Με μια ατζέντα που εκτείνεται από τα πύρινα μέτωπα και την οικονομία έως τα ελληνοτουρκικά και την ενέργεια επέστρεψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην κυριακάτικη ανασκόπησή του, έπειτα από τη «μικρή αυγουστιάτικη παύση» των δύο προηγούμενων εβδομάδων. Ο Πρωθυπουργός προανήγγειλε νέα πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ μέσα στο 2026 και έστειλε σαφές μήνυμα στην Αγκυρα μετά τις αντιδράσεις της για το Ειδικό Χωροταξικό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας: η Ελλάδα επιδιώκει τον διάλογο, αλλά δεν πρόκειται να αναστείλει την άσκηση των δικαιωμάτων της εξαιτίας τουρκικών διεκδικήσεων.
Στην πρώτη «μετα-καλοκαιρινή» ανασκόπησή του, ο κ. Μητσοτάκης έκανε έναν ευρύτερο απολογισμό των τελευταίων εβδομάδων, ξεκινώντας από τις πυρκαγιές και φτάνοντας στις παρεμβάσεις για τις αγροτικές ενισχύσεις, το νερό, την αγορά ενέργειας και το «Δικαίωμα στη Λήθη» για ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου.
Οι πυρκαγιές και οι 20 ημέρες ισχυρών ανέμων
Πρώτος σταθμός ήταν οι πυρκαγιές, με τον Πρωθυπουργό να επισημαίνει ότι αποτελούν πλέον μια πραγματικότητα με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη ολόκληρη η Ευρώπη, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες. Επανέλαβε ότι «η κλιματική αλλαγή δεν βάζει τις φωτιές», αλλά δημιουργεί πολύ δυσκολότερες συνθήκες όταν αυτές εκδηλωθούν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε από το Εθνικό Αστεροσκοπείο, φέτος καταγράφηκαν 20 ημέρες με ανέμους σε ασυνήθιστα υψηλές τιμές ακόμη και για το ελληνικό καλοκαίρι. Σε Βοιωτία και Δυτική Αττική, μάλιστα, υπήρξαν χρονικά διαστήματα κατά τα οποία δεν ήταν δυνατόν να επιχειρήσουν ούτε τα εναέρια μέσα.
Από τις αρχές Αυγούστου πυροσβέστες και εθελοντές αντιμετώπισαν περισσότερες από 500 δασικές πυρκαγιές, ενώ από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου ο αριθμός τους φτάνει τις 2.700. Τουλάχιστον 1.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, απομακρύνθηκαν εγκαίρως με πλωτά μέσα από ενεργά μέτωπα.
Ο ίδιος επισήμανε ότι οι καμένες εκτάσεις είναι μικρότερες τόσο σε σχέση με προηγούμενες χρονιές όσο και συγκριτικά με άλλες μεσογειακές χώρες, έσπευσε ωστόσο να προσθέσει ότι οι ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν «επισκιάζουν οτιδήποτε άλλο μπορούμε να πούμε».
Οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές συνεχίζονται, με στόχο την ταχύτερη καταβολή αποζημιώσεων, επιδομάτων και ενισχύσεων. «Θα είμαστε δίπλα στους ανθρώπους που επλήγησαν, για όσο χρειαστεί», ανέφερε.
Νέα πρόωρη αποπληρωμή χρέους 13 δισ. ευρώ
Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο της ανασκόπησης ήταν η οικονομία. Ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι μέσα στο 2026 η Ελλάδα θα προχωρήσει σε νέα πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ.
Το ποσό έρχεται να προστεθεί στα 36 δισ. ευρώ που, όπως σημείωσε, έχουν ήδη αποπληρωθεί πρόωρα από το 2019, με τον Πρωθυπουργό να υποστηρίζει ότι η χώρα καταγράφει την ταχύτερη μείωση χρέους στην Ευρώπη.
Χαρακτήρισε μάλιστα τη μείωση του χρέους μορφή «εθνικής απελευθέρωσης», συνδέοντάς την τόσο με τη δυνατότητα του κράτους να στηρίζει περισσότερο τους πολίτες όσο και με τη βελτίωση των όρων χρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Έθεσε επίσης το ζήτημα της διαγενεακής δικαιοσύνης: «Δεν μπορούμε να φορτώνουμε στα παιδιά μας λογαριασμούς που δημιουργήθηκαν στο παρελθόν».
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στην απόφαση του ιαπωνικού οίκου R&I να αναβαθμίσει τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας από σταθερές σε θετικές. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο οίκος εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει ισχυρή το 2026, παρά τις διεθνείς πληθωριστικές πιέσεις και τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Για τη συνέχεια παρέπεμψε στη ΔΕΘ, σημειώνοντας ότι σε δύο εβδομάδες θα έχει «περισσότερα να πει» για την οικονομία.
