Την ανάκληση της πρόσκλησης του Υπουργείου Εξωτερικών προς πανεπιστημιακές σχολές για τον σχεδιασμό του επίσημου λογοτύπου της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Β' εξάμηνο του 2027, ζητά η ΕΔΕΕ με επιστολή της προς τον Υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη.
Στην επιστολή, την οποία υπογράφει ο Πρόεδρος της ΕΔΕΕ, Χάρης Παριανός, η Ένωση εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την επιλογή της μορφής φοιτητικού διαγωνισμού με χρηματικά βραβεία για ένα έργο που, όπως σημειώνει, έχει χαρακτήρα εθνικής προβολής και υψηλής θεσμικής σημασίας.
Η ΕΔΕΕ υπογραμμίζει ότι το σήμα της Ελληνικής Προεδρίας δεν αποτελεί μια απλή εικαστική άσκηση, αλλά κεντρικό στοιχείο της διεθνούς εικόνας της χώρας και μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου στρατηγικής επικοινωνίας, δημόσιας διπλωματίας και προβολής της Ελλάδας στο εξωτερικό. Ο φορέας επισημαίνει ότι σέβεται απολύτως τα πανεπιστημιακά ιδρύματα και τη φοιτητική κοινότητα, με την οποία διατηρεί σταθερή σχέση μέσω δράσεων και διαγωνισμών. Ωστόσο, διαχωρίζει την εκπαιδευτική ενθάρρυνση από την ανάθεση ενός εμβληματικού έργου σε μη επαγγελματίες, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης οπτικής ταυτότητας απαιτεί εμπειρία, τεχνογνωσία και επαγγελματική διαχείριση.
Σύμφωνα με την ΕΔΕΕ, η προβληματική εντείνεται από το ευρύ φάσμα σχολών στις οποίες απευθύνεται η προκήρυξη, καθώς περιλαμβάνονται και αντικείμενα που δεν συνδέονται άμεσα με τον σχεδιασμό οπτικής ταυτότητας. Υπενθυμίζει, επίσης, ότι στην προηγούμενη Ελληνική Προεδρία του 2014 το έργο είχε υλοποιηθεί από εξειδικευμένη ελληνική εταιρεία Branding & Design, γεγονός που επικαλείται ως παράδειγμα επαγγελματικής προσέγγισης ανάλογης της βαρύτητας του θεσμού.
Η ΕΔΕΕ ζητά την προκήρυξη νέας διαδικασίας που θα απευθύνεται σε επαγγελματίες και εταιρείες του Branding & Design, με υψηλές προδιαγραφές συμμετοχής και αξιολόγησης, αλλά και με συμμετοχή ειδικών στη σχετική κρίση. Παράλληλα, δηλώνει τη διαθεσιμότητά της να συνεισφέρει με τεχνογνωσία στη διαμόρφωση μιας διαδικασίας αντάξιας της σημασίας του έργου για την εικόνα της χώρας.
Ακολουθεί αυτούσια η επιστολή:
Γιώργο Γεραπετρίτη
Υπουργό Εξωτερικών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Στην ΕΔΕΕ έχουμε την τιμή να εκπροσωπούμε το επαγγελματικό αντικείμενο του Branding & Design. Το ελληνικό design αποτελεί έναν από τους πιο δημιουργικούς κλάδους της χώρας, με επαγγελματίες, εταιρείες και έργα που διακρίνονται διεθνώς.
Το τελευταίο διάστημα, βρισκόμαστε επανειλημμένα αντιμέτωποι με προβληματικές προσεγγίσεις κυβερνητικών φορέων ως προς την ανάθεση σοβαρών σχεδιαστικών έργων του Δημοσίου*, είτε μέσω κακώς σχεδιασμένων διαδικασιών είτε μέσω ανοικτών διαγωνισμών χωρίς σαφή και επαρκή κριτήρια εξειδίκευσης.
Η τελευταία προκήρυξη του Υπουργείου Εξωτερικών για τον σχεδιασμό του επίσημου λογοτύπου της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το Β' εξάμηνο του 2027 εντάσσεται στην ίδια προβληματική λογική, επιλέγοντας τη μορφή φοιτητικού διαγωνισμού με χρηματικά βραβεία για ένα έργο εθνικής προβολής και υψηλής θεσμικής σημασίας.
Ως φορέας, σεβόμαστε απολύτως τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, τις σχολές και τη φοιτητική κοινότητα. Μάλιστα, αφιερώνουμε μεγάλο μέρος των δράσεών μας σε προγράμματα και διαγωνισμούς με ομάδες φοιτητών,
Η προβληματική αυτή γίνεται ακόμη πιο έντονη από το ιδιαίτερα ευρύ φάσμα σχολών και τμημάτων στα οποία απευθύνεται η προκήρυξη. Περιλαμβάνει μεν συναφή αντικείμενα, όπως η Γραφιστική, απευθύνεται όμω και σε πεδία όπως οι Καλές Τέχνες, ο Κινηματογράφος και το Θέατρο, τα οποία δεν συνδέονται άμεσα με τον σχεδιασμό οπτικής ταυτότητας.
