Πιο έτοιμες και πιο αποφασισμένες να αξιοποιήσουν τις -λιγότερες, συνήθως- ευκαιρίες που τους δίνονται θεωρεί η Έφη Κουτσουρέλη πως είναι οι γυναίκες σε ρόλους ηγεσίας, η οποία περιγράφει επίσης τα χαρακτηριστικά που τις κάνουν να ξεχωρίζουν, χωρίς να παραλείπει να αναφερθεί στη δική της σημαντική διαδρομή.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Τσουκαλά
Υπάρχουν κατά τη γνώμη σας δεξιότητες που μπορούν κάνουν τις γυναίκες να ξεχωρίζουν σε ρόλους ηγεσίας;
Έχουν γραφτεί πολλά για τα πλεονεκτήματα της γυναίκας στον εργασιακό χώρο: προσαρμοστικότητα και ευελιξία, ομαδικό πνεύμα και συνεργατικότητα, συναισθηματική νοημοσύνη κ.ά.
Πέραν τούτου, η γυναικεία ηγεσία -και το βλέπει κανείς σε πολλές γυναίκες- έχει χαρακτηριστικά όπως πολύ δυναμικό πνεύμα, ανταγωνιστικότητα, πάθος για τη δουλειά και γι’ αυτό που πρεσβεύει υπομονή και επιμονή για το στόχο. Και όταν η γυναίκα φθάνει σε υψηλές θέσεις, δεν είναι γιατί της χαρίστηκε κανείς, αλλά γιατί έχει δουλέψει σκληρά γι’ αυτό που ήθελε να πετύχει και έχοντας κάνει την επιλογή της, την υπερασπίζεται. Γι’ αυτό συναντάμε περιπτώσεις εκπροσώπων του γυναικείου φύλου που η σταθερή τους θέση και η ετοιμότητα στις διαπραγματεύσεις, συνδέεται με το γεγονός ότι δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη. Ως γενικό συμπέρασμα πάντως μπορούμε να πούμε ότι γυναίκες με υψηλές θέσεις είναι πολύ καλύτερες από άλλους αντίστοιχους άνδρες, πιο συνειδητοποιημένες ως προς αυτό που έχουν κερδίσει και πιο ώριμες. Έχουν το «γνώθι σαυτόν».
Η κρίση της πανδημίας πώς επηρέασε τις γυναίκες leaders;
Μια πολύ πρόσφατη έρευνα του Bloomberg παραθέτει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία πηγαίνουν καλύτερα στη διαχείριση του Covid οι χώρες με ηγέτες γυναίκες, ενώ επίσης έχουν καλύτερες επιδόσεις οι επιχειρήσεις με γυναίκες στο τιμόνι τους.
Η διαχείριση της πανδημίας από γυναίκες ηγέτες -ότι είναι πιο αποτελεσματικές- ήταν η αφορμή να αναδειχθεί ως υπόθεση συζήτησης, επειδή τα πήγε άριστα η Νέα Ζηλανδία με πρωθυπουργό γυναίκα και συγκριτικά καλύτερα η Γερμανία, με την καγκελάριο Μέρκελ να δίνει ρεσιτάλ ηγεσίας.
Θεωρείτε πως μια γυναίκα μπορεί να αντιμετωπίσει πρόσθετες προκλήσεις στην επαγγελματική της καριέρα; Περισσότερες και διαφορετικές από ό,τι ένας άνδρας;
Αν λάβουμε υπόψη μας ότι οι ευκαιρίες στις γυναίκες είναι πολύ λιγότερες από ό,τι σε έναν άνδρα, θα βγάζαμε ίσως βιαστικό συμπέρασμα σε ορισμένες περιπτώσεις ή θα γενικεύαμε επικίνδυνα τα πράγματα. Η εμπειρία μου όμως με οδηγεί σε ένα άλλο συμπέρασμα, που αφορά το είδος των προκλήσεων και την ουσία τους. Διότι πρόσθετες προκλήσεις σε μια επαγγελματική καριέρα είναι αυτές που ταιριάζουν περισσότερο ή και λιγότερο στο χαρακτήρα, στον τύπο, στις δεξιότητες, στο γνωστικό επίπεδο και ίσως και στο φύλο του ατόμου, ανάλογα με την εργασία. Εάν λάβουμε υπόψη μας ότι οι γυναίκες έχουν άλλα χαρακτηριστικά από τους άνδρες, αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν προκλήσεις που ταιριάζουν με τα φυσικά χαρακτηριστικά του κάθε ατόμου. Αυτό είναι ως γενική τοποθέτηση.
Θα ήθελα όμως να σταθώ σε έναν άλλο παράγοντα, που έχει να κάνει με την ψυχολογία της γυναίκας, την αποφασιστικότητα και την τόλμη. Είναι αυτό που ανέφερα στην αρχή, ότι οι ευκαιρίες στις γυναίκες είναι πολύ λιγότερες από αυτές των ανδρών. Και είναι ένα ενδιαφέρον στοιχείο, γιατί σπρώχνει τη γυναίκα, όταν βρεθεί εμπρός στην ευκαιρία, να πάρει πιο γενναίες αποφάσεις απ’ ό,τι ένας άνδρας, δεδομένου ότι η απόφαση αυτή εμπεριέχει υψηλότερο βαθμό κινδύνου σε σχέση με μια άλλη καλή ευκαιρία.
