«Ποιότητα», «επιθεώρηση», «πιστοποίηση»: Πρόκειται για έννοιες που τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και περισσότερο μπροστά μας και έχουν, αναμφισβήτητα, αποκτήσει αξία για τις επιχειρήσεις. Η διεύρυνση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των χωρών όλης της υφηλίου οδηγεί σε ανάγκη ελέγχου της ποιότητας προϊόντων και υπηρεσιών που παράγονται και παρέχονται οπουδήποτε ανά τον κόσμο.
«Ειδικά για τις επιχειρήσεις, συντρέχουν και μια πληθώρα επιπλέον παραγόντων, όπως η παροχή αντικειμενικών κι αξιόπιστων τεκμηρίων αξιολόγησης, η διασφάλιση της υγείας και ασφάλειας του καταναλωτή, η απαίτηση συμμόρφωσης με υφιστάμενα κανονιστικά πλαίσια, καθώς και η ανάγκη για δημιουργία πλαισίου σταθερής βελτίωσης. Σε κάθε περίπτωση, καθένας από τους παραπάνω παράγοντες συμβάλει ενεργά κι ουσιαστικά στη δημιουργία ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων για οποιαδήποτε επιχείρηση, παρέχοντας εξασφαλίσεις για τη βιωσιμότητα και ανάπτυξή τους» τονίζει στο BusinessNews.gr ο νέος Πρόεδρος της Hellas Cert και CEO της LETRINA A.E. Ιωάννης Μπερτσάτος.
Η πανδημία είχε τη δική της καταλυτική συνδρομή στην πιστοποίηση των επιχειρήσεων, αν και όχι με τον τρόπο θα φαντάζεται κανείς. «Σε μια πρώτη ανάγνωση, η πανδημία δεν επέδρασε σημαντικά στην επίσπευση των πιστοποιήσεων, όμως επηρέασε καταλυτικά τις διαδικασίες που συνδέονται άμεσα με αυτές, κυρίως στον ψηφιακό τομέα, οδηγώντας στον εκσυγχρονισμό τους, όπως και σε ευρύτερη αποδοχή και παγίωση νέων τεχνολογιών» υπογραμμίζει ο ίδιος. «Λόγω του Covid, επιχειρήσεις και καταναλωτές στράφηκαν σε πιστοποιημένα προϊόντα και υπηρεσίες, ειδικά σε κλάδους όπου η υγιεινή κι ασφάλεια αποτελούν καίρια κριτήρια αξιολόγησης, όπως είναι φερ’ ειπείν η μαζική εστίαση και τα τουριστικά καταλύματα. Καθώς το επιχειρηματικό γίγνεσθαι επιστρέφει σε μια «κανονικότητα», παρατηρούμε πως η αυξημένη εστίαση στην εφαρμογή τεχνολογικών καινοτομιών δίνει νέα ώθηση στην αποδοτικότητα που εισπράττουν οι εταιρείες από την υλοποίηση πιστοποιήσεων. Αυτό συμβαίνει αφενός διότι διευκολύνονται οι διαδικασίες ελέγχου της ποιότητας και αυξάνεται η αποτελεσματικότητα των εν λόγω ελέγχων, αλλά και γιατί υπάρχει πλέον μια διαφορετική κουλτούρα αντιμετώπισης όσον αφορά και στα εχέγγυα και τις βελτιώσεις που μπορεί να αποφέρει μια διαδικασία πιστοποίησης ολιστικά σε μια επιχείρηση».
