Για χρόνια, τα ενεργειακά δίκτυα επρόκειτο να λειτουργήσουν καθαρά ιδιωτικά. Με τη νέα στρατηγική για το υδρογόνο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θέλει τώρα εκπληκτικά να γίνει η ίδια ιδιοκτήτης. Αυτό φαίνεται σε ένα σχέδιο αποκαλύπτει η Welt am Sonntag. Ο κλάδος προειδοποιεί για εκτροπή, αναφέρερει το ίδιο δημοσίευμα.
Το κατά πόσον μπορεί κανείς να μιλάει ακόμη για "αγορά" με τη στενή έννοια του όρου στην πλήρως υπερρυθμισμένη γερμανική αγορά ενέργειας αμφισβητείται από τους ειδικούς. Το βέβαιο είναι ότι οι πολιτικοί πάντα προσπαθούσαν να διατηρήσουν την ψευδαίσθηση της αγοράς. Επομένως, η εθνικοποίηση δεν αποτέλεσε ποτέ θέμα, σημειώνει η Welt.
Υπήρχαν αρκετά αιτήματα, όπως η δημιουργία εθνικού αποθέματος φυσικού αερίου. Ακόμα και επί καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ (CDU) δεν υπήρχε λόγος να γίνει κάτι τέτοιο, καθώς αγορά ήταν αρκετά ρευστή ώστε να εγγυάται την ασφάλεια του εφοδιασμού. Άλλη ιδέα αφορούσε στη δημιουργία μίας κρατικής εταιρείας ηλεκτρικού δικτύου. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν είδε κανένα λόγο να παρέμβει με φορολογικά χρήματα. Αν και η εξαγορά μέρους του γερμανικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας από την "State Grid of China" απετράπη μόνο με δυσκολία το 2018, ισχύει και εδώ: η λειτουργία κρίσιμων υποδομών στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει σε ιδιωτικά χέρια.
Ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη προκαλεί η στροφή που σχεδιάζει τώρα η γερμανική κυβέρνηση για το γερμανικό δίκτυο φυσικού αερίου.
Για πρώτη φορά, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θέλει να ιδρύσει μια εθνική εταιρεία αγωγών με κρατική συμμετοχή - και να χρησιμοποιήσει αυτό το όχημα για να αγοράσει διαδοχικά το γερμανικό δίκτυο φυσικού αερίου, προκειμένου να το μετατρέψει για λογαριασμό της "επανάστασης του υδρογόνου". Αυτό προκύπτει από το σχέδιο της "Επικαιροποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για το Υδρογόνο" (NWS), το οποίο είναι στη διάθεση της Welt am Sonntag. Το βάθος της κυβερνητικής παρέμβασης για την οικοδόμηση μιας οικονομίας υδρογόνου θα ήταν μοναδικό στη γερμανική οικονομική ιστορία.
"Προκειμένου να παρουσιαστεί μια συντονισμένη και συστημική ανάπτυξη ενός δικτύου υδρογόνου, καθώς και η οικονομική σκοπιμότητά του, πρόκειται να ιδρυθεί μια εταιρεία δικτύου υδρογόνου με κρατική συμμετοχή", αναφέρει η επικαιροποίηση του NWS. "Μια σχετική ιδέα αναπτύσσεται επί του παρόντος και θα παρουσιαστεί στον κλάδο στο εγγύς μέλλον.
Η ιδέα του NWS αφήνει ακόμη ανοιχτό το ακριβές μερίδιο που θα κατέχει το κράτος στο νέο φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου. Αυτό που είναι σαφές, ωστόσο, είναι ότι η εταιρεία πρόκειται να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομίας του υδρογόνου. "Μεσοπρόθεσμα", αναφέρεται στην ιδέα, η νέα εταιρεία θα πρέπει να "αποκτήσει τους υφιστάμενους αγωγούς υδρογόνου καθώς και αγωγούς φυσικού αερίου που θα επαναχρησιμοποιηθούν". Aυτό σημαίνει πρακτικά όλοι τους, σημειώνει η Welt.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η γερμανική κυβέρνηση σχεδιάζει την πλήρη απεξάρτηση της Γερμανίας από τον άνθρακα έως το 2045. Επομένως, σε 20 χρόνια δεν θα μπορεί πλέον να μεταφέρεται ορυκτό φυσικό αέριο στους αγωγούς- όλοι θα "μετατραπούν" για την κλιματικά ουδέτερη μεταφορά υδρογόνου. Συγκεκριμένα, μιλάμε για ένα δίκτυο αγωγών μεγάλων αποστάσεων μήκους 40.000 χιλιομέτρων στη Γερμανία, καθώς και ενδεχομένως για τμήματα του δικτύου διανομής μήκους 470.000 χιλιομέτρων στις περιφέρειες και τους δήμους. Η οικονομική αξία αυτής της ραχοκοκαλιάς του γερμανικού ενεργειακού εφοδιασμού έχει ήδη εκτιμηθεί σε περισσότερα από 270 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ωστόσο, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας υποθέτει ότι ένα μεγάλο μέρος των αγωγών φυσικού αερίου δεν θα είναι πλέον απαραίτητο ούτως ή άλλως. Ο υφυπουργός αρμόδιος για την ενεργειακή μετάβαση, Πάτρικ Γκράιχεν, άλλοτε επικεφαλής της ιδιωτικής δεξαμενής σκέψης Agora Energiewende, θέλει να αντικαταστήσει το συντομότερο δυνατό τα συστήματα θέρμανσης με φυσικό αέριο και πετρέλαιο με αντλίες θερμότητας που λειτουργούν με ηλεκτρική ενέργεια. Ο πρώην εργοδότης του Γκράιχεν, η Agora Energiewende, φέρεται να ετοιμάζει ήδη μια μελέτη θερμότητας σε επιλεγμένους δήμους και πόλεις. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι ένα αποτέλεσμα έχει ήδη διαφανεί: Περισσότερα από τα μισά δίκτυα διανομής φυσικού αερίου θα είναι σύντομα "πλεονάζοντα", δηλαδή περιττά, επειδή θα καίγεται λιγότερο φυσικό αέριο χάρη στην επανάσταση των αντλιών θερμότητας και η βιομηχανία δεν θα παράγει πλέον τη θερμότητα των διεργασιών της με φυσικό αέριο, αλλά με μεγάλες αντλίες θερμότητας που λειτουργούν με ηλεκτρική ενέργεια.
