Συνέντευξη στον Ευάγγελο Ελευθερίου
Στην επιχειρηματικότητα, η σωστή τοποθεσία ήταν ανέκαθεν μια από τις σημαντικότερες αποφάσεις. Επιχειρηματίες, επενδυτές και σύμβουλοι βασίζονταν στην εμπειρία, τη διαίσθηση και την προσωπική γνώση της αγοράς για να αποφασίσουν πού θα ανοίξει το επόμενο κατάστημα, ποιο ακίνητο αξίζει να αποκτηθεί ή σε ποια περιοχή υπάρχουν πραγματικές προοπτικές ανάπτυξης. Σήμερα, όμως, καθώς οι καταναλωτικές συνήθειες μεταβάλλονται με πρωτοφανή ταχύτητα και τα εμπορικά δεδομένα πολλαπλασιάζονται εκθετικά, η διαίσθηση από μόνη της δεν αρκεί. Το πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα βρίσκεται πλέον στην ικανότητα να μετατρέπεις την πληροφορία σε τεκμηριωμένη απόφαση.
Και αυτό ακριβώς επιχειρεί η Scoopterra, μια ελληνική startup που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήσεις, επενδυτές και οργανισμοί αξιολογούν ευκαιρίες ανάπτυξης και επενδύσεων. Για την ακρίβεια, συνδυάζει δεδομένα κινητικότητας, κατανάλωσης, δημογραφικών τάσεων και ανταγωνισμού, μετατρέποντάς τα σε πρακτικά επιχειρηματικά συμπεράσματα. Ο συνιδρυτής και CEO της εταιρείας, Παντελής Σπαγής, εξήγησε στο Business News Magazine γιατί η επόμενη μεγάλη επιχειρηματική υπεραξία δεν θα προκύψει από περισσότερα δεδομένα αλλά από καλύτερες αποφάσεις.
Για δεκαετίες οι επιχειρήσεις λάμβαναν κρίσιμες αποφάσεις βασιζόμενες στην εμπειρία στελεχών και συμβούλων. Πιστεύετε ότι εισερχόμαστε σε μια εποχή όπου οι αποφάσεις αυτές θα λαμβάνονται περισσότερο από αλγορίθμους παρά από ανθρώπους;
Δεν πιστεύω ότι οι αλγόριθμοι θα αντικαταστήσουν τον άνθρωπο. Πιστεύω όμως ότι θα αλλάξουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αποφασίζει.
Για πολλά χρόνια η εμπειρία ενός στελέχους ή ενός συμβούλου μπορούσε να αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Σήμερα όμως οι πόλεις, οι καταναλωτές και οι αγορές μεταβάλλονται με τέτοια ταχύτητα, ώστε κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να παρακολουθήσει μόνος του όλες τις παραμέτρους που επηρεάζουν μια επένδυση.
Ταυτόχρονα, ζούμε σε μια εποχή όπου παράγονται τεράστιοι όγκοι δεδομένων: μετακινήσεις πολιτών, δημογραφικά στοιχεία, επιχειρηματική δραστηριότητα, δαπάνες, κυκλοφοριακά πρότυπα, χωρικά χαρακτηριστικά, μεταβολές στην αγορά ακινήτων. Πολλά από αυτά τα δεδομένα δεν είναι εύκολα προσβάσιμα, ενώ ακόμη και όταν είναι διαθέσιμα, ο όγκος και η πολυπλοκότητά τους καθιστούν σχεδόν αδύνατη την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων χωρίς τη βοήθεια της τεχνολογίας.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης και των αλγορίθμων δεν είναι να αποφασίζουν αντί για εμάς. Είναι να μετατρέπουν αυτόν τον τεράστιο όγκο πληροφορίας σε γνώση που μπορεί να αξιοποιηθεί από τον άνθρωπο. Η τελική απόφαση θα συνεχίσει να ανήκει στον επιχειρηματία. Απλώς θα είναι πολύ καλύτερα τεκμηριωμένη.
