Σε εποικοδομητικές προτάσεις για την βελτίωση του νέου νόμου 4982/22, τόσο για τα υφιστάμενα, όσο και για τα νέα Επιχειρηματικά Πάρκα στη χώρα μας, κατέληξαν οι εργασίες του Πρώτου Πανελλήνιου Συνεδρίου Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών που πραγματοποιήθηκε στις 19-20 Απριλίου στην Αθήνα, με τη συμμετοχή 20 Συνδέσμων Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Πάρκων και Φορέων Διαχείρισης, 14 Επιμελητηρίων από ολόκληρη την Ελλάδα και σημαντικών βιομηχανικών φορέων. Επιπλέον, κατατέθηκαν σημαντικές διαπιστώσεις, αναφορικά με τα χωροταξικά θέματα – logistics, τα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας, επικείμενες επενδύσεις μέσω Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και για θέματα βιώσιμης ανάπτυξης.
Ο λόγος στους πρωταγωνιστές των Πάρκων
Το διήμερο διοργανώθηκε από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών – ΠΑΣΕΒΙΠΕ και τα μέλη του, που είναι είτε Φορείς Διαχείρισης είτε τοπικοί σύνδεσμοι επιχειρήσεων των ακόλουθων Βιομηχανικών Πάρκων: Αλεξανδρούπολης, Άμφισσας, Α’ ΒΙΠΕ Βόλου, Β΄ ΒΙΠΕ Βόλου, Δράμας, Ηρακλείου, Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Καλαμάτας, Καρδίτσας, Κομοτηνής, Λαμίας, Λάρισας, Πρέβεζας, Σερρών, Σχιστού και Τρίπολης. Οι παραπάνω, εκπροσώπησαν στο συνέδριο τις περίπου 2.000 επιχειρήσεις των Πάρκων ανά την Ελλάδα για θέματα κοινού ενδιαφέροντος.
Πολιτεία – Κόμματα
Από τους χαιρετισμούς κυβέρνησης – κομμάτων, τις τοποθετήσεις των διακεκριμένων ομιλητών, και τις παρουσιάσεις, προέκυψε η σημασία που αποδίδεται πανελλαδικά στην ανάπτυξη των Επιχειρηματικών Πάρκων παρά τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Αυτές, αφορούν κυρίως το νέο θεσμικό πλαίσιο (Ν. 4982/22) και τη σημαντική τους υστέρηση σε κρίσιμες για την ανταγωνιστικότητα υποδομές.
Τις εργασίες του συνεδρίου άνοιξε εκ μέρους του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο Υπουργός Ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας, εκφράζοντας την αισιοδοξία του για την επόμενη μέρα των Πάρκων ως πυλώνα της βιομηχανικής πολιτικής. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, εκπροσωπήθηκε από τον Γενικό Γραμματέα Χωροταξίας κ. Ευθύμιο Μπακογιάννη, ο οποίος αναφέρθηκε στα κρίσιμα ζητήματα χωροθέτησης της παραγωγής στη χώρα μας και στους άμεσους στόχους του ΥΠΕΝ. Χαιρετισμό εκ μέρους της Υφυπουργού Ανάπτυξης κυρίας Άννας Μάνη – Παπαδημητρίου, μετέφερε ο κ. Κώστας Φιλίππου.
Εκ μέρους των κομμάτων απηύθυναν χαιρετισμό οι κκ Νίκος Παππάς, Τομεάρχης Οικονομικών και Ανάπτυξης του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Γιώργος Νικητιάδης, Υπεύθυνος Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής και Αλέξης Χαρίτσης, Πρόεδρος της ΚΟ της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Κοινή διαπίστωση και των τριών εκπροσώπων των κομμάτων, ήταν ότι νέος νόμος 4982/22, δεν ευνοεί τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις εντός βιομηχανικών περιοχών καθώς στοχεύει περισσότερο στο real estate παρά στην ανάπτυξη της μεταποίησης και επιπλέον αποστερεί σημαντικά τους δικαιώματα, κάτι που ώθησε άλλωστε εκατοντάδες επιχειρήσεις να καταφύγουν στα δικαστήρια και στο ΣτΕ.
