Στη μετάβαση από τις διακρατικές συμφωνίες σε ουσιαστικές βιομηχανικές συνεργασίες στον τομέα της άμυνας εστιάζουν πλέον Ελλάδα και Γαλλία, όπως αναδείχθηκε στο Greece-France Economic Forum που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στο πλαίσιο της επίσκεψης του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας, Εμανουέλ Μακρόν.
Η συζήτηση για την άμυνα δεν περιορίστηκε σε γεωπολιτικές διαπιστώσεις, αλλά εστίασε στις πρακτικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία μιας ισχυρής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, με έμφαση σε κοινά προγράμματα, συμπαραγωγές και ενοποιημένες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη υπέρβασης του κατακερματισμού που χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή αγορά. Όπως επισημάνθηκε, παρά την υψηλή τεχνογνωσία, η έλλειψη συντονισμού και κοινών προτύπων περιορίζει την ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύξει ανταγωνιστικά αμυντικά συστήματα σε κλίμακα.
Ο Κρίστιαν Χατζημηνάς, επικεφαλής της THEON International, ανέδειξε το ζήτημα με σαφήνεια, τονίζοντας ότι η πρόκληση δεν είναι τεχνολογική αλλά οργανωτική. Όπως σημείωσε, η ευρωπαϊκή αμυντική κυριαρχία μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω κοινών προμηθειών και στρατηγικών συνεργασιών, με ισότιμο καταμερισμό του βιομηχανικού έργου. Υπογράμμισε μάλιστα ότι συνεργασίες ελληνικών και γαλλικών εταιρειών έχουν ήδη οδηγήσει σε εξαγωγές αμυντικών προϊόντων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, δείχνοντας ότι υπάρχει λειτουργικό μοντέλο που μπορεί να επεκταθεί.
Από τη γαλλική πλευρά, ο Pierre Éric Pommellet, επικεφαλής της Naval Group, έδωσε έμφαση στη μακροπρόθεσμη διάσταση της συνεργασίας, επισημαίνοντας ότι η εμπλοκή της ελληνικής βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα - όπως τα ναυπηγικά έργα - διευρύνεται σταθερά. Όπως τόνισε, στόχος είναι η ανάπτυξη κοινών έργων που θα δημιουργούν προστιθέμενη αξία και για τις δύο πλευρές, ενισχύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή αμυντική βάση.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Nicolas Groult από την KNDS France στάθηκε στη σημασία των διακρατικών συνεργασιών ως βασικού εργαλείου για την ενοποίηση της ευρωπαϊκής άμυνας. Όπως ανέφερε, προγράμματα όπως το "Philoctetes" δείχνουν ότι η σύμπραξη με την ελληνική βιομηχανία μπορεί να καλύψει επιχειρησιακές ανάγκες και ταυτόχρονα να ενισχύσει την ευρωπαϊκή τεχνολογική βάση.
Από ελληνικής πλευράς, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος από την METLEN υπογράμμισε ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως ισότιμος βιομηχανικός εταίρος, επισημαίνοντας ωστόσο ότι σε ορισμένα μεγάλα προγράμματα - όπως οι φρεγάτες - η ενεργοποίηση της εγχώριας βιομηχανίας θα μπορούσε να είχε γίνει νωρίτερα, ώστε να ενισχυθεί περισσότερο η εγχώρια προστιθέμενη αξία.
Η επόμενη φάση της ελληνογαλλικής συνεργασίας φαίνεται να μετατοπίζεται από τις απλές προμήθειες σε πιο σύνθετα σχήματα συμπαραγωγής και συν-ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι ελληνικές εταιρείες καλούνται να ενταχθούν πιο ενεργά σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας, όχι μόνο ως υπεργολάβοι αλλά και ως τεχνολογικοί εταίροι.
Η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές εξελίξεις. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών, η ανάγκη για στρατηγική αυτονομία και η επιτάχυνση κοινών ευρωπαϊκών προγραμμάτων δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο, στο οποίο χώρες με αξιόπιστη βιομηχανική βάση - όπως η Ελλάδα - μπορούν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο ρόλο.
Παράλληλα, η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας-Γαλλίας λειτουργεί ως «πιλότος» για ευρύτερες ευρωπαϊκές συνέργειες. Το βασικό ζητούμενο, όπως προέκυψε από τις παρεμβάσεις, είναι η μετάβαση σε ένα μοντέλο όπου οι επενδύσεις στην άμυνα θα συνδυάζονται με βιομηχανική ανάπτυξη, τεχνολογική εξέλιξη και εξαγωγική δυναμική.
Το συμπέρασμα που αναδείχθηκε είναι ότι η αμυντική συνεργασία δεν αποτελεί πλέον μόνο εργαλείο ασφάλειας, αλλά και μοχλό οικονομικής και βιομηχανικής πολιτικής. Και σε αυτό το νέο περιβάλλον, η ελληνογαλλική σύμπραξη επιχειρεί να αποκτήσει πιο μόνιμα και παραγωγικά χαρακτηριστικά.
