Με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) να εισέρχεται στην τελική ευθεία ολοκλήρωσής του, το οικονομικό επιτελείο επικεντρώνεται στη διαμόρφωση της στρατηγικής για το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) της περιόδου 2026-2027. Η κυβέρνηση καλείται να εκπληρώσει τα τελευταία 123 ορόσημα του προγράμματος. Εντός Σεπτεμβρίου αναμένεται η έγκριση και εκταμίευση 4,6 δισ. ευρώ (865 εκατ. ευρώ επιχορηγήσεις και 3,68 δισ. ευρώ δάνεια). Παράλληλα, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου θα υποβληθεί το 9ο και τελευταίο αίτημα για 6,7 δισ. ευρώ (4,4 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και 2,3 δισ. ευρώ δάνεια), με στόχο η 8η εκταμίευση να πραγματοποιηθεί έως τα τέλη Δεκεμβρίου.
Το Επενδυτικό Κενό και οι Νέες Πηγές Χρηματοδότησης
Η λήξη του ΤΑΑ δημιουργεί ένα δημοσιονομικό κενό ύψους 6 δισ. ευρώ στις δημόσιες επενδύσεις, καθώς ο προϋπολογισμός τους θα υποχωρήσει από τα 16,7 δισ. ευρώ φέτος στα 10,6 δισ. ευρώ το 2027. Για την κάλυψη αυτής της υστέρησης ενόψει και του εκλογικού έτους 2027, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ενεργοποιεί νέες χρηματοδοτικές πηγές:
- Ρήτρα Διαφυγής για την Ενέργεια: Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης ζήτησε την επέκταση της ρήτρας διαφυγής —πέραν των αμυντικών δαπανών— και στον τομέα της ενέργειας, επιτρέποντας επενδύσεις 1 δισ. ευρώ τη διετία 2027-2028 με εθνικούς πόρους (αποφάσεις για τα έργα εντός φθινοπώρου).
- Ταμεία για το Κλίμα: Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης αναμένεται να κινητοποιήσουν 10 δισ. ευρώ (εθνικούς και κοινοτικούς πόρους) έως το 2032.
- Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ): Ύψους 23 δισ. ευρώ, το οποίο απαιτεί ταχεία ωρίμανση έργων εθνικής εμβέλειας.
Επιτάχυνση ΕΣΠΑ και το Νέο ΠΔΠ 2028-2034
Από το τρέχον ΕΣΠΑ 2021-2027 (συνολικού προϋπολογισμού 26 δισ. ευρώ), απομένουν προς απορρόφηση 19 δισ. ευρώ, με ετήσιους στόχους: 6,35 δισ. ευρώ το 2027, 6,85 δισ. ευρώ το 2028 και 7,7 δισ. ευρώ το 2029. Η πρόσφατη ανακατεύθυνση 2,13 δισ. ευρώ σε τομείς προτεραιότητας της Ε.Ε. (προσιτή στέγη, διαχείριση υδάτων, υποδομές διπλής χρήσης, καινοτομία) απέφερε προκαταβολή 650 εκατ. ευρώ και παράταση ολοκλήρωσης έργων έως το 2030. Τέλος, ενόψει του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034 (νέο ΕΣΠΑ) ύψους 26 δισ. ευρώ, κομβική επιδίωξη της Αθήνας παραμένει η διατήρηση των κονδυλίων του Ταμείου Συνοχής ως διακριτών από τις αγροτικές επιδοτήσεις της ΚΑΠ.