Τί είναι αυτό, όμως, που προσφέρει τελικά σε μια επιχείρηση η πιστοποίηση; Την απάντηση τη δίνει σε μια λέξη ο νέος Πρόεδρος της Hellas Cert: «Αν θα επιθυμούσαμε να συνοψίσουμε την απάντηση σε μία και μόνο φράση, η πιστοποίηση προσφέρει βιωσιμότητα. Οι πιστοποιημένοι οργανισμοί διακρίνονται από αξιοπιστία, καλή μαρτυρία, τεκμήρια ορθής διαχείρισης στην παροχή υπηρεσιών και την παραγωγή προϊόντων, και ένα ενιαίο εργαλείο αξιολόγησης και διαχείρισης κάθε είδους εταιρικής διακινδύνευσης αφού κάθε στάδιο της διεργασίας τους τελεί υπό έλεγχο. Η πιστοποίηση προϋποθέτει έμφαση στην ποιότητα, δηλαδή συνεπάγεται εστίαση στην ικανοποίηση του πελάτη, την αέναη συμμόρφωση με τα κείμενα νομοθετικά πλαίσια, τον έλεγχο κάθε σταδίου της διεργασίας, όπως και την ευθυγράμμιση με ορθές πρακτικές. Ταυτόχρονα, γίνεται απαιτητή η ουσιαστική συμμετοχή όλων των μερών που εμπλέκονται στην παραγωγική διαδικασία, οδηγώντας στην ενεργητική διάχυση μιας κουλτούρας «ποιότητας» και «ευαισθητοποίησης» εντός της επιχείρησης. Συνεπώς, η πιστοποίηση για μια εταιρεία συμβάλλει σε υψηλότερα έσοδα και παραγωγικότητα, συνεχή βελτίωση κι ανάπτυξη, ενώ για τους πελάτες της προσφέρει εμπιστοσύνη και ασφάλεια».
Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί πως η πιστοποίηση για άλλες εταιρείες είναι νομοθετική απαίτηση και για άλλες απλή επιλογή. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Πρόεδρος της Hellas Cert «προκύπτει ένας διαχωρισμός για τις περιπτώσεις όπου η πιστοποίηση είναι προϋπόθεση λειτουργίας (πχ. νομοθετική απαίτηση), αφού σε αυτές τις περιπτώσεις, χωρίς πιστοποίηση δεν μπορεί να υπάρξει λειτουργία κι άρα ούτε κερδοφορία. Σε λοιπές περιπτώσεις, όπου η πιστοποίηση αποτελεί «προαιρετική» επιλογή της επιχείρησης, η όποια κεφαλαιοποίηση δεν είναι εκ προοιμίου εξασφαλισμένη, αλλά είναι ανάλογη της «αυτό-επένδυσης» που πραγματοποιεί η ίδια η επιχείρηση.
Απαραίτητη σε κατασκευές, μεταποίηση και αγροδιατροφικό τομέα
Η πιστοποίηση στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντική στη βιομηχανία, καθώς και τον κατασκευαστικό, τον μεταποιητικό και τον αγροδιατροφικό τομέα.
Η σημασία αυτή, όπως σημειώνει ο κ. Μπερτσάτος «προκύπτει τόσο από τις συνεχώς αυξανόμενες νομοθετικές απαιτήσεις περί ασφάλειας, όσο και από τις δυνάμεις και τάσεις της αγοράς. Αυτό δεν είναι μόνο εγχώριο φαινόμενο, κι ως αποτέλεσμα προκύπτει μια πληθώρα διεθνών προτύπων πιστοποίησης που αφορούν σε θέματα «ασφάλειας», όπως φερ’ ειπείν υγεία κι ασφάλεια σε χώρους εργασίας, ασφάλεια τροφίμων, πληροφοριών, οδικών μεταφορών και άλλα. Ταυτόχρονα υπάρχει εξ ίσου ευρεία «βιβλιοθήκη» προτύπων που εστιάζουν σε πρακτικές ορθής διαχείρισης, όπως π.χ. περιβαλλοντική ή/και ενεργειακή διαχείριση, επαλήθευση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, διαχείριση κρίσεων και άλλα. Τα στελέχη των φορέων Επιθεώρησης και Πιστοποίησης οφείλουν να παρέχουν τα ζητούμενα εχέγγυα στους καταναλωτές μέσω των ελέγχων τους. Το πλέον προφανές παράδειγμα είναι ο αγροδιατροφικός κλάδος, όπου πέρα από τις «βασικές» απαιτήσεις περί υγιεινής και ασφάλειας όπως καλύπτονται μέσω της πιστοποίησης της παραγωγικής διαδικασίας κατά ISO 22000 αλλά και των λοιπών GFSI προτύπων, υπάρχουν διακριτά πρότυπα για εξαγωγές σε διαφορετικές χώρες, ευρωπαϊκά πρότυπα για πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων, αλλά και ιδιωτικά πρωτόκολλα για πιστοποίηση προϊόντων αυστηρής χορτοφαγίας – vegan προϊόντων. Μια ακόμα περίπτωση όπου πρόσφατες τάσεις της αγοράς, αλλά και η ευρωπαϊκή νομοθεσία, έχουν οδηγήσει σε αύξηση της σχετικής δραστηριότητας είναι και η πιστοποίηση διαχείρισης ESG (environmental, social and governance)».