Από το στάδιο της ιδέας μέχρι τη διάκριση στο NBG Business Seeds, ποια ήταν η στιγμή που σας έκανε να πιστέψετε ότι δεν χτίζετε απλώς ένα χρήσιμο εργαλείο αλλά μια εν δυνάμει νέα αγορά;
Η αλήθεια είναι ότι δεν υπήρξε μία στιγμή. Υπήρξε μια διαδικασία που κράτησε πολλούς μήνες.
Από πολύ νωρίς επιλέξαμε να μη χτίσουμε ένα προϊόν μέσα σε ένα γραφείο. Μιλήσαμε με δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, δυνητικούς χρήστες. Από μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα μέχρι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.
Αυτό που μας έκανε εντύπωση ήταν ότι, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τον κλάδο τους, όλοι περιέγραφαν τις ίδιες δυσκολίες. Έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων, κατακερματισμένη πληροφόρηση, υψηλό κόστος ανάλυσης και αποφάσεις που βασίζονταν περισσότερο στην εμπειρία παρά σε αντικειμενικά στοιχεία.
Παράλληλα, όσο εξελισσόταν η Scoopterra, άρχισαν να εμφανίζονται συνέργειες που δεν είχαμε καν προβλέψει. Επιμελητήρια, οργανισμοί, σύμβουλοι, ιδιοκτήτες ακινήτων αλλά ακόμη και πάροχοι δεδομένων αναγνώριζαν νέες χρήσεις για τα ίδια τους τα δεδομένα, χρήσεις που μέχρι τότε δεν είχαν φανταστεί ότι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αξία.
Εκεί καταλάβαμε ότι ίσως δεν φτιάχνουμε απλώς ένα ακόμη εργαλείο ανάλυσης. Προσπαθούμε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις γύρω από την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και την αξιοποίηση των ακινήτων. Συνεχίσαμε να αμφισβητούμε τις μέχρι σήμερα πρακτικές, να «σπάμε το καλούπι» και η ανταπόκριση που λαμβάνουμε από την αγορά δείχνει ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη για αυτή την αλλαγή.
Μέσα από τη συνεργασία σας με επιχειρήσεις διαφορετικών κλάδων, ποιο είναι το πιο κρίσιμο ερώτημα που βλέπετε να απασχολεί σήμερα τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων και για το οποίο τα παραδοσιακά εργαλεία ανάλυσης δεν επαρκούν πλέον;
Αν έπρεπε να συνοψίσω όσα ακούμε καθημερινά από τις επιχειρήσεις, θα έλεγα ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη δεδομένων. Είναι η αδυναμία αξιοποίησής τους.
Πολλές εταιρείες μάς λένε ότι δεν έχουν τα δεδομένα που χρειάζονται. Άλλες γνωρίζουν πού μπορούν να τα αποκτήσουν, αλλά το κόστος είναι απαγορευτικό. Και ακόμη περισσότερες διαθέτουν ήδη τεράστιο όγκο εσωτερικών δεδομένων - από πωλήσεις και πελατειακή συμπεριφορά μέχρι στοιχεία δικτύου - χωρίς όμως να μπορούν να τα μετατρέψουν σε πραγματική γνώση.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο παραμένει αναξιοποίητο.
Πιστεύω ότι η επόμενη μεγάλη πρόκληση για τις επιχειρήσεις δεν είναι να αποκτήσουν περισσότερα δεδομένα. Είναι να αποκτήσουν καλύτερες απαντήσεις. Και αυτό απαιτεί τεχνολογία που μπορεί να συνδυάζει διαφορετικές πηγές πληροφορίας και να τις μετατρέπει σε απλές, κατανοητές και αξιοποιήσιμες αποφάσεις.
Παρά την εκρηκτική αύξηση των διαθέσιμων δεδομένων, πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να λαμβάνουν αποφάσεις ανάπτυξης με βάση την εμπειρία και τη διαίσθηση. Πόσο κοστίζει τελικά αυτή η προσέγγιση στις επιχειρήσεις και ποια είναι τα συνηθέστερα λάθη που βλέπετε να επαναλαμβάνονται;
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη που συναντάμε είναι η λογική του «αν άνοιξε εκεί ο μεγάλος παίκτης, πρέπει να πάω κι εγώ εκεί».
