στις οποίες επενδύει η ελληνική αγορά.