Η νέα, εν μέρει κρατική εταιρεία δικτύου θα πρέπει να αγοράσει αντίστοιχα λιγότερα χιλιόμετρα αγωγών. Η είσοδος του φορολογούμενου θα μπορούσε "να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των αναγκαίων επενδύσεων με ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης", αναφέρει κάπως αδέξια το έγγραφο στρατηγικής. Η εταιρεία αγωγών πρόκειται να "υλοποιήσει το σχεδιασμό και την ταχύτερη υλοποίηση ενός δικτύου-στόχου για τις μεταφορές υδρογόνου σε ολόκληρη τη Γερμανία το 2030".
Με την έννοια του χρόνου των επενδυτών της ενεργειακής βιομηχανίας, αυτό είναι πρακτικά αύριο. Η γερμανική κυβέρνηση θέλει να επιτύχει πολλά πράγματα ακόμη πιο γρήγορα: ήδη από το 2027, "θα δημιουργηθεί ένα αρχικό δίκτυο μήκους άνω των 1.800 χιλιομέτρων στη Γερμανία και 4.500 χιλιομέτρων σε ολόκληρη την Ευρώπη". Επειδή το "πράσινο υδρογόνο", το οποίο παράγεται με τη βοήθεια της πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας σε μονάδες ηλεκτρόλυσης, δεν θα είναι διαθέσιμο σε επαρκείς ποσότητες μέχρι τότε, η γερμανική κυβέρνηση είναι ασυνήθιστα ρεαλιστική στο νέο έγγραφο στρατηγικής της: προς το παρόν, θέλει να επιτρέψει και το "μπλε υδρογόνο", το οποίο παράγεται από τη χημική "πυρόλυση" του φυσικού αερίου. Το CO2 που προκύπτει θα αποθηκευτεί υπόγεια. Μέχρι τώρα, το "μπλε υδρογόνο" θεωρούνταν απαγορευτικό για τους υποστηρικτές της προστασίας του κλίματος.
Άλλα ταμπού ξεπερνούν τα όρια. Προφανώς επειδή έμαθαν από την αμελώς χορηγηθείσα άδεια για την πώληση των γερμανικών εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου στη ρωσική Gazprom, η εν μέρει κρατική εταιρεία δικτύου φυσικού αερίου πρόκειται επίσης να κατασκευάσει στο μέλλον "εγκαταστάσεις αποθήκευσης υδρογόνου". Ο στόχος είναι ένα "εθνικό απόθεμα υδρογόνου που θα είναι πιο ανεξάρτητο από αστοχίες παραγωγής και εισαγωγών".
Οι εταιρείες επικρίνουν τα σχέδια
Στις εταιρείες φυσικού αερίου δεν αρέσει το γεγονός ότι στο μέλλον το κράτος θα αποφασίζει πού θα κατασκευάζονται αγωγοί και για ποιο σκοπό - και πού θα κλείνουν οι αγωγοί. Υποψιάζονται ότι το κράτος θα προσπαθήσει επίσης να καθορίσει ποιος μπορεί να προμηθεύεται υδρογόνο στο μέλλον. Και οι εταιρείες μεταφορών; Διαχειριστές συστημάτων κεντρικής θέρμανσης; Το σχέδιο του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομίας δεν έχει συμφωνηθεί ούτε εντός της κυβέρνησης ούτε με τη βιομηχανία, επικρίνει η Μπάρμπαρα Φίσερ, εκπρόσωπος της Ένωσης Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (FNB Gas): "Είμαστε πολύ επικριτικοί απέναντι στην πρόταση για τη δημιουργία μιας εταιρείας δικτύου υδρογόνου με κρατική συμμετοχή".
Η δημιουργία του νέου φορέα θα δέσμευε πόρους και θα κόστιζε πολύτιμο χρόνο, ιδίως στην τρέχουσα φάση εκκίνησης της οικονομίας του υδρογόνου, χωρίς να αλλάξει την αρχική θέση για την ανάπτυξη του δικτύου. Η είσοδος του κράτους θα μπορούσε "να θέσει σε κίνδυνο ακόμη και τα τρέχοντα έργα". Ως κλάδος, έχουμε ήδη συμβάλει εκ των προτέρων με τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό του δικτύου. "Επομένως, μας είναι ακατανόητο γιατί το Υπουργείο Οικονομίας προτείνει τώρα εθνικοποίηση χωρίς να υπάρχει ανάγκη", λέει η Φίσερ. "Μια γρήγορη, οικονομικά λογική ανάπτυξη της υποδομής μεταφοράς υδρογόνου με χρήση των υφιστάμενων υπηρεσιών φυσικού αερίου δεν μπορεί να πετύχει με αυτόν τον τρόπο".