Στην πραγματικότητα όμως, κάθε επιχείρηση έχει διαφορετική στρατηγική, διαφορετικό κοινό, διαφορετικό μέγεθος δικτύου και διαφορετικά κριτήρια κερδοφορίας. Μια μεγάλη αλυσίδα μπορεί να επιλέγει μια περιοχή για λόγους brand visibility ή μακροπρόθεσμης παρουσίας, ενώ μια μικρότερη επιχείρηση χρειάζεται άμεση απόδοση της επένδυσης και εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά αγοράς.
Όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τη μίμηση αντί της ανάλυσης, το κόστος μπορεί να είναι τεράστιο. Δεν αφορά μόνο το ενοίκιο ή το κόστος διαμόρφωσης ενός καταστήματος. Αφορά χαμένο τζίρο, χαμένες ευκαιρίες ανάπτυξης, δεσμευμένο κεφάλαιο και πολύτιμο χρόνο που δύσκολα ανακτάται.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως είναι ότι πολλές επιχειρήσεις δεν εξετάζουν ποτέ εναλλακτικές τοποθεσίες που ίσως να απέδιδαν πολύ καλύτερα. Παραμένουν εγκλωβισμένες σε μια προκαθορισμένη αντίληψη για το πού «πρέπει» να βρίσκεται μια επιχείρηση.
Θα μπορούσατε να μας δώσετε μια ενδιαφέρουσα ιστορία που έχει προκύψει μέσα από τα δεδομένα σας και η οποία δείχνει πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η πραγματικότητα από την επικρατούσα αντίληψη της αγοράς;
Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα αφορά περιοχές της Αθήνας όπου βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλα έργα αστικής ανάπλασης και πεζοδρομήσεων.
Σε πρώτη ανάγνωση, τέτοιες παρεμβάσεις θεωρούνται θετικές για την εμπορική δραστηριότητα. Ωστόσο, κατά τη μεταβατική περίοδο μπορεί να αλλάξουν δραματικά τα πρότυπα κυκλοφορίας, να μειωθούν σημαντικά οι διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης και να περιοριστεί η διερχόμενη κίνηση από συγκεκριμένους δρόμους.
Φανταστείτε μια τοπική επιχείρηση που βλέπει τον τελευταίο χρόνο τον τζίρο της να υποχωρεί και δυσκολεύεται να εξηγήσει τι έχει αλλάξει. Αν μπορεί να συσχετίσει την πτώση αυτή με τη μεταβολή των κυκλοφοριακών ροών και της προσβασιμότητας της περιοχής, αποκτά μια πολύ διαφορετική εικόνα της πραγματικότητας και μπορεί να προσαρμόσει εγκαίρως τη στρατηγική της.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των δεδομένων: πολλές φορές δεν προβλέπουν μόνο το μέλλον, αλλά εξηγούν με αντικειμενικό τρόπο τι συμβαίνει ήδη γύρω μας.
Οι μεγάλες αλυσίδες διαθέτουν πόρους και οργανωμένες ομάδες ανάλυσης, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις καλούνται να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις με περιορισμένα μέσα. Πώς μπορεί η τεχνολογία να γεφυρώσει αυτό το χάσμα και να εκδημοκρατίσει την πρόσβαση στη στρατηγική πληροφόρηση;
Η Scoopterra απευθύνεται τόσο στις μεγάλες επιχειρήσεις όσο και στις μικρότερες, αλλά για διαφορετικούς λόγους.
Οι μεγάλες εταιρείες διαθέτουν ήδη εξειδικευμένες ομάδες, εσωτερικά δεδομένα και εμπειρία. Αυτό που χρειάζονται είναι ένας τρόπος να επικυρώνουν τις αποφάσεις τους μέσα από αντικειμενικά δεδομένα και να μειώνουν δραστικά το χρόνο που απαιτείται για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση νέων τοποθεσιών.