ΠΑΣΕΒΙΠΕ – Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων – ΣΕΒ
Εκ μέρους του ΠΑΣΕΒΙΠΕ, καλωσόρισμα απηύθυνε ο Πρόεδρός του κ. Πέτρος Μαντάς εξηγώντας τους στόχους του συνεδρίου, που έδωσε ανάμεσα σε άλλα τη δυνατότητα στα Πάρκα να γνωριστούν καλύτερα μεταξύ τους. Ως εκπρόσωπος της Οργανωτικής Επιτροπής, η κυρία Άντα Σεϊμανίδη αναφέρθηκε σε όσους συνέβαλαν στην επιτυχία του συνεδρίου που καθιερώθηκε πλέον και ως θεσμός. Η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος, έδωσε το δικό της στίγμα δια στόματος του γενικού της γραμματέα κ. Παναγιώτη Αγνιάδη, ο οποίος υπενθύμισε την αναπτυξιακή συμβολή, τόσο των υφιστάμενων όσο και των νέων πάρκων. Για το λόγο αυτό, η ΚΕΕΕ ενθαρρύνει πρωτοβουλίες προς αυτήν την κατεύθυνση.
Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ) ως συνεργαζόμενος φορέας, εκπροσωπήθηκε σε τρεις θεματικές ενότητες, καθώς επίσης ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδος (ΣΒΣΕ), ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος (ΣΒΘΣΕ), η Ελληνική Εταιρεία Logistics (EEL) και πολλά επιμελητήρια.
ΤΑΙΠΕΔ – διαΝΕΟσις – Νέα Πάρκα
Το ΤΑΙΠΕΔ εκπροσωπήθηκε από τον Πρόεδρό του, κ. Αθανάσιο Ζηλιασκόπουλο, ο οποίος αναφέρθηκε αναλυτικά στα Νέα Επιχειρηματικά Πάρκα που αναπτύσσει το ΤΑΙΠΕΔ (Φυλή και Γκόνου) και στις αναγκαίες σιδηροδρομικές και άλλες διασυνδέσεις που θα καταστήσουν πιο ανταγωνιστικές τις μεταφορές προς όφελος των Πάρκων. Αναφερόμενος εξάλλου στο επενδυτικό πρόγραμμα για τα Πάρκα που θα τρέξει μέσω ταμείου Ανάκαμψης ύψους 55εκ. ευρώ, επεσήμανε ότι είναι μικρό για τις υπάρχουσες ανάγκες και θα αναζητηθούν άμεσα επιπρόσθετοι πόροι.
Αναφορικά με τα νέα Επιχειρηματικά Πάρκα έγινε παρουσίαση και του νέου Επιχειρηματικού Πάρκου Χανίων από τον κ. Νικόλαο Μουντάκη, Γενικό Διευθυντή με καθήκοντα Αναπληρωτή Διευθύνοντα Συμβούλου. Επιπλέον, παρουσιάστηκαν τα συμπεράσματα σχετικής μελέτης του ερευνητικού οργανισμού διαΝΕΟσις.
Η «φυγή» από τα Επιχειρηματικά Πάρκα και πώς θα ανασταλεί
Από τους χαιρετισμούς κυβέρνησης – κομμάτων, τις τοποθετήσεις των διακεκριμένων ομιλητών, αλλά και τις παρουσιάσεις των Πάρκων, προέκυψαν τα παρακάτω συνοπτικά συμπεράσματα.
Πρώτον, αναφορικά με το θεσμικό πλαίσιο στα υφιστάμενα Πάρκα: Παρά το γεγονός ότι η ανάπτυξη των Επιχειρηματικών Πάρκων βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας της βιομηχανικής πολιτικής ο νέος νόμος 4982/22, δεν ευνοεί καθόλου τις ήδη εγκατεστημένες επιχειρήσεις εντός βιομηχανικών περιοχών καθώς στοχεύει περισσότερο στο real estate παρά στην ανάπτυξη της μεταποίησης. Για σειρά εξειδικευμένων λόγων που επισημάνθηκαν, παρατηρείται ήδη τάση «φυγής» από τις ΒΙ.ΠΕ. των εγκατεστημένων επιχειρήσεων σύμφωνα με στοιχεία που κατέθεσαν εκπρόσωποι των επιχειρηματικών Συνδέσμων των ΒΙΠΕ.
Δεύτερον, ο ίδιος νόμος φαίνεται ότι δημιούργησε «θολό» τοπίο και για τα νέα Πάρκα, καθώς οι διατάξεις του όπως προέκυψε και από τη μελέτη της διαΝΕΟσις δεν παρέχουν αρκούντως ελκυστικά και ξεκάθαρα κίνητρα στους επενδυτές.
