Σημαντικές αλλαγές στη φορολογία, ενισχύσεις για συνταξιούχους, δημοσίους υπαλλήλους και οικογένειες, νέα μέτρα για την κατοικία και έναν κρατικά επιδοτούμενο επενδυτικό λογαριασμό για τα παιδιά περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου.
Πρόκειται για την εξειδίκευση των παρεμβάσεων που ανακοινώθηκαν στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, με ορίζοντα εφαρμογής τα έτη 2026 και 2027 και στόχο την ψήφισή τους εντός Νοεμβρίου.
Το νομοσχέδιο συγκεντρώνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων που αφορά νοικοκυριά, εργαζομένους, επαγγελματίες, επιχειρήσεις και ιδιοκτήτες ακινήτων.
Προββλέπει φοροελαφρύνσεις για τρίτεκνους, αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες, μείωση ασφαλιστικών εισφορών και σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Περιλαμβάνει επίσης ενίσχυση 400 ευρώ για τους συνταξιούχους, επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους, αυξημένο επίδομα γέννησης για πολύτεκνους και παρεμβάσεις για το στεγαστικό, όπως κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς. Ξεχωρίζει η δημιουργία επενδυτικού «κουμπαρά» για τα παιδιά, με κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως. Τα μέτρα θα εφαρμοστούν σταδιακά από το 2026 και το 2027, εφόσον ψηφιστούν.
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται οι ακόλουθες παρεμβάσεις:
Α.Μειώσεις φόρων και εισφορών:
Μείωση συντελεστή φορολόγησης των τρίτεκνων στο 0% έως τα 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2027 (οι μισθωτοί θα δουν τις μειώσεις από 1/1/2027). Μειώσεις θα δουν συνολικά 87.000 από τους 152.000 τρίτεκνους που βρίσκονται άνω του αφορολόγητου ορίου, το οποίο με τον μηδενισμό του συντελεστή, αυξάνεται από 14.364 ευρώ σε 25.364 ευρώ.
Μείωση συντελεστή φορολόγησης κατά κύριο επάγγελμα αγροτών στο 0% έως τα 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027). Μειώσεις φόρου θα δουν περίπου 47.000 από τους 246.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που βρίσκονται άνω του αφορολόγητου ορίου, το οποίο με τον μηδενισμό του συντελεστή αυξάνεται για αγρότη χωρίς τέκνα από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ.
Μειώσεις στο ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος ελεύθερων επαγγελματιών από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027):
*Απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού (καθώς και το κριτήριο του υψηλότερου μισθού εργαζομένου), κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία myDATA, έχουν διασυνδέσει τα POS και τις ταμειακές μηχανές για το εκάστοτε φορολογικό έτος και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία πενταετία.
*Επέκταση της μείωσης του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και 2.200 στη Δυτική Μακεδονία (έναντι 1.500 σήμερα).
*Για τους εκμεταλλευτές επιβατηγών δημόσιας χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ), το ποσό του ελάχιστου εισοδήματος μειώνεται, ώστε να διαμορφώνεται στο ποσό που αντιστοιχεί στο ποσοστό ιδιοκτησίας του εκμεταλλευτή επί του οχήματος. Επιπλέον, απαλλάσσονται από το ελάχιστο εισόδημα ανήλικα τέκνων που είναι κάτοχοι άδειας εκμετάλλευσης ΤΑΞΙ. Μείωση προκαταβολής φόρου ατομικών επιχειρήσεων από το 55% στο 50% από το φορολογικό έτος 2027.
Μείωση ασφαλιστικών εισφορών 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα. Το σύνολο της μείωσης θα προέλθει από τις εισφορές του εργαζομένου.
Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος νομικών προσώπων για την έδρα ή και για τα υποκαταστήματα που βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής, καθώς και στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής από το φορολογικό έτος 2026, μείωση κατά 50% του τέλους επιτηδεύματος νομικών προσώπων για την έδρα ή και για τα υποκαταστήματα που βρίσκονται εντός της Περιφέρειας Αττικής το φορολογικό έτος 2027 και πλήρης κατάργηση το φορολογικό έτος 2028.
Θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που πραγματοποιούνται από το φορολογικό έτος 2027. Οι αποσβέσεις επιταχύνονται από 10% σε μία δεκαετία σε ποσοστά 10%-10%-15%-15%-25%-25% σε μία εξαετία.
Για τον καθορισμό εξαρτώμενου τέκνου στη φορολογία εισοδήματος, δεν συνυπολογίζονται στο όριο των 3.000 ευρώ εισοδήματα από συντάξεις θανάτου που λαμβάνει το τέκνο. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται φορολογικά η μονογονεϊκότητα λόγω χηρείας και ο γονέας λαμβάνει τους μειωμένους φορολογικούς συντελεστές που προβλέπονται αναλόγως του αριθμού των τέκνων (εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν περίπου 14.000 μονογονεϊκές οικογένειες). Ισχύει από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027).