Οι μικρότερες επιχειρήσεις, αντίθετα, δεν είχαν μέχρι σήμερα πρόσβαση σε τέτοιου είδους δυνατότητες. Όχι επειδή δεν τις χρειάζονταν, αλλά επειδή τους έλειπαν η τεχνογνωσία, οι κατάλληλοι άνθρωποι και οι οικονομικοί πόροι για να αποκτήσουν και να επεξεργαστούν τόσο σύνθετα δεδομένα.
Η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως ο μεγάλος εξισωτής. Να δώσει σε μια μικρή επιχείρηση τη δυνατότητα να λαμβάνει αποφάσεις με εργαλεία και μεθοδολογίες που μέχρι πρόσφατα ήταν διαθέσιμες μόνο σε πολύ μεγάλους οργανισμούς.
Ποιες μεταβολές θεωρείτε ότι θα επηρεάσουν περισσότερο την αγορά ακινήτων και την επιχειρηματική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια;
Πιστεύω ότι τα επόμενα χρόνια θα αλλάξει ο ίδιος ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αξία μιας τοποθεσίας.
Μέχρι σήμερα η αγορά εστίαζε κυρίως στα στατικά χαρακτηριστικά ενός ακινήτου: τη διεύθυνση, το μέγεθος, τη βιτρίνα ή το ενοίκιο. Στο μέλλον όμως η πραγματική αξία θα προκύπτει όλο και περισσότερο από τα δυναμικά δεδομένα που περιβάλλουν το ακίνητο.
Η κινητικότητα των πολιτών, οι μεταβολές στις καταναλωτικές συνήθειες, η δημογραφική εξέλιξη μιας περιοχής, η ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος, οι νέες υποδομές, οι αλλαγές στις συγκοινωνίες, ακόμη και περιβαλλοντικοί ή κοινωνικοί δείκτες, θα ενσωματώνονται ολοένα και περισσότερο στις επενδυτικές αποφάσεις.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη θα μετατοπίσει το ενδιαφέρον από την απλή περιγραφή της αγοράς στην πρόβλεψη των εξελίξεων. Δεν θα αρκεί να γνωρίζουμε πώς είναι μια περιοχή σήμερα. Θα θέλουμε να γνωρίζουμε πώς είναι πιθανό να εξελιχθεί σε πέντε ή δέκα χρόνια.
Πιστεύω ότι αυτό θα αλλάξει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο επενδύουμε, αναπτύσσουμε δίκτυα και δημιουργούμε αξία στην αγορά ακινήτων.
Ποιο είναι το επόμενο επιχειρηματικό ορόσημο που έχετε θέσει για τη Scoopterra;
Βραχυπρόθεσμα, στόχος μας είναι η επέκταση της πλατφόρμας σε περισσότερους επιχειρηματικούς κλάδους και η αξιοποίησή της από ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις που λαμβάνουν αποφάσεις ανάπτυξης και επενδύσεων.
Σε μεγαλύτερο ορίζοντα όμως, η φιλοδοξία μας είναι πολύ μεγαλύτερη.
Θέλουμε η Scoopterra να εξελιχθεί στο σημείο αναφοράς για κάθε απόφαση που σχετίζεται με την επιλογή τοποθεσίας και τη δημιουργία αξίας στην αγορά ακινήτων. Να αποτελέσει το εργαλείο που θα χρησιμοποιούν επιχειρήσεις, επενδυτές, τράπεζες, σύμβουλοι και ιδιοκτήτες ακινήτων πριν λάβουν μια σημαντική απόφαση.
Και αυτή η φιλοδοξία δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Πιστεύουμε ότι οι προκλήσεις που λύνουμε είναι παγκόσμιες και ότι η ανάγκη για αντικειμενική, δομημένη και προσβάσιμη πληροφόρηση υπάρχει σε κάθε αγορά.
Αν σε λίγα χρόνια η πρώτη ερώτηση πριν από κάθε σημαντική επένδυση είναι «τι δείχνουν τα δεδομένα;», τότε θα θεωρούμε ότι έχουμε πετύχει το στόχο μας. Και αν η Scoopterra συμβάλει ώστε αυτή η κουλτούρα να γίνει ο νέος κανόνας, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, τότε θα έχουμε πετύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο από τη δημιουργία μίας ακόμη τεχνολογικής πλατφόρμας.