Βελτιωτικές προτάσεις από Επιμελητήρια – Επιχειρηματικούς Συνδέσμους
Για τις ήδη εγκατεστημένες επιχειρήσεις υπάρχει θέμα ανταγωνιστικότητας, καθώς όπως επισημάνθηκε, πλήθος διατάξεων του νόμου και του νέου Κανονισμού Λειτουργίας, οδηγεί τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις όχι μόνον σε αποστέρηση ιδιοκτησιακών τους δικαιωμάτων αλλά και σε οικονομικό στραγγαλισμό.
Σημαντικές διαπιστώσεις αλλά και βελτιωτικές προτάσεις προς αυτήν την κατεύθυνση, κατέθεσαν ανάμεσα σε άλλους οι κκ.: Κώστας Χρηστάκος και Σάββας Καθέρης, Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος αντίστοιχα του Συνδέσμου Επιχειρήσεων ΒΙ.ΠΕ. Ηρακλείου, Γιώργος Γιαννίτσης, Πρόεδρος Συνδέσμου Βιομηχανιών – Βιοτεχνιών ΒΙΠΕ Λαμίας, Αριστοτέλης Μπασδάνης, Πρόεδρος ΕΒΕ Μαγνησίας, Νίκος Αγγελίδης, Πρόεδρος ΕΒΕ Ροδόπης, Γιώργος Σωτηρόπουλος, Αντιπρόεδρος Συνδέσμου Βιομηχανιών-Βιοτεχνιών Ροδόπης, Στέφανος Γεωργιάδης, Πρόεδρος ΕΒΕ Δράμας – μέλος ΔΕ της ΚΕΕΕ, Στρατής Σταυρόπουλος Πρόεδρος Εγκατεστημένων Επιχειρήσεων ΒΙΠΕ Δράμας, Κωνσταντίνος Μωραϊτίδης, Μέλος ΔΣ ΕΒΕΘ, Αναστάσιος Καπνοπώλης, Πρόεδρος ΒΕΘ, Βασίλης Αυγερινός, Πρόεδρος ΕΒΕ Φωκίδας, Ευάγγελος Μυταράς, Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων ΒΙΟΠΑ Άμφισσας και Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου, Χρήστος Γιώτης, Νίκος Τότσης Χρήστος Γιορδαμλής, Αλκιβιάδης Ζιάκας, Αναστάσιος Πολυζωίδης, Νικόλαος Αθηναίος και Ηρακλής Ζηκίδης, Πρόεδροι αντίστοιχα των Συνδέσμων Επιχειρήσεων ΒΙ.ΠΕ. Σερρών, Ιωαννίνων, Τρίπολης, Αλεξανδρούπολης, Λάρισας, Θεσσαλονίκης, Καλαμάτας και Πρέβεζας.
Από τη δική του πλευρά, ο κ. Μιχάλης Μητσόπουλος, Διευθυντής Τομέα Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος και Ρυθμιστικών Υποθέσεων του ΣΕΒ, υπενθύμισε ότι ο ΣΕΒ είχε ήδη επισημάνει κατά την ακρόαση φορέων στη Βουλή ενόψει της ψήφισης του Ν4982/22 ότι το νέο πλαίσιο αποτελεί σύνθετο και φιλόδοξο εγχείρημα για το οποίο οι απόψεις των άμεσα εμπλεκομένων φορέων διίστανται. Συνεπώς θα πρέπει να παρακολουθείται η εφαρμογή του νέου πλαισίου και, εφόσον χρειαστεί, να υπάρξουν οι απαραίτητες διορθωτικές παρεμβάσεις.