Συνήθως στις καλές ευκαιρίες ο ανταγωνισμός είναι πολύ μεγαλύτερος, ενώ παράλληλα υπάρχουν μεγαλύτερες πιθανότητες προσωπικής αποτυχίας για τη γυναίκα σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο. Άρα μιλάμε εδώ για περιπτώσεις γυναικών οι οποίες σηκώνουν το γάντι πιο εύκολα απ’ ό,τι οι άνδρες, παραβλέποντας τους κινδύνους, γιατί είναι αποφασισμένες να αγωνιστούν όταν βρίσκονται μπροστά στην ευκαιρία. Σε αυτό έχω προσωπική πείρα από το ξεκίνημά μου και χαμογελάω όταν με ρωτάνε πολλοί: «Πώς βρέθηκες εσύ στο χώρο της τεχνολογίας;». Η απάντηση εδώ είναι απλή: ήμουν αποφασισμένη.
Ποια είναι η δική σας εμπειρία όσον αφορά την προσωπική σας διαδρομή και το ρόλο που διατηρείτε; Αντιμετωπίσατε ή αντιμετωπίζετε ακόμη προκλήσεις που έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι είστε μια γυναίκα σε ρόλο ηγεσίας;
Σε ένα χώρο όπως η τεχνολογία, που όλα μεταβάλλονται σε σύντομο διάστημα, εάν λάβει κανείς υπόψη του ότι η τεχνολογία απαξιώνεται πολύ γρήγορα, τότε όλη η διαδρομή που διανύεται είναι γεμάτη προκλήσεις. Πόσο μάλιστα όταν εφέτος, ως Όμιλος Quest, συμπληρώνουμε 40 ιστορικά και ένδοξα χρόνια στο χώρο της τεχνολογίας. Και θα έλεγα ότι επιχειρηματικά όλη μου η σταδιοδρομία ήταν όλο εναλλαγές ανάμεσα σε προκλήσεις και κινδύνους σε έναν χώρο που πρέπει να είσαι πάντα στην πρώτη γραμμή. Μέσα από όλη αυτήν τη διαδρομή, απέδειξα ότι έχω διάρκεια και αντοχή ως γυναίκα και ως επιχειρηματίας.
Σήμερα, που συντελείται τεχνολογικά το μεγάλο big bang, έρχεται η μεγάλη πρόκληση. Μιλάμε για την 4η Βιομηχανική Επανάσταση, που μόλις έχουμε αρχίσει να αντιλαμβανόμαστε τη μεγάλη ανατροπή που μας επιφυλάσσει στο μέλλον. Και φυσικά αυτό δεν θέλω να το χάσω με τίποτα. Γι’ αυτό δουλεύω ασταμάτητα -και εγώ αλλά και όλοι οι άλλοι στον όμιλο- γιατί προσβλέπουμε σε όλες αυτές τις εξελίξεις που θα μας κρατήσουν και πάλι στην πρώτη γραμμή μιας παγκοσμιοποιημένης πλέον αγοράς, με καινούργιους κανόνες και πιο δύσκολους παίκτες για αντιπάλους.
Τι εκτιμάτε για την επόμενη ημέρα όσον αφορά τις γυναίκες σε ρόλους ηγεσίας;
Το φορτίο της πανδημίας είναι βαρύ για όλους μας και όλοι αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις, ενώ ετοιμαζόμαστε για την εποχή μετά τον κορονοϊό. Επιστροφή στην καθημερινότητα, αλλά πώς θα είναι αυτή; Ένα είναι το γεγονός, ότι η πανδημία επιτάχυνε τις εξελίξεις και έφερε στην επιφάνεια διαφορετικές ανάγκες. Αυτές τις ανάγκες που πιθανόν θα τις αντιμετωπίζαμε σε μία πενταετία, τώρα είναι εδώ. Ίσως είναι η πρώτη φορά που η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει το μέλλον με τόσο σκεπτικισμό και φέρνει στην επιφάνεια θέματα του παρελθόντος που πρέπει να ξεκαθαρίσει.
Μαζί με τα θέματα του τώρα και των δυσκολιών τού σήμερα και της αντιμετώπισής τους, βγαίνουν και θέματα του παρελθόντος που η κοινωνία τα έφερε μέσα της ως εσωτερικές πληγές και σήμερα αποζητά την κάθαρση για να συνεχίσει. Ένα είναι σίγουρο: το αύριο υπόσχεται καλύτερες συνθήκες για τη γυναίκα ώστε να συνεχίσει να κυνηγήσει το όραμά της.
Αλλά μην κρυβόμαστε, γιατί η κοινωνία δεν αλλάζει σε μία ημέρα. Απλώς καλύτερες συνθήκες μπορούμε να περιμένουμε προς το παρόν.
