Στο Μέγαρο Μαξίμου στρέφονται σήμερα τα βλέμματα, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει νέα ώθηση στη μάχη κατά της ακρίβειας, την ώρα που το υψηλό κόστος ζωής εξακολουθεί να ασκεί έντονες πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να συναντηθεί το μεσημέρι με τους βασικούς εκπροσώπους της αγοράς, σε μια κρίσιμη σύσκεψη από την οποία αναμένεται να κριθούν οι επόμενες κινήσεις για τις τιμές στα βασικά αγαθά.
Στη σύσκεψη θα συμμετάσχουν ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) Ιωάννης Γιώτης, ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος Γιάννης Μασούτης, καθώς και ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς αύριο, 30 Ιουνίου, λήγει τυπικά το μέτρο του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων, ενώ οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να τροφοδοτούν ανησυχίες για νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε επισημάνει τις προηγούμενες ημέρες ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά, τονίζοντας πως «δεν υπάρχουν εύκολες ή μαγικές λύσεις, αλλά μόνο συνεχής προσπάθεια σε πολλά επίπεδα».
Προηγήθηκαν εκτεταμένες διαβουλεύσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά, η σημερινή σύσκεψη δεν αποτελεί μια πρώτη διερευνητική επαφή, αλλά είναι το αποτέλεσμα σειράς επαφών και διαβουλεύσεων που προηγήθηκαν το τελευταίο διάστημα μεταξύ της κυβέρνησης και των εκπροσώπων της βιομηχανίας τροφίμων και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο που θα οδηγήσει σε ουσιαστικές μειώσεις τιμών, χωρίς να διαταραχθεί η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.
Τι ισχύει σήμερα με το πλαφόν
Το μέτρο του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους τέθηκε σε εφαρμογή στα μέσα Μαρτίου και καλύπτει περισσότερες από 60 κατηγορίες τροφίμων και άλλων βασικών ειδών πρώτης ανάγκης.
Με βάση το ισχύον καθεστώς, καμία επιχείρηση δεν μπορεί να εφαρμόζει μεγαλύτερο μεικτό περιθώριο κέρδους ανά προϊόν από εκείνο που είχε, κατά μέσο όρο, για τον ίδιο κωδικό μέσα στο 2025.
Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι το μέτρο επηρεάζει περίπου 5.000 έως 6.000 κωδικούς προϊόντων, οι οποίοι αντιστοιχούν στο 55% έως 60% των συνολικών πωλήσεων των αλυσίδων σούπερ μάρκετ.
Όπως δήλωσε πρόσφατα ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, το πλαφόν εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας — από τη βιομηχανία τροφίμων και τους χονδρεμπόρους έως τα σούπερ μάρκετ — ενώ από την εφαρμογή του περίπου 2.000 προϊόντα παρουσίασαν μέση μείωση τιμής της τάξης του 5%.
Ο υπουργός επανέλαβε παράλληλα την έκκλησή του προς την επιχειρηματική κοινότητα να συμβάλει ενεργά στη συγκράτηση των τιμών.
«Η υγιής επιχειρηματικότητα πρέπει να βάλει πλάτη, μειώνοντας το μεσοσταθμικό της κέρδος, γιατί υπάρχει ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας που δυσκολεύεται ιδιαίτερα», ανέφερε χαρακτηριστικά, επαναφέροντας την πρόταση για μια εθνική κοινωνική συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας τροφίμων και οργανωμένου λιανεμπορίου.
Τα δύο σενάρια που εξετάζονται
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται δύο βασικά σενάρια για την επόμενη φάση των κυβερνητικών παρεμβάσεων.
Το πρώτο προβλέπει την κατάργηση του πλαφόν από την 1η Ιουλίου, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιχειρήσεις θα δεσμευτούν να μην προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών μέχρι να τεθεί σε εφαρμογή, από τον Σεπτέμβριο, μια οργανωμένη συμφωνία για στοχευμένες μειώσεις σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης.
Καθοριστικό στοιχείο αυτής της συμφωνίας θεωρείται η επιλογή προϊόντων που αγοράζουν καθημερινά οι καταναλωτές και όχι κωδικών περιορισμένης ζήτησης, ώστε το όφελος να γίνει άμεσα αισθητό στα ελληνικά νοικοκυριά.
Για τον καθορισμό της λίστας των προϊόντων που θα ενταχθούν στις μειώσεις θα συνεργαστούν η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη, με τις εταιρείες ερευνών αγοράς Circana και NielsenIQ, οι οποίες θα καταγράψουν τους κωδικούς με τη μεγαλύτερη καταναλωτική ζήτηση.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει επίσης την εφαρμογή της εθνικής συμφωνίας από τον Σεπτέμβριο, αλλά με παράλληλη παράταση του πλαφόν για ακόμη δύο μήνες.
Στην περίπτωση αυτή, το μέτρο θα εξακολουθήσει να ισχύει καθ' όλη τη διάρκεια του Ιουλίου και του Αυγούστου, προσφέροντας τον απαραίτητο χρόνο σε βιομηχανία και σούπερ μάρκετ να ολοκληρώσουν τη λίστα των προϊόντων που θα ενταχθούν στις μειώσεις τιμών από την 1η Σεπτεμβρίου.
Άλλωστε, ο υπουργός Ανάπτυξης έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης του μέτρου, επισημαίνοντας ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να υπάρξει συμφωνία με την αγορά για μειώσεις τιμών σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Όπως έχει δηλώσει, εάν αυτή δεν επιτευχθεί άμεσα, τότε το πλαφόν θα πρέπει να παραμείνει σε ισχύ για ακόμη δύο μήνες, έως το τέλος Αυγούστου.
Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται μέσα στις επόμενες ώρες, καθώς από το αποτέλεσμα της σημερινής σύσκεψης θα κριθεί τόσο η τύχη του πλαφόν όσο και το πλαίσιο των νέων παρεμβάσεων που σχεδιάζει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της ακρίβειας τους επόμενους μήνες.