H πρωτοπορία της Αυτοδιαχείρισης
Πάντως, όπως προέκυψε από τις εργασίες, το μοναδικό μοντέλο ανάπτυξης Επιχειρηματικών πάρκων που «διαπρέπει» στην Ελλάδα σήμερα, είναι αυτό της Αυτοδιαχείρισης. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Ιωάννης Πολυχρονόπουλος, Πρόεδρος ΒΙΠΑ Σχιστού, η Αυτοδιαχείριση έχει δημιουργήσει τεράστια συγκριτικά οφέλη για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις και τα ίδια τα Επιχειρηματικά Πάρκα, τόσο ως προς το κόστος διαχείρισης όσο και ως προς την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν οι Φορείς Αυτοδιαχείρισης. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τις παρουσιάσεις της κυρίας Ιωάννας Κιντά, Προέδρου της Α’ ΒΙΠΕ Βόλου και του κ. Αθανάσιου Δημητριάδη, Διευθυντή της ΒΙΠΕ Κιλκίς. Οι αυτοδιαχειρίσεις δείχνουν εισπραξιμότητα άνω του 90% , κάτι που αποδεικνύει ότι οι επιχειρήσεις επιζητούν ανταγωνιστικές υπηρεσίες και χρηστή διαχείριση. Όμως, ο νόμος 4982/22 αφαίρεσε την δυνατότητα από τις επιχειρήσεις των ΒΙΠΕ να δημιουργήσουν τον δικό τους φορέα διαχείρισης, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάστηκαν, όπως επισημάνθηκε και από τα Επιμελητήρια ι τα οξυμμένα προβλήματα από την τρέχουσα διαχείριση της ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ.
Πράσινα Πάρκα – Εταιρική Διακυβέρνηση – Βιομηχανική Συμβίωση
To διήμερο συνέδριο κατέληξε σε επίκαιρα συμπεράσματα και για την βιώσιμη ανάπτυξη, τη βιομηχανική συμβίωση και την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα που σχολίασαν αναλυτικά οι κκ Δημήτρης Βέργαδος, Διευθυντής Τομέα ΜΜΕ και Ενημέρωσης ΣΕΒ, Ανδρέας Λουκάτος, Γενικός Γραμματέας Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδος, Χριστίνα Γιοβάνη, Πρόεδρος ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, Βασίλης Βυζηργιαννάκης, Τομεάρχης Ενεργειακής Αξιοποίησης και Βιομηχανικής Συμβίωσης της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων – ΕΕΔΣΑ και Γιώργος Καρουζάκης, Μέλος ΔΣ ΕΒΕ Ηρακλείου. Ειδικότερα, επισημάνθηκε η ανάγκη μεγαλύτερης προσαρμογής των επιχειρήσεων των ΒΙΠΕ στους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ παράλληλα, επισημάνθηκαν βασικές αρχές της βιομηχανικής συμβίωσης, πώς δηλαδή μια επιχείρηση μπορεί να αξιοποιεί υλικό, ακόμα και ενέργεια που απορρίπτει μια άλλη, της ανακύκλωσης εντός Πάρκων, αλλά και της εταιρικής διακυβέρνησης. Για το θέμα εξάλλου της Επιχειρηματικής Εξυπνάδας – BI τοποθετήθηκαν οι κκ Παναγιώτης Παναγόπουλος της e-Horizons και Άρης Βάσσης της Targit Ελλάδας
Η ενεργειακή ενότητα
Το επενδυτικό πρόγραμμα και η υπογειοποίηση των δικτύων του ΔΕΔΔΗΕ, η ποιότητα του ρεύματος, το κόστος ενέργειας και τα μικροδίκτυα, απασχόλησαν τους ομιλητές της ενεργειακής ενότητας. Υπήρξαν τοποθετήσεις από τον κ. Εμμανουήλ Καλαϊτζάκη, Διευθυντή Στρατηγικής & Επιχειρηματικής Ανάπτυξης στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, τον κ. Παναγιώτη Λιόντο, Διευθυντή Διεύθυνσης Δικτύου ΔΕΔΔΗΕ, τον Δρ. Πάρη Γραβουνιώτη αντιπρόεδρο ΠΑΣΕΒΙΠΕ, τον κ. Γιάννη Καμπούρη, Διευθύνοντα Σύμβουλο Περιφερειακού Κέντρου Ελέγχου Ηλεκτρικής Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης – SeleNeCC, και τον κ. Παναγιώτη Ρωμανό, Ενεργειακό Σύμβουλο. Συντονιστής ήταν ο κ. Κώστας Δεληγιάννης, ενεργειακός συντάκτης.
