Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να προχωρήσει σε νέα μεγάλη αύξηση επιτοκίων σήμερα (Πέμπτη) για να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό, παρά τις ανησυχίες για υψηλότερο κόστος δανεισμού που θα μπορούσε να βαθύνει μια επικείμενη ύφεση στην ευρωζώνη.
Το 25μελές διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ είναι πιθανό να αυξήσει τα βασικά της επιτόκια κατά 75 μονάδες βάσης για δεύτερη συνεχή φορά, λένε οικονομολόγοι.
Το ίδρυμα της Φρανκφούρτης δέχεται πιέσεις να χαλιναγωγήσει τον πληθωρισμό που αγγίζει τα επίπεδα ρεκόρ, λόγω της αύξησης των τιμών των τροφίμων και ιδιαίτερα της ενέργειας στον απόηχο του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη διαμορφώθηκε λίγο κάτω από το 10% τον Σεπτέμβριο, σχεδόν πέντε φορές τον στόχο της ΕΚΤ για 2%..
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ προειδοποίησε πρόσφατα ότι ο πληθωρισμός ήταν «πολύ υψηλός» και ότι απαιτούνται περισσότερες ενέργειες για να αποφευχθεί η «περιχαράκωση» των κραδασμών των τιμών.
Όπως και άλλες κεντρικές τράπεζες, η ΕΚΤ αντεπιτίθεται με μια σειρά αυξήσεων επιτοκίων που αποσκοπούν να μειώσουν τη ζήτηση καθιστώντας τις πιστώσεις πιο ακριβές για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, με κίνδυνο να προκαλέσει οικονομική ύφεση.
«Η αύξηση των επιτοκίων κατά 75 μονάδες βάσης μοιάζει να έχει δρομολογηθεί», δήλωσε ο οικονομολόγος της ING Carsten Brzeski. «Η ΕΚΤ έχει κάνει τα στραβά μάτια στους κινδύνους ύφεσης», πρόσθεσε.
Οι προοπτικές για την οικονομία της ευρωζώνης έχουν επιβραδύνει τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς τα κράτη αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις από τον πόλεμο της Ουκρανίας, αυξάνοντας τις εντάσεις με τη Μόσχα και τα προβλήματα της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού που προκαλούνται από την πανδημία.
Εάν η Ρωσία διακόψει εντελώς τις ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, η οικονομία της ευρωζώνης θα μπορούσε να συρρικνωθεί σχεδόν κατά 1% το 2023, προειδοποίησε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουίς ντε Γκίντος. Αυτό το σενάριο έγινε πιο πιθανό αφού η Ρωσία στα τέλη Αυγούστου έκλεισε τον κρίσιμο αγωγό Nord Stream 1 προς την οικονομική δύναμη της Ευρώπης τη Γερμανία. Η γερμανική οικονομία προβλέπεται ήδη να συρρικνωθεί κατά 0,4% το επόμενο έτος.
Καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αγωνίζονται να ανακαλύψουν μέτρα στήριξης πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ για να βοηθήσουν τους πολίτες να αντιμετωπίσουν μια κρίση κόστους ζωής αυτόν τον χειμώνα, η αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ έχει τεθεί υπό έλεγχο.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι επέκρινε αυτή την εβδομάδα την «βιασύνη επιλογή» της ΕΚΤ να διατηρήσει τα επιτόκια αύξησης, λέγοντας ότι δημιούργησε «περισσότερες δυσκολίες για τα κράτη μέλη που έχουν αυξήσει το δημόσιο χρέος», ανέφερε το Bloomberg News. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε επίσης την «ανησυχία» ότι η ΕΚΤ «διαλύει τη ζήτηση» στην Ευρώπη.
Η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει τα επιτόκια δύο φορές από τον Ιούλιο, τερματίζοντας πάνω από μια δεκαετία εξαιρετικά χαμηλών και ακόμη και αρνητικών επιτοκίων. Η Λαγκάρντ έχει επανειλημμένα προτρέψει τις κυβερνήσεις να μην πέσουν στην παγίδα να δαπανούν τόσα πολλά, ώστε να καταλήξουν να τονώνουν τον πληθωρισμό και να λειτουργούν ενάντια στην ΕΚΤ.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο πληθωρισμός τροφοδοτήθηκε όχι από το ενεργειακό κόστος αλλά από τις δαπάνες τόνωσης της εποχής της πανδημίας. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε τα επιτόκια πιο γρήγορα και πιο επιθετικά, αφήνοντας την ΕΚΤ ανοιχτή σε επικρίσεις ότι άργησε να προχωρήσει στη δράση.
Η ΕΚΤ αναμένεται επίσης να χρησιμοποιήσει τη συνεδρίαση αυτής της εβδομάδας για να συζητήσει την ευθυγράμμιση άλλων μοχλών νομισματικής πολιτικής με τις προσπάθειές της για την καταπολέμηση του πληθωρισμού.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι πιθανό να ανακοινώσουν αλλαγές στα 2,1 τρισεκατομμύρια ευρώ (δολάρια) σε εξαιρετικά φθηνά, μακροπρόθεσμα δάνεια (TLTROs) που προσφέρθηκαν στις τράπεζες τα τελευταία χρόνια για να βοηθήσουν την ευρωζώνη σε διάφορες κρίσεις -- μερικές φορές με αρνητικά επιτόκια.
Ως συνέπεια των αυξήσεων των επιτοκίων, οι δανειστές μπορούν τώρα να αποκομίσουν εύκολο κέρδος σταθμεύοντας τα πλεονάζοντα μετρητά TLTRO στην ΕΚΤ και συλλέγοντας το νέο, υψηλότερο επιτόκιο καταθέσεων – ωθώντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναζητήσουν τρόπους παροχής κινήτρων για την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων.
Η ΕΚΤ μπορεί επίσης να εξετάσει πώς να συρρικνώσει καλύτερα τα ομόλογα αξίας πέντε τρισεκατομμυρίων ευρώ στον ισολογισμό της, μετά από χρόνια ανύψωσης του δημόσιου και εταιρικού χρέους. Δεδομένης όμως της αβέβαιης προοπτικής και του κινδύνου κλονισμού των χρηματοπιστωτικών αγορών, οι αναλυτές λένε ότι η έναρξη οποιασδήποτε «ποσοτικής σύσφιξης» -- αφήνοντας τα ομόλογα να ωριμάσουν ή να τα πουλήσουν ενεργά -- είναι κάπως μακριά.
Τα πρόσφατα γεγονότα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία ανάγκασαν την Τράπεζα της Αγγλίας σε μια μεγάλη ανατροπή στις αγορές ομολόγων, θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως χρήσιμη υπενθύμιση ότι οποιαδήποτε επιθετική απόσυρση ρευστότητας κινδυνεύει να προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στην αγορά ομολόγων και στη μετάδοση νομισματικών πολιτική.
