Το Υπουργείο Ανάπτυξης (ΥΠΑΝ) και το Υπουργείο Μετανάστευσης & Ασύλου (ΥΜΑ) εξέδωσαν την ΥΑ 216761/12-11-2025, η οποία καθορίζει το πλαίσιο, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία μέσω της οποίας μια επένδυση σε νεοφυή επιχείρηση μπορεί να οδηγήσει στη Startup Visa. δηλαδή στη χορήγηση άδειας διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών, σύμφωνα με το άρθρο 100Α του ν. 5038/2023.
Η ρύθμιση αυτή ορίζει τον τρόπο με τον οποίο επενδυτές μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στην ελληνική αγορά και ταυτόχρονα να ενισχυθεί το οικοσύστημα καινοτομίας, με το Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην πιστοποίηση της επένδυσης και τη διακράτησή της σε βάθος χρόνου.
Η ελληνική Startup Visa αποτελεί μία καινοτόμα επενδυτική ενέργεια για τους αλλοδαπούς επενδυτές, οι οποίες επιθυμούν να αποκτήσουν κατοικία στην Ελλάδα επενδύοντας σε ελληνικές επιχειρήσεις. Πρόκειται για μία προέκταση της golden visa που σχετίζεται με τις επενδύσεις ακινήτων στη χώρα.
Αναλυτικά η παρουσίαση της διαδικασίας
Η διαδικασία ξεκινά με την επιλογή μιας νεοφυούς επιχείρησης που είναι εγγεγραμμένη στο μητρώο της Elevate Greece και την τεκμηρίωση της επένδυσης μέσω των σχετικών δικαιολογητικών, είτε αυτή πραγματοποιείται από φυσικό είτε από νομικό πρόσωπο. Στη συνέχεια, ο επενδυτής υποβάλλει αίτηση στη Διεύθυνση Αδειών Διαμονής ή σε αρμόδια προξενική αρχή, ενώ ο έλεγχος της επένδυσης πραγματοποιείται από τη Διεύθυνση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης. Εφόσον τα στοιχεία ελεγθούν και διαπιστωθεί η εγκυρότητά τους εκδίδεται άδεια διαμονής πενταετούς διάρκειας, η οποία μπορεί να καλύπτει και τα μέλη της οικογένειας του επενδυτή. Ο έλεγχος της επένδυσης γίνεται σε ετήσια βάση και η ανανέωση της άδειας πραγματοποιείται ανά πενταετία.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον τρόπο απόδειξης της επένδυσης. Για ονομαστικούς τίτλους απαιτείται βεβαίωση της επιχείρησης με ακριβή στοιχεία για την αύξηση κεφαλαίου, το ομολογιακό δάνειο, τον αριθμό και το κόστος απόκτησης των τίτλων, καθώς και το ποσοστό συμμετοχής. Για εισηγμένους ή διαπραγματεύσιμους τίτλους, απαιτείται έγκυρη βεβαίωση από τον διαμεσολαβητή ή το πιστωτικό ίδρυμα σχετικά με τη μερίδα Σ.Α.Τ. και τα δεδομένα της συναλλαγής, ενώ η επιχείρηση οφείλει να επιβεβαιώνει το ποσοστό συμμετοχής και τα δικαιώματα ψήφου.
Εξίσου κρίσιμη είναι η τεκμηρίωση της προέλευσης και της μεταφοράς των κεφαλαίων. Τα πιστωτικά ιδρύματα πρέπει να παρέχουν πλήρη στοιχεία για τα εμβάσματα, τη χώρα προέλευσης, τον εντολέα και την κίνηση λογαριασμού, ενώ στις περιπτώσεις που υπάρχει συγγενική σχέση μεταξύ εντολέα και δικαιούχου απαιτούνται τα αντίστοιχα νόμιμα αποδεικτικά. Παράλληλα, ο επενδυτής υποχρεούται να δημιουργήσει δύο νέες θέσεις εργασίας εντός ενός έτους, οι οποίες πρέπει να διατηρηθούν επί πενταετία, ενώ καταβάλλεται και παράβολο 2.500 ευρώ υπέρ του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων.
Για επενδύσεις που πραγματοποιούνται μέσω νομικού προσώπου, απαιτούνται πρόσθετα δικαιολογητικά, όπως πιστοποιητικό νόμιμης ύπαρξης, οικονομικές καταστάσεις, στοιχεία πραγματικού δικαιούχου και αποφάσεις διοίκησης για την εγκατάσταση και διαμονή των προτεινόμενων πολιτών τρίτων χωρών.
Ο αριθμός των αδειών διαμονής που χορηγούνται εξαρτάται από το ύψος της επένδυσης: μία άδεια για τουλάχιστον 250.000 ευρώ μέσω ημεδαπού νομικού προσώπου, έως τρεις άδειες για αλλοδαπό νομικό πρόσωπο με συμμετοχή άνω του 33%, ενώ για μεγαλύτερα ποσά ισχύουν αναλογικά όρια δηλαδή για 500.000 ευρώ αποκτείται μία άδεια, για 1.000.000 δυο άδειες και για 1.500.000 τρεις αδειες
Η τήρηση της επένδυσης και των θέσεων εργασίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της άδειας διαμονής. Για την ανανέωση ή για έλεγχο, απαιτούνται βεβαιώσεις του Μητρώου, αποδεικτικά συνεχούς διακράτησης των τίτλων και στοιχεία από το Π.Σ. «Εργάνη» που επιβεβαιώνουν τη στελέχωση. Σε περίπτωση ρευστοποίησης, πτώχευσης ή εταιρικού μετασχηματισμού, τόσο ο επενδυτής όσο και το νομικό πρόσωπο υποχρεούνται να ενημερώσουν εντός μηνός, με δυνατότητα υποβολής νέας επένδυσης εντός δύο μηνών ώστε να μη χαθεί το δικαίωμα διαμονής.
Ο πολίτης τρίτης χώρας που επενδύει σε νεοφυή επιχείρηση πρέπει να κρατήσει τους τίτλους της επένδυσης για πέντε χρόνια. Η εταιρεία στην οποία έγινε η επένδυση πρέπει να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας που είχε πριν την επένδυση και να προσθέσει δύο νέες θέσεις μέσα στον πρώτο χρόνο, για συνολικά πέντε χρόνια. Την παρακολούθηση αυτών των υποχρεώσεων αναλαμβάνει η Διεύθυνση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης.
Για να ανανεωθεί η άδεια διαμονής ή να ελεγχθεί η τήρηση των υποχρεώσεων, χρειάζονται ορισμένα έγγραφα. Αυτά περιλαμβάνουν βεβαίωση εγγραφής της επιχείρησης στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων, βεβαιώσεις ότι οι τίτλοι της επένδυσης κρατήθηκαν, και πίνακα προσωπικού από το σύστημα «Εργάνη» που δείχνει ότι οι θέσεις εργασίας διατηρήθηκαν. Επίσης, απαιτείται παράβολο 2.500 € που δεν επιστρέφεται.
Ο επενδυτής και η εταιρεία πρέπει να ενημερώνουν σε έναν μήνα αν η επένδυση ρευστοποιηθεί, η εταιρεία πτωχεύσει ή γίνει κάποια αλλαγή στη δομή της. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να γίνει νέα επένδυση μέσα σε δύο μήνες για να διατηρηθεί η άδεια διαμονής.
