Μετά από μακροχρόνια διαβούλευση και τελική τριμερή διαπραγμάτευση, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε σε συμφωνία για μια λίστα λέξεων που θα απαγορευτούν στις φυτικές εναλλακτικές λύσεις. Συγκεκριμένα, την Πέμπτη 05 Μαρτίου 2026, οι συμμετέχοντες κατέληξαν σε συμφωνία που θα απαγορεύει τη χρήση συνολικά 31 λέξεων.
Ειδικότερα η λίστα των απαγορεύσεων περιλαμβάνει ονόματα που σχετίζονται με ζώα, όπως «κοτόπουλο», «βοδινό» ή «χοιρινό», καθώς και όρους κοπής κρέατος όπως «στήθος», «μπούτι» ή «κοπανάκι». Περιγραφικοί όροι που αποτέλεσαν αντικείμενο έντονης συζήτησης, όπως «μπιφτέκι» («burger»), «λουκάνικο» και «nuggets», θα εξακολουθήσουν να επιτρέπονται.
Το άλλο αμφιλεγόμενο ζήτημα στη διαπραγμάτευση ήταν η συμπερίληψη καινοτόμων τροφίμων, όπως το κρέας κυτταροκαλλιέργειας. Παρόλο που τα προϊόντα αυτά δεν είναι ακόμη διαθέσιμα στην αγορά της ΕΕ, οι νομοθέτες συμφώνησαν να επεκτείνουν την απαγόρευση προληπτικά.
Ο συνασπισμός «No Confusion» –με επικεφαλής την Ευρωπαϊκή Ένωση Χορτοφάγων (EVU) και τον οργανισμό WePlanet, εκπροσωπώντας περισσότερους από 600 οργανισμούς, ΜΚΟ και εταιρείες τροφίμων σε όλη την Ευρώπη, στους οποίους συγκαταλέγεται και ο Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων (HellasVeg)-, αντιδρά με σοβαρή ανησυχία για την «περιττή απαγόρευση», ζητώντας μια ευρεία εκτίμηση επιπτώσεων σχετικά με τις νομικές και εμπορικές συνέπειες του κανονισμού.
Η HellasVeg χαιρετίζει το γεγονός ότι τουλάχιστον προστατεύθηκαν οι πιο κοινοί και οικείοι περιγραφικοί όροι, όπως «burger», «λουκάνικο» και «nuggets».
Όπως δήλωσε ο Rafael Pinto, Senior Policy Manager στην Ευρωπαϊκή Ένωση Χορτοφάγων, αυτή η απόφαση έρχεται σε αντίθεση με προτεραιότητες της ΕΕ, όπως η αυξημένη ανταγωνιστικότητα, η καινοτομία, η επισιτιστική ασφάλεια και το υψηλότερο εισόδημα για τους αγρότες – παραγωγούς. Ωστόσο, κυριαρχεί αίσθημα ικανοποίησης εφόσον επικράτησε η κοινή λογική στις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες λέξεις.
Από την άλλη πλευρά, ο Rob de Schutter, Επικεφαλής Επικοινωνίας της WePlanet, ευελπιστεί ότι η Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο θα αναλογιστούν τα όσα συμφωνήθηκαν σήμερα και θα ευθυγραμμίσουν καλύτερα τις προτεραιότητές τους με τις ανάγκες των πολιτών - καταναλωτών της ΕΕ και των αγροτών δεδομένου ότι η απαγόρευση αφενός δεν βοηθά τους αγρότες και αφετέρου, δεν βελτιώνει τη ζωή των καταναλωτών.
Είναι γεγονός ότι η συμφωνία στέλνει ένα ανησυχητικό μήνυμα για τον τομέα των τροφίμων της Ευρώπης καθώς δημιουργεί περιττή γραφειοκρατία και εμπορικά εμπόδια, χωρίς να διευκολύνει τους αγρότες και τους καταναλωτές.
Αναμένονται ισχυρές επιπτώσεις στην αγορά
Σύμφωνα με σχετικές έρευνες και αναλύσεις των BALPRO και SYSTEMIQ, εκφράζονται έντονες ανησυχίες για τις οικονομικές επιπτώσεις από την απαγόρευση των ονομασιών στα φυτικά προϊόντα. Οι απώλειες εκτιμώνται σε 250 εκατ. ευρώ για τη Γερμανία και έως 56 δισ. ευρώ ετησίως για την ΕΕ έως το 2040. Παράλληλα, καταγγέλλεται η έλλειψη δημόσιας διαβούλευσης και μελέτης επιπτώσεων για μια νομοθεσία που επηρεάζει άμεσα ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και τους καταναλωτές.
Επόμενα βήματα
Οι νομοθέτες συμφώνησαν να δώσουν στους παραγωγούς 3 χρόνια για να εξαντλήσουν τα αποθέματά τους και να συμμορφωθούν με τους νέους κανονισμούς μετά την έναρξη ισχύος τους.
Η HellasVeg στηρίζει τη συμμαχία "No Confusion", που θα εξετάσει προσεκτικά το συμφωνηθέν κείμενο και θα συνεχίσει να συμμετέχει στη νομοθετική διαδικασία μέχρι την ολοκλήρωσή της. Η Επιτροπή απαιτείται να διενεργήσει κατά προτεραιότητα μια πλήρη εκτίμηση επιπτώσεων και να προβεί στις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες.
