Ξεκίνησε με αποκλεισμούς σχολείων σε τοπικό επίπεδο και έφτασε ως μαζικές διαδηλώσεις σε εθνική κλίμακα: η οργή των νέων στη Γαλλία έχει κλιμακωθεί μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες, με τους μαθητές λυκείου να είναι αποφασισμένοι να θέσουν τις ανησυχίες τους στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη χώρα.
«Ακούστε μας και θα σταματήσουμε», δήλωσε η 18χρονη Νεσρίν στους αστυνομικούς που είχαν αναπτυχθεί έξω από το λύκειό της στο Παρίσι
Ετοιμόρροπα κτίρια, υπερφορτωμένα προγράμματα, εκπαιδευτικοί που δεν αντικαθίστανται, πίεση για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση… Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, το κύμα διαμαρτυρίας εξαπλώθηκε από το ένα σχολείο στο άλλο και επεκτάθηκε στο σύνολο των μαθητών και φοιτητών.
Στη Μασσαλία η 14χρονη Παλόμα θεωρεί ότι αποτελεί «έναν τρόπο να διαμαρτυρηθούμε εναντίον όλων όσα συμβαίνουν στα λύκεια και έξω από αυτά διότι διανύουμε προεκλογική περίοδο, άλλωστε». «Όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν», λέει με παράπονο.
Το κίνημα διαμαρτυρίας ξεκίνησε από κάποια σχολεία στην περιφέρεια του Παρισιού, όμως σταδιακά εξαπλώθηκε μετατρέποντας τις τοπικές διεκδικήσεις σε εθνικό κίνημα.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου η Ένωση Μαθητών Λυκείου (USL) κάλεσε σε αποκλεισμούς σε όλη τη Γαλλία, οι οποίοι θα συνέπιπταν με μια ημέρα κινητοποίησης στον δημόσιο τομέα — μια πρωτοβουλία στην οποία προσχώρησαν και φοιτητικές οργανώσεις.
Αστυνομική βία
Λίγες ημέρες αργότερα ξεκίνησε η «δεύτερη πράξη» η οποία σηματοδότησε μια σημαντική κλιμάκωση: επιθέσεις εναντίον διευθυντών σχολείων, εμπρησμοί σχολικών κτιρίων. Οι διαδηλώσεις εντάθηκαν και οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις επιβολής του νόμου πολλαπλασιάστηκαν.
Περισσότερα από 200 εκπαιδευτικά ιδρύματα ήταν πλέον αποκλεισμένα και σε πάνω από 1.000 υπήρχαν προβλήματα στη λειτουργία τους.
Έπειτα από δέκα ημέρες κινητοποιήσεων ο Γάλλος υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ δέχθηκε να συναντηθεί με τις ενώσεις των μαθητών λυκείων και δεσμεύθηκε σε ένα σχέδιο δράσης με στόχο να επιταχυνθεί η αντικατάσταση των εκπαιδευτικών που απουσιάζουν, να εξεταστεί το σχολικό πρόγραμμα και «η σχολική δημοκρατία».
Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε ανακοινώσει τη δημιουργία μιας πλατφόρμας όπου οι μαθητές θα μπορούσαν να εκφράζουν τα αιτήματά τους.
Ο υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης Φιλίπ Μπατίστ συναντήθηκε με ενώσεις φοιτητών.
Καταγγέλλοντας την απουσία «συγκεκριμένων μέτρων», οι οργανώσεις των μαθητών λυκείου και των φοιτητών ζήτησαν να συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις και να συναντηθούν με τον Γάλλο πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί.
Και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φάνηκε να χάνει την υπομονή του. Σύμφωνα με πρόσωπο από το περιβάλλον του, ο Μακρόν κατηγορεί τον υπουργό Παιδείας ότι υποτίμησε το κίνημα διαμαρτυρίας, δεν προέβλεψε την εξάπλωσή του και δεν εμφανίστηκε τις δέκα πρώτες ημέρες.
Η «τρίτη πράξη» την περασμένη Τρίτη αποτέλεσε νέο ορόσημο: με την υποστήριξη των συνδικάτων των εκπαιδευτικών και φοιτητικών οργανώσεων στις διαδηλώσεις πήραν μέρος 266.000 με 450.000 άνθρωποι σε όλη τη χώρα.
Ο επικεφαλής του κόμματος «Ανυπότακτη Γαλλία» και υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές Ζαν- Λικ Μελανσόν χαιρέτισε «την πειθαρχία» μιας «νεότητας που εξεγείρεται για το μέλλον της». Ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών Ολιβέ Φορ έκανε λόγο για «μια γενιά που εξεγείρεται».
Στις διαδηλώσεις τα συνθήματα κατά της αστυνομικής βίας έχουν εξίσου σημαντική θέση με αυτά που συνδέονται με τις διεκδικήσεις των μαθητών.
Το χέρι ενός 15χρονου ακρωτηριάστηκε από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης στην πόλη Λανς. Στην Τουρ ένας 16χρονος έχασε την ακοή του από το ένα αυτί, με την εισαγγελία να κάνει λόγο για τραύματα «συμβατά» με βολή από εκτοξευτήρα σφαιρών από καουτσούκ.
Ο Λεκορνί αντέδρασε έντονα στις καταγγελίες περί αστυνομικής βίας. Το να γίνεται λόγος για «πολιτικές εντολές για αστυνομική καταστολή» αποτελεί «ψέμα» που «κηλιδώνει την αστυνομία», τόνισε την Τετάρτη, κάνοντας λόγο για «ατυχήματα» που «μπορεί να συμβούν».
«Ιστορική κινητοποίηση»
Αργά χθες, Πέμπτη, το βράδυ, ο Γάλλος πρωθυπουργός δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει, έως τα τέλη Οκτωβρίου, «συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτούμενες απαντήσεις» στις διαμαρτυρίες, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Η οργή των νέων δεν προέρχεται από το πουθενά. Κανείς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος μπροστά στις ανησυχίες που εκφράζουν», πρόσθεσε.
Μένει να φανεί αν θα πείσει τις οργανώσεις και τα συνδικάτα που έχουν καλέσει σε νέα ημέρα απεργίας και διαδηλώσεων την Τρίτη 13 Οκτωβρίου.
«Πρόκειται για μια ιστορική κινητοποίηση», δήλωσε η Μανόν Μορέ του αριστερού φοιτητικού συνδικάτου Unef μιλώντας από την πλατεία της Βαστίλης όπου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν χθες, εκτιμώντας ότι η κυβέρνηση εμφανίζεται «εντελώς ανίκανη να απαντήσει στις διεκδικήσεις των νεών».
«Μέχρι να πέσουν στο τραπέζι τα 10 δισεκατομμύρια, θα συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις», επέμεινε η Σαμπρίν Χαρμπάς, εκπρόσωπος της Φοιτητικής Ένωσης.
Εξάλλου και πολλοί μαθητές λυκείου δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις: «Είναι κάπως σαν παιχνίδι ανάμεσα στην κυβέρνηση και εμάς, να δούμε ποιος θα υποχωρήσει πρώτος», εκτίμησε η 16χρονη Λουσίν.