Το σήμα της Ελληνικής Προεδρίας δεν αποτελεί απλή εικαστική άσκηση. Είναι κεντρικό στοιχείο της διεθνούς εικόνας της χώρας σε μια σημαντική ευρωπαϊκή θεσμική διαδικασία. Τέτοια έργα οφείλουν να εντάσσοντα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικής επικοινωνίας, δημόσιας διπλωματίας και προβολής της χώρας στο εξωτερικό, όχι να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένες δημιουργικές προτάσεις.
Η ίδια η φύση του ζητούμενου, όπως περιγράφεται στην προκήρυξη, υπερβαίνει τη δημιουργία ενός μεμονωμένου σήματος και απαιτεί δυνατότητα εφαρμογής σε θεσμικά, έντυπα και ψηφιακά περιβάλλοντα. Πρόκειτα επομένως, για έργο που προϋποθέτει επαγγελματική διαχείριση, εμπειρία, τεχνογνωσία και ικανότητα παράδοσης ενός αποτελέσματος αντίστοιχου με τη βαρύτητα του θεσμού και της διεθνούς εικόνας της χώρας. Αυτό συνέβη και στην προηγούμενη Ελληνική Προεδρία του 2014, όταν εξειδικευμένη ελληνική εταιρεία Branding & Design ανέπτυξε και παρέδωσε ένα ολοκληρωμένο σύστημα οπτικής ταυτότητας για τη συγκεκριμέν θεσμική περίσταση.
Ακόμη και αν η στρατηγική επιλογή σήμερα ήταν η συμμετοχικότητα και το άνοιγμα στην κοινωνία, αυτή θα έπρεπε να εντάσσεται σε σαφές και ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο: ως μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας έμπνευσης συμμετοχής ή παραγωγής αρχικών ιδεών, με τη συμμετοχή και τον συντονισμό επαγγελματιών ή φορέων με γνώση του αντικειμένου, καθώς και με αξιολόγηση από πρόσωπα με αποδεδειγμένη εμπειρία στον σχεδιασμ οπτικής ταυτότητας. Σε κάθε περίπτωση, η τελική ανάπτυξη του συστήματος οπτικής ταυτότητας θα έπρεπε να αναλαμβάνεται από εξειδικευμένους επαγγελματίες ή φορείς design.
Από το περιεχόμενο της συγκεκριμένης προκήρυξης, όπως και από αντίστοιχες προηγούμενες προκηρύξεις που απευθύνονταν σε μη επαγγελματίες, δεν διαφαίνεται πρόβλεψη για επαγγελματική ανάπτυξη της τελική ταυτότητας ούτε σαφές πλαίσιο αξιολόγησης από ειδικούς στον σχεδιασμό οπτικής ταυτότητας. Αντιθέτως, επαναλαμβάνεται μια πρακτική που υποβαθμίζει στην πράξη την εξειδικευμένη επαγγελματική γνώση που απαιτεί το αντικείμενο και αδικεί ακόμη και τους αποφοίτους των σχετικών σχολών, εξισώνοντας την εξειδίκευσή τους με γνωστικά αντικείμενα που δεν έχουν άμεση σχέση με το έργο. Κατά συνέπεια, εκ μέρους της Διοικούσας Επιτροπής του Τομέα Branding & Design, του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΔΕΕ και της επαγγελματικής τάξης που εκπροσωπούμε, σας καλούμε:
• Να ανακαλέσετε την παρούσα πρόσκληση προς τις πανεπιστημιακές σχολές ως διαδικασία επιλογής του επίσημου λογοτύπου της Ελληνικής Προεδρίας.
• Να προκηρύξετε νέα διαδικασία προς επαγγελματίες και εταιρείες του Branding & Design, με υψηλές προδιαγραφές συμμετοχής και αξιολόγησης, όπως αρμόζει στη βαρύτητα του έργου.
Από την πλευρά μας, βρισκόμαστε, όπως πάντα, στη διάθεσή σας για παροχή τεχνογνωσίας και συμβολή στη διαμόρφωση μιας διαδικασίας αντάξιας της σοβαρότητας του έργου για την εικόνα της χώρας. Με εκτίμηση,
Χάρης Παριανός
Πρόεδρος ΕΔΕΕ
(*) Η ΕΔΕΕ έχει τοποθετηθεί σχετικά με αντίστοιχες διαδικασίες σε προηγούμενες επιστολές της προς αρμόδιους φορείς, μεταξύ άλλων για έργα που αφορούσαν το Μετρό Θεσσαλονίκης, τον ΟΑΣΑ και τον ΟΣΕΘ.