FinStart για 40.000 μαθητές
Από τη νέα σχολική χρονιά ξεκινά σταδιακά και το πρόγραμμα FinStart του υπουργείου Παιδείας, στο οποίο θα συμμετάσχουν περίπου 40.000 μαθητές της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Στόχος είναι να αποκτήσουν βασικές πρακτικές γνώσεις οικονομικής διαχείρισης, από τη σωστή διαχείριση χρημάτων μέχρι την αναγνώριση απατών και παγίδων στην ψηφιακή οικονομία.
«Δεν θέλουμε, προφανώς, να κάνουμε τα παιδιά οικονομολόγους. Θέλουμε να γίνουν ενημερωμένοι πολίτες», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Great Sea Interconnector: Η είσοδος της Meridiam
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και στη συμφωνία εισόδου του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην Great Sea Interconnector.
Κατά τον Πρωθυπουργό, η συμφωνία προσδίδει νέα χρηματοδοτική και τεχνική ισχύ στο έργο, ενώ η γαλλική Nexans αναλαμβάνει την κατασκευή και την πόντιση του καλωδίου.
Ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης» στις ελληνικές ενεργειακές υποδομές. Η διασύνδεση, όπως τόνισε, θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και θα διευρύνει τις δυνατότητες αξιοποίησης καθαρής ενέργειας, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου.
Προς Αγκυρα: «Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση»
Στα ελληνοτουρκικά, ο Πρωθυπουργός επέλεξε σαφή γλώσσα, με αφορμή τις αντιδράσεις της Αγκυρας μετά την ανακοίνωση του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ και την επαναφορά τουρκικών ισχυρισμών περί «γκρίζων ζωνών».
«Η θέση μας είναι ξεκάθαρη και δεν αλλάζει: η Ελλάδα κινείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο, ασκεί τα δικαιώματά της και δεν πρόκειται να αφήσει απειλές ή παράνομες διεκδικήσεις να καθορίσουν τις αποφάσεις της», ανέφερε.
Ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα εξακολουθεί να επιδιώκει τον διάλογο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, θέτοντας όμως τα όριά τους: «Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση. Και σίγουρα δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουμε να κάνουμε όσα θεωρούμε σωστά και αναγκαία για τη χώρα μας».
Ταυτόχρονα, τέθηκαν σε ισχύ τα νέα Χωροταξικά Πλαίσια για Τουρισμό και ΑΠΕ, ενώ εκείνο για τη Βιομηχανία αναμένεται να ολοκληρωθεί τις επόμενες ημέρες. Για τον Τουρισμό προβλέπεται διαφορετική αντιμετώπιση των περιοχών ανάλογα με την πίεση που δέχονται και τα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης, ενώ για τις ΑΠΕ θεσπίζονται αυστηρότερα όρια σε μικρά νησιά, περιοχές Natura, δάση και αρχαιολογικούς χώρους.
Νέα έργα για το νερό στην Κρήτη
Στο Λασίθι μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης δύο νέα αρδευτικά δίκτυα, στη Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων και στο Φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας.
Το πρώτο τμήμα στον Δήμο Σητείας προβλέπεται να λειτουργήσει μέσα σε 18 μήνες, ενώ το σύνολο του έργου αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε 42 μήνες.
Ο Πρωθυπουργός συνέδεσε την παρέμβαση με τη λειψυδρία και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στη Μεσόγειο. «Η εποχή της επάρκειας και της σπατάλης των υδάτινων αποθεμάτων παρήλθε», ανέφερε, τονίζοντας ότι κάθε κυβικό μέτρο νερού αποκτά πλέον στρατηγική αξία, ιδίως για τον πρωτογενή τομέα.
myAGRO και αγροτικές ενισχύσεις
Αλλαγές έρχονται και στις αγροτικές ενισχύσεις του 2026, με τις αιτήσεις να υποβάλλονται πλέον μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας myAGRO.
Καταργείται η ανάρτηση χειρόγραφων μισθωτηρίων και οι ενισχύσεις θα συνδέονται με πραγματικά και διασταυρωμένα δεδομένα. Οι παραγωγοί που θα υποβάλουν αίτηση έως τις 15 Σεπτεμβρίου προβλέπεται να λάβουν προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για τις υπόλοιπες αιτήσεις η προθεσμία είναι η 30ή Νοεμβρίου.
Αιτήσεις για λογαριασμό των παραγωγών θα μπορούν να καταθέτουν, μεταξύ άλλων, γεωπόνοι, κτηνίατροι, δασολόγοι, λογιστές και λογιστικά γραφεία.
