Η γαλλική κυβέρνηση υπερασπίζεται μια εναλλακτική προσέγγιση στον φόρο πλούτου που προτείνουν τα αριστερά κόμματα, καθώς οι βουλευτές εξετάζουν σήμερα σχέδιο για τον προϋπολογισμό του 2026 με στόχο να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα γαλλικά μέσα ενημέρωσης, η κυβέρνηση δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να καταθέσει σήμερα πρόταση για φόρο στα άτομα με μεγάλη περιουσία, στο πλαίσιο των κοινοβουλευτικών διαβουλεύσεων για τον προϋπολογισμό. Η εφημερίδα Le Parisien επικαλείται πηγή στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία αναφέρει: «Τίποτα δεν είναι εκτός συζήτησης, είναι επιλογή … αλλά δεν αποτελεί την προτιμώμενη επιλογή σε αυτό το στάδιο. Όλα θα εξαρτηθούν από το πώς θα εξελιχθεί η συζήτηση αργότερα σήμερα».
Από την άλλη πλευρά, το υπουργείο Οικονομικών επεξεργάζεται από την αρχή του έτους μια πιο στοχευμένη εισφορά – χαρακτηριζόμενη ως «μπαλαντέρ» – η οποία θα ενεργοποιηθεί ανάλογα με τις εξελίξεις στη Βουλή. Σύμβουλος του υπουργείου δηλώνει: «Αυτόν που παίζουμε ανάλογα με το πώς εξελίσσονται οι κοινοβουλευτικές συζητήσεις, ιδίως με τους Σοσιαλιστές».
Η αντιπαράθεση: ευρύς φόρος έναντι στοχευμένης εισφοράς
Το βάθος του χάσματος έγινε σαφές με τη δημόσια συζήτηση στη Βουλή. Τα αριστερά κόμματα ζητούν την επιβολή φόρου 2 % στις περιουσίες άνω των 100 εκατ. ευρώ — πρόταση που έχει υποστηρίξει ο οικονομολόγος Gabriel Zucman, η οποία ενδέχεται να αποφέρει 15-20 δισ. ευρώ ετησίως. Αντίθετα, ο Πρωθυπουργός Sébastien Lecornu χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη πρόταση ως προβληματική: διατυπώνει επιφυλάξεις ότι ένας τόσο ευρύς φόρος μπορεί να βλάψει τις γαλλικές εταιρείες, να αποθαρρύνει τις επενδύσεις και να υπονομεύσει θέσεις εργασίας. Στη θέση του, προτείνει μια πιο περιορισμένη εισφορά 2 % στα περιουσιακά στοιχεία εταιρειών-χαρτοφυλακίων που δεν χρησιμοποιούνται για επιχειρηματικούς σκοπούς. Σύμφωνα με την υπουργό Προϋπολογισμού Amélie de Montchalin, η εισφορά αυτή στοχεύει περίπου 4 000 εταιρείες και αναμένεται να αποφέρει έως και 1 δισ. ευρώ.
Πολιτικές και κοινοβουλευτικές επιπτώσεις
Ο Λεκορνί δεν διαθέτει αυτοδυναμία και στηρίζεται στην υποστήριξη των Σοσιαλιστών για να περάσει τον προϋπολογισμό και να αποφύγει ψήφο δυσπιστίας. Οι Σοσιαλιστές αναγνωρίζουν ότι η πρόταση Ζουκμάν είναι πιθανόν να αποτύχει, αλλά πιέζουν για αυστηροποίηση της προτεινόμενης εισφοράς στις εταιρείες-χαρτοφυλάκια. Ο βουλευτής των Σοσιαλιστών Boris Vallaud δήλωσε πριν την ψηφοφορία: «Δεν ζητούμε απαλλοτρίωση ούτε δήμευση, απαιτούμε φορολογική δικαιοσύνη». Ωστόσο, η τελική μορφή του φόρου-μπαλαντέρ μπορεί να αλλάξει όταν το νομοσχέδιο περάσει στη Γερουσία τις επόμενες εβδομάδες, ενώ η Κάτω Βουλή θα έχει τον τελικό λόγο. Επιπλέον, η νομοθεσία θα ελεγχθεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο στο παρελθόν έχει καταργήσει φορολογικούς νόμους που θεώρησε δημευτικούς.
Το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2026 προβλέπει σφίξιμο των δημοσιονομικών λογαριασμών κατά πάνω από 30 δισ. ευρώ – περίπου 1 % του ΑΕΠ — μέσω περικοπών δαπανών 17 δισ. ευρώ και νέων φόρων ύψους 14 δισ. ευρώ. Οι πληρωμές κοινωνικών παροχών και τα όρια φορολογικών κλιμακίων θα «παγώσουν».
Το πρόγραμμα χαρακτηρίζεται ως «εύθραυστο» από οικονομικούς φορείς, λόγω αισιόδοξων υποθέσεων για ανάπτυξη και κρίσιμων δημοσιονομικών στόχων.
Επομένως, η μάχη για τη φορολογία των πλουσιότερων στη Γαλλία αποδίδει ένα διπλό ερώτημα: φορολογική δικαιοσύνη ή προστασία της οικονομίας; Από τη μία πλευρά, η κοινωνική απαίτηση για μεγαλύτερη συμβολή των υπερπλούσιων είναι ισχυρή, ενώ από την άλλη η κυβέρνηση προτιμά στοχευμένες λύσεις ώστε να μην υπονομεύσει την επιχειρηματικότητα. Ο χρόνος κυλάει, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία είναι ασταθής, και η τελική μορφή του μέτρου — αλλά και η τύχη της κυβέρνησης — θα εξαρτηθούν από το αποτέλεσμα των συζητήσεων που ολοκληρώνονται σήμερα.