«Η νέα ανακοίνωση επιβολής δασμών ύψους 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ συνιστά μια εξέλιξη με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, που επηρεάζει άμεσα τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία και συνολικά το ευρωπαϊκό βιομηχανικό οικοσύστημα».
Αυτό υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή του το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς και υπενθυμίζει ότι η αυτοκινητοβιομηχανία στην ΕΕ απασχολεί 13,6 εκατ. εργαζομένους, αντιστοιχεί στο 8,1% των θέσεων εργασίας στη μεταποίηση, παράγει φορολογικά έσοδα 414,7 δισ. ευρώ και δημιουργεί εμπορικό πλεόνασμα 93,9 δισ. ευρώ για την ΕΕ. Δεν πρόκειται λοιπόν απλώς για ένα εμπορικό μέτρο προστατευτισμού, συνεχίζει η ανακοίνωση, αλλά για μια στρατηγική επιλογή που αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο και τιμωρεί την ευρωπαϊκή οικονομία.
Ο δασμός που έχει συμφωνηθεί στο 15% είναι βαρύς αλλά διαχειρίσιμος, όμως ο δασμός 25% αλλάζει κατηγορία κινδύνου, αφού μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απώλεια πωλήσεων και αλυσιδωτές επιπτώσεις σε προμηθευτές, ανταλλακτικά, logistics και θέσεις εργασίας. Ο δασμός 25% αυξάνει σημαντικά το κόστος εξαγωγής των ευρωπαϊκών αυτοκινήτων στην αμερικανική αγορά, αφού τα οχήματα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη καθίστανται ακριβότερα για τον Αμερικανό καταναλωτή, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των αμερικανικών και ασιατικών μοντέλων. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στη μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές ή στη μείωση των περιθωρίων κέρδους τους. Και οι δύο επιλογές συνεπάγονται απώλειες.
Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο των επιπτώσεων, καθώς αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα αυτοκινήτων της Ευρώπης προς τις ΗΠΑ. Μεγάλες γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την αμερικανική αγορά. Η επιβολή δασμών αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση εξαγωγών, πτώση παραγωγής και ενδεχομένως απώλεια θέσεων εργασίας. Η Γερμανία εκτιμάται ότι μπορεί να χάσει περίπου 15 δισ. ευρώ παραγωγής από μια ενδεχόμενη μείωση εξαγωγών έως -7%.Το πλήγμα όμως δεν περιορίζεται στους κατασκευαστές, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τους προμηθευτές εξαρτημάτων έως τις μεταφορικές και logistics εταιρείες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι επιπτώσεις έχουν χαρακτήρα «ντόμινο». Η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βιομηχανικούς κλάδους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ισχυρές διασυνδέσεις μεταξύ κρατών-μελών. Χώρες όπως η Πολωνία, η Τσεχία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία, που συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή εξαρτημάτων και υποσυστημάτων, θα επηρεαστούν έμμεσα από τη μείωση της ζήτησης. Έτσι, οι δασμοί πλήττουν όχι μόνο τις εξαγωγές, αλλά και τη συνολική βιομηχανική δραστηριότητα της Ευρώπης. Το σύνολο των εξαγωγών αυτοκινήτων της ΕΕ προς ΗΠΑ κινήθηκε περίπου στα 31 δισ. ευρώ το 2025, μειωμένο κατά 21% σε αξία και 13,5% σε όγκο, συγκριτικά με το 2024, που ήταν κοντά στα 39 δισ. ευρώ για τα νέα οχήματα συνολικά.
Παράλληλα, προσθέτει το ΕΒΕΠ, οι αμερικανικοί δασμοί λειτουργούν ως μοχλός πίεσης για τη μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες πιέζονται να αυξήσουν τις επενδύσεις τους σε αμερικανικές μονάδες παραγωγής, προκειμένου να αποφύγουν τους δασμούς. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή αποδυνάμωση της βιομηχανικής βάσης στην Ευρώπη, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ανταγωνιστικότητα της. Σε χρηματοοικονομικό επίπεδο, η αβεβαιότητα που προκαλείται από την επιβολή δασμών επηρεάζει αρνητικά τις αγορές. Οι μετοχές των αυτοκινητοβιομηχανιών παρουσιάζουν πιέσεις, ενώ οι επενδυτές αντιμετωπίζουν αυξημένο ρίσκο. Η έλλειψη σταθερότητας δυσχεραίνει τον στρατηγικό σχεδιασμό και την υλοποίηση μελλοντικών επενδυτικών σχεδίων για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού από την Κίνα.
Τέλος, όπως σημειώνεται, δεν μπορεί να αγνοηθεί ο κίνδυνος κλιμάκωσης σε έναν ευρύτερο εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ. Η πιθανότητα ευρωπαϊκών αντιμέτρων, όπως η επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, ενδέχεται να οδηγήσει σε ένα νέο φαύλο κύκλο προστατευτισμού με ευρύτερες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025 η ετήσια επιβάρυνση των δασμών από τα 4,6 δισ. ευρώ, θα αυξηθεί σε 7,7 δισ. ευρώ. Συνολικά, οι δασμοί 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αποτελούν μια εξέλιξη που υπερβαίνει τα όρια του κλάδου. Αγγίζουν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, την απασχόληση και τιμωρεί τη θέση της Ευρώπης στην παγκόσμια οικονομία.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης επισημαίνει: «Η επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από τις ΗΠΑ δεν είναι απλώς ένα εμπορικό μέτρο, είναι μια γεωοικονομική κίνηση με βαθιές επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία. Μεγάλο πλήγμα δέχεται η αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας που είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αυτοκινήτων προς τις ΗΠΑ. Η ΕΕ από τη πλευρά της επικαλείται τη λεγόμενη Συμφωνία της Σκωτίας του 2025, που αφορά στην εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ και περιλαμβάνει ενιαίο δασμό 15% στα ευρωπαϊκά προϊόντα και τα αυτοκίνητα. Το επιπλέον κόστος των δασμών από το 15% στο 25% για αυτοκίνητα και φορτηγά ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ ετησίως, όμως η πραγματική οικονομική ζημιά μπορεί να είναι μεγαλύτερη λόγω απώλειας πωλήσεων, μείωσης παραγωγής και μεταφοράς επενδύσεων εκτός Ευρώπης».