«Το ζητούμενο τώρα είναι πολύ συγκεκριμένο: οι ενισχύσεις να φτάνουν σωστά και έγκαιρα σε αυτούς που πραγματικά τις δικαιούνται», ανέφερε.
Μπλόκο στους «ενεργειακούς τουρίστες»
Ο κ. Μητσοτάκης παρουσίασε και τη νέα ρύθμιση για τον λεγόμενο «ενεργειακό τουρισμό», την πρακτική δηλαδή κατά την οποία καταναλωτές αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς και μετακινούνται διαδοχικά από πάροχο σε πάροχο.
Πλέον οι προμηθευτές θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ ληξιπρόθεσμες οφειλές. Αν ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις τέτοιες επισημάνσεις, δεν θα μπορεί να αλλάξει πάροχο μέχρι να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει το χρέος του.
Ο Πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι το μέτρο δεν αφορά ανθρώπους που βρίσκονται σε πραγματική οικονομική αδυναμία και προσπαθούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους, αλλά τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές», το κόστος των οποίων μεταφέρεται τελικά στους συνεπείς καταναλωτές.
«Δικαίωμα στη Λήθη» για ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου
Μία ακόμη παρέμβαση αφορά τη νομοθετική κατοχύρωση του «Δικαιώματος στη Λήθη» για ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου.
Μετά το πρώτο βήμα που είχε γίνει τον Απρίλιο του 2024 μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας των ασφαλιστικών εταιρειών, η προστασία αποκτά πλέον ισχύ νόμου.
Πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, εφόσον δεν έχει υπάρξει υποτροπή, μια παλαιότερη διάγνωση καρκίνου δεν θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε ασφαλιστική σύμβαση που συνδέεται με δάνειο ή άλλη σύμβαση πίστωσης. Η κυβέρνηση επέλεξε την πενταετία, παρότι, όπως επισήμανε ο Πρωθυπουργός, η ευρωπαϊκή Οδηγία επιτρέπει διάστημα έως 15 ετών.
«Ένας άνθρωπος που έχει αφήσει πίσω του την ασθένεια δεν πρέπει να τη βρίσκει ξανά μπροστά του χρόνια αργότερα όταν προσπαθεί να προχωρήσει τη ζωή του», ανέφερε.
Τρεις διαφορετικές «ματιές» στην Ελλάδα
Στην ανασκόπηση υπήρχε και μια διαφορετική αναφορά, στις απώλειες τριών προσωπικοτήτων μέσα στον Αύγουστο: του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, του Στέλιου Ράμφου και του Στέφανου Μάνου.
Ο Πρωθυπουργός μίλησε για «τρεις διαφορετικές ματιές πάνω στην ίδια Ελλάδα»: ο Τσουκαλάς, είπε, ανέλυε τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας μέσα στο διεθνές περιβάλλον, ο Ράμφος αναζητούσε στις βαθύτερες ρίζες της τις εξηγήσεις για την πορεία της και ο Μάνος πρακτικές λύσεις για την υπέρβαση χρόνιων αδυναμιών.
Κοινό τους στοιχείο, κατά τον κ. Μητσοτάκη, ήταν η απαίτηση «να κοιταχτούμε στον καθρέφτη χωρίς αυταπάτες και να αποφασίσουμε ποια Ελλάδα θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας».
Τα συγχαρητήρια στους αθλητές
Κλείνοντας, ο Πρωθυπουργός συνεχάρη τους Ελληνες αθλητές και τις Ελληνίδες αθλήτριες για τις επιτυχίες τους τον Αύγουστο στον στίβο, την κολύμβηση, την κωπηλασία, την ιστιοπλοΐα, τη σκοποβολή και την ενόργανη γυμναστική, καθώς και για τις πρωτιές στο πόλο ανδρών και κορασίδων.
Αναφέρθηκε ονομαστικά στους Τεντόγλου, Καραλή, Πετρούνια, Ρούσσου, Μητροπούλου, Ιακωβάκη, Χρήστου, Σίσκο, Μουσελίμη, Χιώτη, Αλεξίου, Μουρατίδου, Τριάντου, Σαμαρά, Θεοδωρακοπούλου, Γεροχρήστο, Μαρκαντωνάκη, Μπαξεβανάκη και Νικολαντωνάκη, ενώ συνεχάρη τους προπονητές και τις οικογένειές τους και επανέλαβε ότι η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει τον ελληνικό αθλητισμό.
«Αυτή ήταν η πρώτη “μετα-καλοκαιρινή” ανασκόπηση. Ευχαριστώ για τον χρόνο σας. Καλή Κυριακή!», κατέληξε ο κ. Μητσοτάκης.
