Ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα απέδειξαν οι ελληνικές επιχειρήσεις, στην εποχή των επάλληλων κρίσεων. Διδάχθηκαν από τα σφάλματα του παρελθόντος και έδωσαν με επιτυχία τη μάχη της επιβίωσης, ώστε σήμερα να είναι καλύτερα τοποθετημένες για την ανάπτυξή τους. Τα παραπάνω επισημαίνει μιλώντας στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος EY Ελλάδος τονίζοντας ότι για το 2025 το μεγαλύτερο «στοίχημα» είναι η αξιοποίηση της δυναμικής του μετασχηματισμού, για να ξεχωρίσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις σε ένα ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον, με νέες μεγάλες προκλήσεις.
«Έχοντας μπει στο μέσο αυτής της δεκαετίας, μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι η αστάθεια είναι η νέα σταθερά» αναφέρει ο κ. Παπαδημητρίου. Όπως εξηγεί, «τα τελευταία χρόνια, αντιμετωπίσαμε επάλληλες κρίσεις, όπως η πανδημία, η εκτίναξη των τιμών ενέργειας, η άνοδος του πληθωρισμού και περιφερειακές πολεμικές συρράξεις - γεγονότα που, φυσικά, άσκησαν πιέσεις στις αγορές, καθώς και στην αγοραστική δύναμή μας. Ωστόσο, η ελληνική οικονομία επέδειξε ανθεκτικότητα, με αποτέλεσμα να μπορέσει να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και να αναπτύσσεται - αργά, αλλά σταθερά - σήμερα. Αυτό το περιβάλλον της παρατεταμένης αβεβαιότητας εκτιμούμε πως θα χαρακτηρίσει και το 2025».
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της EY Ελλάδος, «αντίδοτο» για την οικονομία, σε αυτές τις προκλήσεις, είναι η ενδυνάμωσή της με περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ). Όπως επιβεβαιώνει η σειρά ετήσιων ερευνών EY Attractiveness Survey Ελλάδα, οι ΑΞΕ στη χώρα μας αυξάνονται τα τελευταία χρόνια, ενώ βελτιώνεται η ποιοτική τους σύνθεση, με έμφαση σε δραστηριότητες και τομείς κρίσιμους για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της οικονομίας. «Θα πρέπει να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε την ελκυστικότητα της χώρας, με βαθιές τομές σε περιοχές όπως η φορολογία, η εκπαίδευση και η ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης, εάν θέλουμε να συμβαδίσουμε με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό» τονίζει.
Για να αξιοποιηθεί αυτή η δυναμική και να διατηρηθούν βιώσιμα και μακροπρόθεσμα οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας, οι ελληνικές επιχειρήσεις συνεχίζουν να καλούνται να κερδίσουν το μεγάλο στοίχημα του μετασχηματισμού τους. Για να παραμείνουν χρήσιμες και να δημιουργήσουν αξία, οι επιχειρήσεις στο περιβάλλον, οφείλουν να αποκρυπτογραφούν τις εξελίξεις και να προσαρμόζονται διαρκώς στα νέα δεδομένα.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαδημητρίου, σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι οργανισμοί καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τις προτεραιότητές τους, καθώς βρίσκονται αντιμέτωποι με πολύπλοκες και αλληλένδετες προκλήσεις, οι οποίες αποτελούν και κινητήριες δυνάμεις της αλλαγής. Αυτές κινούνται σε τέσσερις κύριους άξονες: γεωπολιτικές εξελίξεις, δημογραφικές μεταβολές, τεχνολογία και περιβάλλον.
Εν αναμονή των αποτελεσμάτων που θα έχει στην παγκόσμια σκακιέρα η επικείμενη αλλαγή ηγεσίας στις ΗΠΑ, το 2025 θα είναι ακόμη ένα έτος μεταβολών. Η πιο πρόσφατη έκδοση της παγκόσμιας έρευνας της EY-Parthenon, Geostrategic Outlook, δείχνει ότι αυτόν τον χρόνο, οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να επηρεάζονται όλο και περισσότερο από γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως οι πολεμικές συρράξεις και οι οικονομικοί ανταγωνισμοί, η έξαρση του λαϊκισμού, οι πρωτοβουλίες για παγκόσμια φορολογική μεταρρύθμιση, η προτεραιοποίηση της οικονομικής ασφάλειας καθώς και της ενεργειακής, αλλά και ψηφιακής αυτάρκειας - ακόμη και η άνθιση της «οικονομίας του διαστήματος». «Σε έναν έντονα διασυνδεδεμένο κόσμο, θα ήταν σφάλμα για τις ελληνικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως κλάδου, να μην θέσουν ως προτεραιότητα τη χαρτογράφηση των προκλήσεων αυτών και την προετοιμασία για μετριασμό τυχόν αντικτύπου τους» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επικεφαλής της EY Ελλάδος.
