Ο επικεφαλής των οικονομολόγων του ΔΝΤ, Olivier Blanchard, σε άρθρο του στο "The IMF Blog" γράφει ότι «όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στην Ελλάδα καθώς οι εμπλεκόμενες πλευρές στις διαπραγματεύσεις συνεχίζουν να αγωνίζονται για την εξεύρεση μιας αποτελεσματικής λύσης, προκαλώντας έντονη συζήτηση και κάποιες αιχμηρές επικρίσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών του ΔΝΤ».
Πιο αναλυτικά, επισημαίνει ότι «στο πλαίσιο αυτό, πιστεύω ότι κάποιες σκέψεις σχετικά με τις βασικές επικρίσεις θα μπορούσαν να βοηθήσουν να διευκρινιστούν ορισμένα βασικά σημεία διαφωνίας, καθώς και να λάμψει ένα φως σε μια πιθανή πορεία προς τα εμπρός.
Οι κυριότερες επικρίσεις, όπως τις διακρίνω, εμπίπτουν στις εξής τέσσερις κατηγορίες:
• Το πρόγραμμα του 2010 χρησίμευσε μόνο για την αύξηση του χρέους και απαίτησε την υπερβολική δημοσιονομική προσαρμογή.
• Η χρηματοδότηση προς την Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε για την αποπληρωμή ξένων τραπεζών.
• Αναπτυξιοκτόνες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, σε συνδυασμό με τη δημοσιονομική λιτότητα, έχουν οδηγήσει σε οικονομική ύφεση.
• Οι πιστωτές δεν έχουν μάθει τίποτα και συνεχίζουν να επαναλαμβάνουν τα ίδια λάθη».
«Ακόμη και πριν από το πρόγραμμα του 2010, το χρέος στην Ελλάδα ήταν 300 δισεκατομμύρια ευρώ, ή 130% του ΑΕΠ. Το έλλειμμα ήταν 36 δισεκ. ευρώ, ή 15½% του ΑΕΠ. Το χρέος αυξανόταν κατά 12% ετησίως και αυτό το καθιστούσε μη βιώσιμο,» εξηγεί.
«Η αναδιάρθρωση του χρέους καθυστέρησε κατά δύο χρόνια. Υπήρχαν λόγοι γι 'αυτό, δηλαδή ανησυχίες για τον κίνδυνο διασποράς (η πτώχευση της Lehman Brothers ήταν νωπή στη μνήμη). Επίσης τότε δεν υπήρχε τείχος προστασίας να αποτρέψει τον κίνδυνο διασποράς και σε άλλες χώρες. Αν η απόφαση αυτή ήταν αιτιολογημένη ή όχι, αυτό μπορεί να τεκμηριωθεί ποικιλοτρόπως. Σε πραγματικό χρόνο, οι κίνδυνοι θεωρούνταν υπερβολικά σοβαροί για να προχωρήσει μια αναδιάρθρωση.
Επιπλέον, ιδιώτες πιστωτές δεν γλίτωσαν, καθώς το 2012, το χρέος μειώθηκε σημαντικά. Το ελληνικό χρέος που βρισκόταν στον ιδιωτικό τομέα (PSI) "κουρεύτηκε" σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50%. Αναλυτικά από τα 200 δισεκ. ευρώ έμειναν περίπου 100 δισεκ. ευρώ ως χρέος στα χέρια ιδιωτών. Αυτό αντιστοιχεί σε μείωση του χρέους κατά 10.000 ευρώ ανά Έλληνα πολίτη.» γράφει μεταξύ άλλων.
«Με δεδομένους τους απογοητευτικούς ρυθμούς ανάπτυξης στην Ελλάδα, πριν από το πρόγραμμα, μία σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων είχαν θεωρηθεί απολύτως απαραίτητες. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών που περιλαμβάνουν: τη φορολογική διοίκηση, την απελευθέρωση των επαγγελμάτων και των αγορών, τις μεταρρυθμίσεις στα εργασιακά και ασφαλιστικά, ακόμη και στην δικαιοσύνη, καθώς και σε πολλούς ακόμη νευραλγικούς τομείς.
Πολλές από αυτές τις μεταρρυθμίσεις είτε δεν εφαρμόστηκαν ή δεν εφαρμόστηκαν επαρκώς. Οι προσπάθειες για τη βελτίωση της είσπραξης των φόρων και της φορολογικής συνείδησης των πολιτών απέτυχε εντελώς. Υπήρξε ισχυρή αντίσταση στο άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων. Μόνο 5 από τις 12 προγραμματισμένες αξιολογήσεις του ΔΝΤ στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος ολοκληρώθηκαν και, μόνο μια έχει ολοκληρωθεί από τα μέσα του 2013, λόγω της αποτυχίας να εφαρμοστούν μεταρρυθμίσεις.
Συνοψίζοντας, πιστεύουμε (ΔΝΤ) ότι υπάρχει έδαφος για να προχωρήσουμε μπροστά. Το Ταμείο έχει δεσμευθεί να βοηθήσει την Ελλάδα αυτή την περίοδο της οικονομικής αναταραχής. Λαμβάνοντας υπόψη την αδυναμία της Ελλάδας να αποπληρώσει τη δόση στο ΔΝΤ στις 30 Ιουνίου, το Ταμείο δεν θα είναι σε θέση να παράσχει οποιαδήποτε χρηματοδότηση μέχρι την εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Ωστόσο, είμαστε πρόθυμοι να προσφέρουμε τεχνική βοήθεια, εφόσον ζητηθεί, είναι καθήκον μας», καταλήγει ο επικεφαλής των οικονομολόγων του ΔΝΤ.