Παράταση ισχύος κινήτρων για πραγματοποίηση συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών και για το 2027, ώστε να ισχύσει η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα φυσικών προσώπων του 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής προς συγκεκριμένους επαγγελματίες και μέχρι του ποσού των 5.000 ευρώ ετησίως, ενώ υπολογίζονται διπλά για την κάλυψη του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες.
Η απαλλαγή από φόρο εισοδήματος για τα φιλοδωρήματα που λαμβάνουν οι μισθωτοί προαιρετικά από πελάτες της επιχείρησης, που σήμερα ανέρχεται σε 300 ευρώ μηνιαίως, αυξάνεται από το φορολογικό έτος 2026 σε 6.000 ευρώ ετησίως.
Β. Εισοδηματικές ενισχύσεις:
Αυξάνεται σε 400 ευρώ καθαρά η ενίσχυση στους συνταξιούχους και επεκτείνεται σε μόνιμη βάση από τον Νοέμβριο 2026 στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών (επιπλέον 270.000 δικαιούχοι, συνολικά θα το λαμβάνουν 2,2 εκατ. δικαιούχοι). Το ίδιο ποσό θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι άνω των 60 που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, τα άτομα με αναπηρία και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Χορηγείται επίδομα εορτών Χριστουγέννων, ύψους 500 ευρώ μικτά, το οποίο καταβάλλεται με χωριστή μισθοδοτική κατάσταση, τη 16η Δεκεμβρίου κάθε έτους, αρχής γενομένης από το 2027, στους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς. Αν ο δικαιούχος δεν έχει μισθοδοτηθεί για ολόκληρο το έτος, καταβάλλεται μέρος του επιδόματος ανάλογο προς το χρονικό διάστημα για το οποίο μισθοδοτήθηκε. Το επίδομα περιλαμβάνεται στις τακτικές αποδοχές και αποτελεί συντάξιμη αποδοχή.
Τιμαριθμοποιούνται τα αναπηρικά επιδόματα που χορηγούνται από τον ΟΠΕΚΑ και τον e-ΕΦΚΑ, με βάση ΑΕΠ και πληθωρισμό από 1/1/2027.
Αυξάνεται το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες κατά 1.000 ευρώ επιπλέον για κάθε τέκνο (σήμερα για 4 παιδιά και άνω είναι 3.500 ευρώ χωρίς περαιτέρω αύξηση για κάθε τέκνο. Διαμορφώνεται σε 4.500 ευρώ για 4 εξαρτώμενα τέκνα, 5.500 για 5 τέκνα, 6.500 για 6 τέκνα κ.ο.κ.) Ισχύει από τις γεννήσεις που έγιναν από 1/1/2026. Αφορά περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες ετησίως.
Γ. Παρεμβάσεις για το στεγαστικό πρόβλημα:
Κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων.
Αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικιών από 1/7/2027 για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Επέκταση απαλλαγής από τον φόρο των κενών ακινήτων που ενοικιάζονται για το 2027.
Παράταση της αναστολής ισχύος του άρθρου 41 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος για την επιβολή φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας για το έτος 2027.
Επέκταση της απαλλαγής ΦΠΑ στα νέα κτίρια για το 2027.
Παράταση ισχύος της μείωσης του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων για το 2027.
Κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής στον Δήμο Μεγίστης. Θεσπίζεται κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής στον Δήμο Μεγίστης με τη μορφή ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης ύψους 5.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά το ποσό των 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος του νοικοκυριού από τον κρατικό προϋπολογισμό, στα μονοπρόσωπα ή πολυπρόσωπα νοικοκυριά τα μέλη των οποίων είτε κατοικούν μόνιμα είτε μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους στον Δήμο Μεγίστης. Για την καταβολή της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης, απαιτείται παραμονή ή μεταφορά της κύριας κατοικίας στον Δήμο Μεγίστης για τουλάχιστον ένα (1) πλήρες έτος.
Δ. Θέσπιση του επενδυτικού λογαριασμού (κουμπαρά) για τη Νέα Γενιά:
Θεσπίζεται Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), ο οποίος αποτελεί ειδικό επενδυτικό λογαριασμό μακροχρόνιας αποταμίευσης με σκοπό τη δημιουργία περιουσιακών στοιχείων για τους νέους, την ενίσχυση της μακροχρόνιας αποταμίευσης και την προώθηση της χρηματοοικονομικής παιδείας.
-Για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή αποκτά δικαίωμα υπαγωγής στον λογαριασμό σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του παρόντος Μέρους, ο ασκών τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια δύναται να ανοίξει έναν μοναδικό Α.Ε.Λ.Α.
-Η διαδικασία δημιουργίας του Α.Ε.Λ.Α. ενεργοποιείται με αίτηση του ασκούντος τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια στον πάροχο εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του κατά τον χρόνο της αίτησης.
-Οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια επιλέγουν ελεύθερα για τη διαχείριση του Α.Ε.Λ.Α. έναν από τους παρόχους ή την αυτοδιαχείριση του λογαριασμού.
-Το ελληνικό δημόσιο καταβάλλει υπέρ κάθε δικαιούχου Α.Ε.Λ.Α. ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) των επιλέξιμων εισφορών που καταβάλλονται στον λογαριασμό, με μέγιστο ποσό χίλια διακόσια (1.200) ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το μέγιστο ποσό αυξάνεται κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) ανά πενταετία.
-Το συνολικό ποσό των εισφορών ανά Α.Ε.Λ.Α. δεν δύναται να υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.
-Η κρατική συνεισφορά καταβάλλεται καταρχήν σε μηνιαία βάση για εισφορές έως εκατό (100) ευρώ ανά μήνα. Λαμβανομένου υπόψη ότι δύνανται να καταβάλλονται ποσά υψηλότερα σε ορισμένους μήνες και χαμηλότερα σε άλλους, πραγματοποιείται ετήσια εκκαθάριση για το σύνολο των εισφορών που καταβλήθηκαν έως την 31η Δεκεμβρίου του οικείου ημερολογιακού έτους.
-Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α. επενδύονται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και επενδυτικά προϊόντα (ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές). Εξαιρούνται προϊόντα υψηλού κινδύνου και πολύπλοκων χρηματοοικονομικών προϊόντων.
-Η σύνθεση των επενδύσεων ενός Α.Ε.Λ.Α. μπορεί να είναι συντηρητικού, ισορροπημένου, αναπτυξιακού ή δυναμικού προφίλ. Κάθε πάροχος οφείλει να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν ανά επενδυτικό προφίλ στο οποίο προβλέπεται μηχανισμός εγγύησης του κεφαλαίου. Η προεπιλεγμένη επενδυτική επιλογή, σε περίπτωση που οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια του δικαιούχου δεν επιλέξουν επενδυτική στρατηγική, αποτελεί επενδυτικό προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα, συντηρητικού προφίλ εγγυημένου κεφαλαίου.
-Πάροχοι υπηρεσιών ή προϊόντων Α.Ε.Λ.Α. δύνανται να είναι πιστωτικά ιδρύματα, Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Ο δικαιούχος Α.Ε.Λ.Α. δύναται να μεταφέρει τον λογαριασμό του από έναν πάροχο σε άλλον χωρίς απώλεια των φορολογικών ευεργετημάτων ή άλλων δικαιωμάτων που συνδέονται με τον λογαριασμό.
-Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α., ήτοι οι εισφορές, η κρατική συνεισφορά και οι επενδυτικές αποδόσεις, δεν επιτρέπεται να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Εξαιρούνται περιπτώσεις θανάτου του γονέα ή του τέκνου, καθώς και περιπτώσεις σοβαρών λόγων υγείας του δικαιούχου του Α.Ε.Λ.Α. που χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης, όπως αυτοί πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο. Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου, ο Α.Ε.Λ.Α. μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό του δικαίωμα.
-Οι εισφορές σε Α.Ε.Λ.Α. είναι αφορολόγητες, δεν αποτελούν φορολογητέο εισόδημα για τον ανήλικο δικαιούχο ούτε λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων κοινωνικών παροχών. Το εισόδημα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων στον Α.Ε.Λ.Α. απαλλάσσεται από τον φόρο.
Ε. Λοιπές Διατάξεις:
Συμπληρωματικός Κρατικός Προϋπολογισμός οικονομικού έτους 2026: Αυξάνεται κατά 300 εκατ. το Εθνικό σκέλος του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για τη χρηματοδότηση δράσεων ενεργειακής αυτονομίας και ανθεκτικότητας και έργων υποδομών.
Οι αμοιβές που καταβάλλονται στα μέλη διοικητικών συμβουλίων και στελέχη επιχειρήσεων από διανομή κερδών, φορολογούνται με 15% (έναντι 5%) κατά το ποσό που υπερβαίνουν τις 60.000 ευρώ.
Τροποποιούνται συνταξιοδοτικές διατάξεις που αφορούν το μικρό δημόσιο ώστε να αντιμετωπιστούν στοχευμένα ζητήματα:
-Δυνατότητα χορήγησης σύνταξης σε γονείς ένστολου λειτουργού που απεβίωσε λόγω τρομοκρατικής πράξης ή εξαιτίας εγκλήματος βίας που έγινε σε βάρος του λόγω της ιδιότητάς του (έως τώρα ίσχυε μόνο εάν αποβιώσει σε διατεταγμένη υπηρεσία που συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο και ένεκα αυτής).
-Μη περικοπή των συντάξεων θανάτου λόγω απασχόλησης που εφαρμόστηκε στις συντάξεις χηρείας και για ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων που υπάγονται στο ιδιαίτερο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου και στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ). Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και κυρίως πρόσωπα που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους και εξαιτίας αυτής. Η παρέμβαση αφορά περίπου 340 περιπτώσεις, με ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2026.