Νέες τάσεις και προκλήσεις
Την ίδια ώρα, οι δημογραφικές μεταβολές εκδηλώνονται με πολλούς τρόπους, με πιο χαρακτηριστικές τις ανατροπές στην καταναλωτική συμπεριφορά. Στην τελευταία έκδοση της ετήσιας έρευνας της ΕΥ, Future Consumer Index Ελλάδα, παρουσιάζονται οι προκλήσεις που δημιουργούν για τις επιχειρήσεις οι μεταβαλλόμενες ανάγκες, οι προτεραιότητες και οι προσδοκίες του ελληνικού καταναλωτικού κοινού. Η πιστότητα στις μάρκες μειώνεται και οι αγοραστικές συνήθειες μεταβάλλονται υπό την πίεση του αυξημένου κόστους ζωής, το ηλεκτρονικό εμπόριο επεκτείνεται - χωρίς, ωστόσο, να υποκαθιστά τα φυσικά καταστήματα - ενώ σημαντικές μερίδες καταναλωτών ανησυχούν για την υγεία τους, αλλά και για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις των αγοραστικών τους επιλογών, με αυξημένες απαιτήσεις για ηθική συμπεριφορά των επιχειρήσεων. Η διαμόρφωση προσωποποιημένων στρατηγικών που θα απαντούν στις μοναδικές ανάγκες του κάθε καταναλωτή, θα αποτελέσει παράγοντα διαφοροποίησης και επιτυχίας.
Ο κ. Παπαδημητρίου εκτιμά ότι η φετινή χρονιά «θα αποτελέσει και σημείο καμπής για το πώς θα αξιοποιήσουμε την τεχνολογία, ώστε να επιφέρουμε ουσιαστικές μεταβολές στον τρόπο που εργαζόμαστε, συν-εργαζόμαστε, καταναλώνουμε και ζούμε». Όπως αναφέρει, η τεχνολογία είναι σήμερα, χωρίς αμφιβολία, η ισχυρότερη κινητήρια δύναμη των αλλαγών που βιώνουμε, ενδυναμώνοντας τις επιχειρήσεις ώστε να αλλάξουν δραστικά τα λειτουργικά τους μοντέλα, να προσφέρουν νέες εμπειρίες στους καταναλωτές, και να ανταποκριθούν με μεγαλύτερη ευελιξία στους κινδύνους του εξωτερικού περιβάλλοντος και στον ανταγωνισμό. Ειδικότερα, η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ και GenAI) δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να βελτιώσουν τη λήψη αποφάσεων, να εξορθολογίσουν τις λειτουργίες τους, να εξατομικεύσουν την εμπειρία των πελατών, να αξιοποιήσουν τα δεδομένα και να προωθήσουν την καινοτομία. Η υιοθέτηση, όμως, της τεχνολογίας σε ευρεία κλίμακα και με την απαιτούμενη ταχύτητα, απαιτεί όραμα, σχεδιασμό, ικανότητα διαχείρισης αλλαγών και κατανόηση του διαρκώς μεταβαλλόμενου κανονιστικού και ρυθμιστικού πλαισίου.
Παράλληλα, η στροφή προς τη βιώσιμη ανάπτυξη που επιβάλλει η κλιματική αλλαγή, λαμβάνει σήμερα επιτακτικό χαρακτήρα, ειδικότερα μετά την COP29. Παρότι η χάραξη των πολιτικών για το κλίμα αποτελεί κυρίως ευθύνη των κυβερνήσεων και των διεθνών οργανισμών, η υλοποίηση των πολιτικών αυτών και η επίτευξη ουσιαστικής προόδου, εναπόκειται, κυρίως, στις επιχειρήσεις. Για πολλά χρόνια, επικρατούσε η αντίληψη ότι οι δράσεις των επιχειρήσεων για το κλίμα και οι επενδύσεις στη βιώσιμη ανάπτυξη, ήταν «κενό γράμμα» ή είχαν αρνητικό αντίκτυπο στα οικονομικά αποτελέσματα. Ωστόσο, όπως ανέφερε το 45% των ελληνικών επιχειρήσεων που συμμετείχαν σε έρευνα της EY το 2023, οι πρωτοβουλίες τους για το κλίμα οδήγησαν στη δημιουργία μεγαλύτερης χρηματοοικονομικής αξίας σε σχέση με τις προσδοκίες τους.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Παπαδημητρίου, οι προκλήσεις αυτές μπορούν να ιδωθούν και ως μεγάλες ευκαιρίες για έναν ουσιαστικό μετασχηματισμό, για τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας. «Και δεν αναφερόμαστε απλώς στη βελτίωση του υπάρχοντος μοντέλου λειτουργίας, αλλά στη ριζική επανεξέτασή του, με αλλαγές σε επιχειρησιακές λειτουργίες, τεχνολογίες, οργανωτικές δομές και εταιρική κουλτούρα. Πρόκειται για μία ολιστική προσέγγιση, η οποία θα πρέπει να θέτει στο επίκεντρο του μετασχηματισμού τον άνθρωπο, πέρα από την τεχνολογία και την καινοτομία. Σε μία εποχή όπου η αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από υπέρ-ρευστότητα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αναζητήσουν τρόπους να δημιουργήσουν ένα ''πλεονέκτημα ταλέντου''» τονίζει.
Η έρευνα της ΕΥ, Transformation Survey Ελλάδα 2023, επιβεβαίωνε ότι η πλειοψηφία των ελληνικών επιχειρήσεων έχουν συνειδητοποιήσει την ανάγκη του μετασχηματισμού τους και έχουν ήδη ξεκινήσει αυτό το μακρύ ταξίδι. Ωστόσο, ο κ. Παπαδημητρίου εκτιμά ότι «θα χρειαστεί να επενδύσουν σημαντικούς πόρους σε αυτήν την κατεύθυνση σε μία περίοδο που αντιμετωπίζουν και άλλες βραχυπρόθεσμες προκλήσεις. Παράλληλα, είναι απαραίτητο να εξηγήσουν με πειστικό τρόπο στα ενδιαφερόμενα μέρη τους την αναγκαιότητα, τους στόχους και τα οφέλη του μετασχηματισμού, διατυπώνοντας ένα σαφές όραμα για να εξασφαλίσουν την ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων, των μετόχων και της κοινωνίας».