Χαμηλό το ποσοστό των πιστοποιημένων εταιρειών στην Ελλάδα
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα υπάρχουν, σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατων ερευνών, περί τις 10.000-15.000 πιστοποιημένες ελληνικές επιχειρήσεις, σε σύνολο άνω του 1 εκατ. ενεργών, ένα εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό πιστοποίησης, δηλαδή μόλις 1-1,5%.
Αναφορικά με το κόστος πιστοποίησης, όπως εκτιμά στο BusinessNews.gr, ο CEO της LETRINA Α.Ε. «δεν μπορεί να δοθεί συγκεκριμένη απάντηση, καθώς αυτό εξαρτάται από το μέγεθος και τη δραστηριότητα της επιχείρησης, το εύρος των προς πιστοποίηση δραστηριοτήτων, τον αριθμό των προτύπων που ζητούνται κι άλλους παράγοντες. Σε κάθε περίπτωση, το κόστος για μια ελληνική επιχείρηση είναι σημαντικά μικρότερο από ότι για μια αντίστοιχη επιχείρηση στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες. Το βάθος χρόνου υλοποίησης κυμαίνεται αντίστοιχα βάσει όμοιων παραγόντων, αλλά συνήθως δεν ξεπερνά τους τρεις μήνες, ακόμη και στις πλέον απαιτητικές περιπτώσεις».
Σε αυτό, πάντως, που κάνει ιδιαίτερη μνεία ο Πρόεδρος της Ένωσης είναι ότι η πιστοποίηση είναι μια διαρκής διαδικασία, η υλοποίησή της δεν ολοκληρώνεται με την απόδοση του πιστοποιητικού, αλλά συνεχίζεται με την συνεχή τήρηση των προδιαγραφών κι απαιτήσεων με στόχο τη διατήρησή της και επιβεβαιώνεται με τις επόμενες επιθεωρήσεις.
Οι στόχοι της Hellas Cert για τα επόμενα χρόνια
Η HellasCert είναι η Ελληνική Ένωση των Διαπιστευμένων Φορέων Επιθεώρησης και Πιστοποίησης που δραστηριοποιούνται στην χώρα μας στον προαιρετικό και υποχρεωτικό τομέα σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα ISO/IEC 17020, ISO/IEC 17021, ISO/IEC 17024, ISO/IEC 17025 και ISO/IEC 17065. Έχει, δε, διαρκή στόχευση στην ενίσχυση και υποστήριξη του ρόλου και της λειτουργίας του ΕΣΥΔ, ως το μοναδικό εθνικό όργανο απόδοσης διαπιστεύσεων κι άρα ελέγχου των Φορέων που δραστηριοποιούνται στην χώρα μας.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρό της: «Πρόθεσή μας είναι να συμμετέχουμε και να συνδράμουμε ενεργά στην παγίωση αυτού του θεσμικού ρόλου μέσω της ενίσχυσης του τρίπτυχου: τεχνική επάρκεια, αμεροληψία, κοινοί κανόνες.
Παράλληλα, οφείλουμε να ενισχύσουμε τον θεσμικό ρόλο της ίδιας της Ένωσης ως προς την πολιτεία και λοιπούς θεσμικούς φορείς, όπως ο ΣΕΒ, Ενώσεις Καταναλωτών, κι άλλους. Ως η μεγαλύτερη και παλαιότερη Ένωση Διαπιστευμένων Φορέων Επιθεώρησης και Πιστοποίησης, η HellasCert αποτελεί τον πλέον αρμόδιο θεσμικό συνομιλητή της Πολιτείας σε κάθε θέμα που άπτεται της ποιότητας».
Επιπλέον, όπως υπογραμμίζει ο κ. Μπερτσάτος «στόχος μου είναι η Ένωση να περάσει σε μια «νέα εποχή» μεγαλύτερης συνεργασίας και αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της, θέτοντας τις βάσεις για την αύξηση της εμπιστοσύνης του καταναλωτικού κοινού προς τα μέλη της, αλλά και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για να μεγαλώσει και να μπορέσει πιο αποτελεσματικά να διατελέσει τον ρόλο της ως θεματοφύλακας των εννοιών «Ποιότητα», «Επιθεώρηση», «Πιστοποίηση».
