Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα εργαλείο βελτιστοποίησης διαδικασιών, αλλά έναν καταλύτη βαθιάς αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με έρευνα της Gartner, το 80% των CEOs εκτιμά ότι η AI θα επιφέρει από μέτριες έως εκτεταμένες αλλαγές στις λειτουργικές δυνατότητες των οργανισμών τους, οδηγώντας σε μια σαφή μετατόπιση από το μοντέλο του digital business σε αυτό του autonomous business.
Πρόκειται για μια μετάβαση, που δεν αλλάζει απλώς το τι κάνουν οι επιχειρήσεις, αλλά το πώς το κάνουν. Η έννοια του autonomous business περιγράφει ένα περιβάλλον, όπου αυτοματοποιημένοι, αυτομαθησιακοί αλγόριθμοι και “machine customers” λαμβάνουν αποφάσεις, εκτελούν ενέργειες και δημιουργούν νέα αξία. Όπως επισημαίνεται στην έρευνα, οι CEOs δεν αντιμετωπίζουν αυτήν τη μετάβαση ως μακροπρόθεσμο στόχο, αλλά ως άμεση επιχειρησιακή προτεραιότητα.
Τα δεδομένα καταδεικνύουν τη δυναμική της αλλαγής. Σήμερα, το 54% των CEOs δηλώνει ότι η αυτοματοποίηση στις επιχειρήσεις τους, περιορίζεται σε συγκεκριμένες εργασίες. Ωστόσο, μέχρι το τέλος του 2028, το ποσοστό αυτό αναμένεται να μειωθεί δραστικά στο 13%, γεγονός που υποδηλώνει μια επιτάχυνση της υιοθέτησης πιο εξελιγμένων μορφών αυτοματοποίησης.
Παράλληλα, το 32% των CEOs προβλέπει ότι οι οργανισμοί τους θα αξιοποιούν προσαρμοστικά εργαλεία AI για την υποστήριξη της ανθρώπινης λήψης αποφάσεων, ενώ το 27% εκτιμά ότι θα λειτουργούν κυρίως χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε πλήρως αυτόνομα επιχειρηματικά οικοσυστήματα.
Η αλλαγή αυτή συνοδεύεται από μια νέα στρατηγική προσέγγιση, που δίνει προτεραιότητα στις «δυνατότητες» (capabilities first). Οι CEOs εστιάζουν πλέον στον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας και στην παραγωγή αξίας μέσα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αυτονομίας. Η AI δεν θεωρείται πλέον απλώς ένα ακόμη επίπεδο αυτοματοποίησης, αλλά ένας μηχανισμός αναδόμησης ολόκληρης της επιχείρησης.
Πίεση στα μοντέλα κερδοφορίας
Προφανώς η μετάβαση αυτή ενέχει και κινδύνους. Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της έρευνας αφορά την πίεση στα μοντέλα κερδοφορίας. Το 28% των CEOs εκτιμά ότι τα έσοδα από συναλλαγές βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο λόγω της AI. Η αιτία εντοπίζεται στη δυνατότητα των AI agents να παρακάμπτουν μεσάζοντες, να αυτοματοποιούν διαδικασίες αγορών και να διαπραγματεύονται τιμές σε πραγματικό χρόνο, αφαιρώντας τα περιθώρια που παραδοσιακά δικαιολογούσαν τις προμήθειες και τα transaction fees. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί τις επιχειρήσεις να επανασχεδιάσουν τα μοντέλα εσόδων τους, στρεφόμενες προς επαναλαμβανόμενες ή outcome-based πηγές εισοδήματος.
Αξιοσημείωτο είναι ότι, σε αντίθεση με την εποχή του digital transformation, η AI δεν φαίνεται να μεταβάλλει δραστικά τη βάση πελατών. Μόλις το 17% των CEOs αναμένει σημαντικές αλλαγές στο πελατολόγιο, έναντι 39% κατά την ψηφιακή μετάβαση. Οι επιχειρήσεις επιλέγουν, κυρίως, να ενισχύσουν τις σχέσεις με τους υπάρχοντες πελάτες, αλλά και να προετοιμαστούν για μια νέα κατηγορία: τους machine customers. Η Gartner προβλέπει ότι έως το 2026, ο αριθμός των μεγάλων εταιρειών, που θα διαθέτουν εξειδικευμένες μονάδες ή κανάλια πωλήσεων για την εξυπηρέτηση αυτής της ταχέως αναπτυσσόμενης αγοράς, θα διπλασιαστεί σε σχέση με το 2024.
Η νέα αυτή πραγματικότητα θέτει αυξημένες απαιτήσεις και για τα τμήματα τεχνολογίας. Οι CIOs καλούνται να αναπτύξουν συστήματα, που θα υποστηρίζουν τόσο ανθρώπινους, όσο και μηχανικούς «λήπτες αποφάσεων», με έμφαση στην αξιοπιστία, την ακρίβεια και την ακεραιότητα των δεδομένων.
