Νέο κύμα αναταράξεων σαρώνει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και η πρωτοφανής αύξηση των επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας εντείνουν τους φόβους για σοβαρές και παρατεταμένες διαταραχές στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό. Οι τιμές του πετρελαίου σημείωναν το απόγευμα της Πέμπτης (10/9) άλμα περίπου 6%, με το Brent να ξεπερνά τα 107 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές προσπαθούν να αποτιμήσουν τις συνέπειες από το μεγαλύτερο κύμα επιθέσεων εναντίον πλοίων από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό αργό ξεπερνούσε το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Μάιο, με τα συμβόλαια του West Texas Intermediate (WTI) να καταγράφουν άνοδο 4,15%, στα 100,04 δολάρια.
Η ανοδική κίνηση είναι εντυπωσιακή. Από τα χαμηλά που είχαν καταγραφεί στις αρχές Αυγούστου, το Brent έχει ενισχυθεί περισσότερο από 30%, καθώς οι προσδοκίες για μια μόνιμη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν που θα έβαζε τέλος στις επιθέσεις διαψεύστηκαν και οι εχθροπραξίες επανήλθαν, έγραψε το Reuters. UnmuteRemaining Time -0:00 Fullscreen Η ανησυχία των αγορών ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά την κατάληψη του λιμανιού της Μούχα στην Υεμένη από τους προσκείμενους στο Ιράν Χούθι. Η εξέλιξη δημιουργεί μια νέα εστία κινδύνου για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και, κυρίως, για τις διελεύσεις από το στρατηγικής σημασίας Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Την ίδια ώρα, η κίνηση των πλοίων στον Περσικό Κόλπο εξακολουθεί να είναι περιορισμένη μέσω των Στενών του Ορμούζ, καθώς οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων έχουν ενταθεί τις τελευταίες ημέρες. Η αγορά βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δυσμενές σενάριο: ταυτόχρονες διαταραχές σε δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Στην ένταση προστέθηκαν οι νέες προειδοποιήσεις του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να πλήξουν το όρος Pickaxe του Ιράν, κοντά στις σοβαρά κατεστραμμένες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου της Νατάνζ.
Ο Τραμπ εκτίμησε επίσης ότι ο πόλεμος πιθανότατα θα συνεχιστεί και μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ενισχύοντας την αίσθηση στις αγορές ότι η γεωπολιτική κρίση δεν πρόκειται να αποκλιμακωθεί σύντομα. Το Ιράν ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε την Τετάρτη σε δέκα πλοία κοντά στα Στενά του Ορμούζ, μετά από αμερικανικά πλήγματα εναντίον πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα κλιμακώσουν περαιτέρω την απάντησή τους σε περίπτωση νέων επιθέσεων.
Συναγερμός και στο φυσικό αέριο – Σε υψηλά τριετίας οι ευρωπαϊκές τιμές
Η ενεργειακή αναταραχή δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023, καθώς οι κλιμακούμενες επιθέσεις στη Μέση Ανατολή περιορίζουν τις μεταφορές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές οδούς στον κόσμο. Τα συμβόλαια επόμενου μήνα του ολλανδικού TTF, που αποτελούν σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, ενισχύονταν την Πέμπτη κατά 3,8%, φθάνοντας ενδοσυνεδριακά στα 78,72 ευρώ ανά μεγαβατώρα .
Μέσα στον μήνα, η άνοδος ξεπερνά πλέον το 40%. Η εκτίναξη αντανακλά τον αυξανόμενο φόβο ότι μια παρατεταμένη διαταραχή τόσο στην παραγωγή όσο και στις ροές LNG από τη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει την Ευρώπη σε σκληρό ανταγωνισμό με την Ασία για έναν ολοένα μικρότερο αριθμό διαθέσιμων φορτίων, την ώρα μάλιστα που πλησιάζει η περίοδος αυξημένης χειμερινής ζήτησης για θέρμανση, σύμφωνα με τη WSJ. Κεντρική θέση στην απειλή για την προσφορά LNG κατέχει το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο.
Η χώρα αναγκάστηκε να περιορίσει την παραγωγή της μετά τα ιρανικά πυραυλικά πλήγματα του Μαρτίου, τα οποία προκάλεσαν ζημιές σε δύο μονάδες υγροποίησης στο Ρας Λαφάν, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση εξαγωγής LNG στον κόσμο.
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, η παγκόσμια αγορά LNG διαθέτει πολύ λιγότερες εναλλακτικές λύσεις όταν διακόπτονται κρίσιμες διαδρομές μεταφοράς. Αυτό ακριβώς καθιστά την ευρωπαϊκή αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη σε μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Πιέσεις στα κρατικά ομόλογα
Ισχυρές πιέσεις ασκούνται στις αγορές κρατικών ομολόγων διεθνώς, καθώς η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας ενισχύει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και οδηγεί τους επενδυτές σε επανατιμολόγηση των προσδοκιών για τα επιτόκια τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη.
Στις ΗΠΑ, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ενισχύθηκαν κατά 5 έως 10 μονάδες βάσης σε όλο το μήκος της καμπύλης, με την απόδοση του 10ετούς Treasury να αυξάνεται έως και 9 μονάδες βάσης, στο 4,93%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2023. Η απόδοση του 30ετούς τίτλου έφτασε σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2007, ενώ η απόδοση του διετούς ξεπέρασε το 4,5% για πρώτη φορά από το 2024.
Η άνοδος των αποδόσεων συνοδεύεται από ενίσχυση των στοιχημάτων για νέα αύξηση επιτοκίων από τη Federal Reserve ήδη από την επόμενη εβδομάδα. Οι αγορές τιμολογούν πλέον πιθανότητα περίπου 70% για αύξηση την επόμενη εβδομάδα, ενώ μια κίνηση έχει προεξοφληθεί πλήρως έως τον Οκτώβριο, αντί για τον Δεκέμβριο.
Στην αγορά options των αμερικανικών ομολόγων, μεταξύ άλλων συναλλαγών, καταγράφηκε αγορά put στο συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης του 10ετούς Treasury, ύψους περίπου 14 εκατ. δολαρίων, με τον επενδυτή να στοιχηματίζει ότι η αντίστοιχη απόδοση θα φτάσει το 5% έως τις 20 Νοεμβρίου.