Όπως προέκυψε, το πρόβλημα της ποιότητας του ρεύματος στις ΒΙΠΕ μπορεί να αντιμετωπιστεί μέχρι έναν βαθμό από το επενδυτικό πρόγραμμα υπογειοποίησης των δικτύων του ΔΕΔΔΗΕ, ιδιαίτερα στην Βόρεια Ελλάδα, ενώ κατατέθηκε και πρόταση αξιοποίησης μικροδικτύων. Σε ότι αφορά το ενεργειακό κόστος διαπιστώθηκε ότι οι βιομηχανικές περιοχές, σαν οργανωμένοι υποδοχείς μεταποιητικής δραστηριότητας, πάσχουν από απαρχαιωμένα δίκτυα διανομής και ελλιπή συντήρηση με αποτέλεσμα ζημιογόνες πτώσεις τάσης ακόμα και πρόκληση εστιών φωτιάς. Επιπλέον, οι ανεπαρκείς υποσταθμοί των ΒΙΠΕ δεν μπόρεσαν να απορροφήσουν τις λύσεις ΑΠΕ που αιτήθηκαν οι εταιρείες ώστε να αντιμετωπίσουν το ενεργειακό τους κόστος. Αναλυτική αναφορά έγινε και στην αναμενόμενη πλατφόρμα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας για τη σύναψη διμερών συμβολαίων PPA, όπως και επισημάνθηκε ότι πιθανόν τέτοιου είδους συμβόλαια δεν μπορούν αποτελούν λύση για πολλές μικρομεσαίες και μικρές επιχειρήσεις όσον αφορά την πολυπλοκότητα, το ρίσκο και το διαχειριστικό κόστος.
Τα logistics
Στον τομέα των Logistics υπήρξαν επίκαιρες τοποθετήσεις από τους κκ. Βασίλη Ζεϊμπέκη, Πρόεδρο Ελληνικής Εταιρείας Logistics, Γιώργο Γιαννίτση, Μέλος ΔΣ Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος, Ιωάννη Λαϊνά, Senior Advisor στον Τομέα Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος και Ρυθμιστικών Πολιτικών του ΣΕΒ, Ευάγγελο Μυταρά, Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων ΒΙΟΠΑ Άμφισσας. Επισημάνθηκαν οι σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο υπό εξέλιξη χωροταξικός σχεδιασμός για τη βιομηχανία, ο οποίος θα συμπεριλάβει για πρώτη φορά κατευθύνσεις για τη χωρική οργάνωση και του τομέα της Εφοδιαστικής αλλά και η ανάγκη θωράκιση εγκαταστάσεων και υποδομών λόγω κλιματικής κρίσης. Συντονιστής ήταν ο κ. Νίκος Καραγιάννης, συντάκτης του τομέα των υποδομών.
Τις λοιπές θεματικές ενότητες και παρουσιάσεις συντόνισαν οι δημοσιογράφοι Λένα Παρασκευά, Άντα Σεϊμανίδη και Τριαντάφυλλος Σωτηρόπουλος. Εισαγωγικά σχόλια στις παρουσιάσεις των Πάρκων έγιναν από την κα Τζίνα Τσαντρίζου, Γενική Γραμματέα ΣΕΒΙΠΗ.
Στην παρούσα φάση και σε συνέχεια της επιτυχίας και απήχησης του συνεδρίου γίνεται επεξεργασία των προτάσεων και διαπιστώσεων που κατατέθηκαν στην εκδήλωση, καθώς επίσης και των επιμέρους θεματικών ενοτήτων, προκειμένου να υποβληθούν στα συναρμόδια υπουργεία και φορείς.
Χορηγοί
Χορηγοί του συνεδρίου ήταν οι εταιρείες «ΑΞΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΑΤΕ» και «ΑΞΟΝΑΣ ΜΒ ΑΤΕΒΕ» από τον τομέα των κατασκευών, η Α.Κ.Ε.Κ. Α.Ε. από τον κλάδο παραγωγής κεραμικών προϊόντων, ο όμιλος εταιρειών ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ GROUP που δραστηριοποιείται στον τομέα του εμπορίου τροφίμων και σίτισης, η ΑΡΧΕ-ΤΥΠΟ από τον χώρο των εκδόσεων και των εκτυπώσεων και η GREEN OIL το δεύτερο μεγαλύτερο διυλιστήριο αναγέννησης ορυκτελαίων στην Ελλάδα.
Χορηγοί επικοινωνίας
Χορηγοί επικοινωνίας της εκδήλωσης ήταν: STAR Κεντρικής Ελλάδας, BusinessNews.gr, CSR & ESG WEEK, RetailTODAY, Ypodomes, Δημοτική Ραδιοφωνία Τρίπολης, A Energy Investment Initiative και ΣΔΙΤ Forum.
