Επτά μήνες μετά την έναρξη εφαρμογής των νέων κανόνων κατά του αδικαιολόγητου γεωγραφικού αποκλεισμού, η γενική ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τους νέους κανόνες κατά των περιορισμών στις διαδικτυακές αγορές και τις διασυνοριακές πωλήσεις είναι ήδη υψηλή.
Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύθηκε σήμερα δείχνει ότι, λίγους μόλις μήνες μετά την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού σχετικά με τον γεωγραφικό αποκλεισμό, το 50 % των πολιτών της ΕΕ γνωρίζει σε γενικές γραμμές τη δράση της ΕΕ για την αντιμετώπιση των αδικαιολόγητων διακρίσεων από τους εμπόρους. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για να εξασφαλιστεί ευρύτερη γνώση των ειδικών ψηφιακών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στη νομοθεσία της ΕΕ, δεδομένου ότι μόνο το 29 % όσων απάντησαν στην έρευνα γνωρίζει ποια δικαιώματα το αφορούν συγκεκριμένα.
Ο αρμόδιος για την ψηφιακή ενιαία αγορά αντιπρόεδρος της Επιτροπής, κ. Άντρους Άνσιπ, δήλωσε: «Με την απαγόρευση του αδικαιολόγητου γεωγραφικού αποκλεισμού τον περασμένο Δεκέμβριο, πραγματοποιήσαμε ένα ακόμη συγκεκριμένο βήμα για να μπορούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της Ευρώπης να αποκομίζουν τα μέγιστα και τα βέλτιστα από την ψηφιακή εποχή. Πλέον, βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να διαπιστώνω ότι οι Ευρωπαίοι επωφελούνται ευρέως από το νέο ψηφιακό δικαίωμά τους, το οποίο αποτελεί μέρος ενός συνόλου 35 νέων ψηφιακών δικαιωμάτων και ελευθεριών που έχει δημιουργήσει η ψηφιακή ενιαία αγορά, καθώς έχει εγκαθιδρυθεί ένα νέο νομικό περιβάλλον.»
Η επίτροπος Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας, κ. Μαρίγια Γκαμπριέλ, πρόσθεσε: «Οι νέοι κανόνες που θέτουν τέλος στον αδικαιολόγητο γεωγραφικό αποκλεισμό ωφελούν τόσο τους καταναλωτές όσο και τους εμπόρους, διασφαλίζοντας δικαιότερη πρόσβαση σε προϊόντα και υπηρεσίες εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ. Οι εταιρείες που εξακολουθούν να περιορίζουν την πρόσβαση καταναλωτών παραβιάζουν ξεκάθαρα τη νομοθεσία. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση ώστε να εξασφαλίσει την τήρηση των κανόνων.»
Αυξανόμενο ενδιαφέρον για διασυνοριακή πρόσβαση σε περιεχόμενο
Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύεται σήμερα αποτελεί μέρος της διαρκούς αξιολόγησης από την Επιτροπή των αναγκών των καταναλωτών και των συνθηκών της αγοράς σε τομείς που επί του παρόντος δεν καλύπτονται ή καλύπτονται μόνο εν μέρει από τους κανόνες σχετικά με τον γεωγραφικό αποκλεισμό. Η αξιολόγηση αυτή θα παράσχει στοιχεία για μια πρώτη επανεξέταση των κανόνων, προγραμματιζόμενη για τον Μάρτιο του 2020, η οποία θα εξετάσει κατά πόσον υπάρχει ανάγκη διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού. Για παράδειγμα, από την έρευνα προκύπτει σαφώς ότι το οπτικοακουστικό και άλλο ηλεκτρονικά παρεχόμενο περιεχόμενο που υπόκειται σε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως η μουσική που μεταδίδεται σε συνεχή ροή (streaming) ή τηλεφορτώνεται, τα ηλεκτρονικά βιβλία και τα παιχνίδια, ανήκει στα δημοφιλέστερα είδη περιεχομένου που οι καταναλωτές αναζητούν διασυνοριακά. Το εν λόγω είδος περιεχομένου δεν καλύπτεται από τους ισχύοντες κανόνες, ωστόσο είναι πιθανόν να αποτελέσει το αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής από τον ενωσιακό νομοθέτη στο εγγύς μέλλον.
Ειδικότερα, ο αριθμός των χρηστών του διαδικτύου που προσπαθούν να αποκτήσουν διασυνοριακή πρόσβαση σε περιεχόμενο έχει σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία τέσσερα χρόνια (από 8 % το 2015 σε 15 % το 2019). Τα δημοφιλέστερα είδη περιεχομένου που αναζητούνται διασυνοριακά είναι το οπτικοακουστικό περιεχόμενο (αναζητήθηκε από το 9 % όσων απάντησαν στην έρευνα) και η μουσική (8 %). Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η τάση αυτή είναι πολύ πιθανόν να συνεχιστεί, με κινητήρια δύναμη κυρίως τους νέους· το ποσοστό των απαντησάντων ηλικίας μεταξύ 15 και 24 ετών που προσπάθησαν να αποκτήσουν διασυνοριακή πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες (28 %) ήταν σχεδόν διπλάσιο του αντίστοιχου ποσοστού στο σύνολο των ηλικιακών ομάδων.
Οι συνηθέστεροι λόγοι για την προσπάθεια πρόσβασης σε τέτοιο περιεχόμενο είναι η έλλειψη διαθεσιμότητας στη χώρα του ενδιαφερομένου (44 %) και η αναζήτηση μεγαλύτερης ποικιλίας (39 %). Εξάλλου, οι περισσότεροι από αυτούς που δεν προσπάθησαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε περιεχόμενο που προοριζόταν για χρήστες σε άλλη χώρα της ΕΕ επίσης θα ενδιαφέρονταν να το πράξουν [ιδίως όσον αφορά το οπτικοακουστικό περιεχόμενο (31 %) και τη μουσική (29 %), με ακόμη υψηλότερα ποσοστά στις νεότερες γενιές].
Ιστορικό
Ο κανονισμός κατά του αδικαιολόγητου γεωγραφικού αποκλεισμού, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή στις 3 Δεκεμβρίου 2018, αντιμετωπίζει τις αδικαιολόγητες διακρίσεις στις διαδικτυακές πωλήσεις λόγω της ιθαγένειας, του τόπου διαμονής ή του τόπου εγκατάστασης του πελάτη εντός της εσωτερικής αγοράς. Δεν υποχρεώνει τους εμπόρους να επιτρέπουν την πρόσβαση στο περιεχόμενό τους ούτε τους υποχρεώνει να πωλούν ή να παραδίδουν σε ολόκληρη την ΕΕ, αλλά απαγορεύει στους εμπόρους να εισάγουν διακρίσεις σε βάρος πελατών λόγω της ιθαγένειάς τους, του τόπου διαμονής τους ή του τόπου εγκατάστασής τους, αν ο έμπορος ήδη παραδίδει στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.
Ο εν λόγω κανονισμός αποτελεί μέρος μιας σειράς κανόνων για το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι οποίοι αποσκοπούν στην τόνωση των διασυνοριακών διαδικτυακών πωλήσεων στην ΕΕ, προς όφελος των καταναλωτών, οι οποίοι θα έχουν περισσότερες επιλογές και περισσότερες εγγυήσεις, καθώς και προς όφελος των επιχειρήσεων που πωλούν μέσω του διαδικτύου. Συγκεκριμένα:
η αναθεωρημένη οδηγία για τις υπηρεσίες πληρωμών και οι νέοι κανόνες σχετικά με τις υπηρεσίες διασυνοριακής παράδοσης δεμάτων, που εξασφαλίζουν περισσότερη διαφάνεια ως προς τις πληρωμές και τις τιμές σε ολόκληρη την ΕΕ, βρίσκονται ήδη σε ισχύ·
αναθεωρημένοι κανόνες για την προστασία των καταναλωτών, οι οποίοι αποσκοπούν στην παροχή περισσότερης προστασίας στους καταναλωτές κατά τις διαδικτυακές αγορές τους, συμφωνήθηκαν πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο·
νέοι κανόνες για τον ΦΠΑ στις διαδικτυακές πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών, οι οποίοι έχουν ως σκοπό να προσαρμόσουν τα μέτρα ΦΠΑ σε μια ολοένα και περισσότερο ψηφιοποιημένη και παγκοσμιοποιημένη οικονομία, θα τεθούν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2021.
Χάρη στη στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά, οι Ευρωπαίοι μπορούν, από τον Απρίλιο του 2018, να έχουν πρόσβαση στις διαδικτυακές συνδρομές τους για ταινίες, αθλητικές εκδηλώσεις, ηλεκτρονικά βιβλία, βιντεοπαιχνίδια ή μουσικές υπηρεσίες και όταν ταξιδεύουν σε άλλο κράτος μέλος. Επιπλέον, οι νέοι κανόνες θα διευκολύνουν τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να εμπλουτίσουν το διαδικτυακό προϊόν τους σε διασυνοριακό επίπεδο, παρέχοντας στους πολίτες ευρύτερη επιλογή και καλύτερη πρόσβαση σε περιεχόμενο, σε διασυνοριακό επίπεδο, και θα επιτρέψουν την άνθηση του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
