Μετά από δύο χρόνια πανδημίας και με την Ουκρανική κρίση να είναι σε εξέλιξη, η Amgen Ελλάδος βρίσκεται σε μια περίοδο δημιουργικής μετάβασης: Προσαρμοστικότητα στις αλλαγές, ψηφιοποίηση των διαδικασιών, αλλά με σημείο αναφοράς και αφετηρία πάντα τις ανάγκες των ασθενών.
Με το 2021 να ολοκληρώνεται με θετικό πρόσημο και την εταιρεία, παρά τις δυσκολίες, με επενδύσεις 5,5 εκατ. ευρώ σε έρευνα και ανάπτυξη, αλλά και 300.000 ευρώ σε προγράμματα υποστήριξης ασθενών, η εταιρεία βιοτεχνολογίας παραμένει αφοσιωμένη στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων και στη υλοποίηση του οράματός της: Tην παροχή θεραπευτικών λύσεων σε σοβαρές παθήσεις με περιορισμένες επιλογές για τους ασθενείς.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι λείπουν και οι προκλήσεις και οι στρεβλώσεις στο χώρο της υγείας, ζητήματα όπως η χρόνια υποχρηματοδότηση, η στρεβλή τιμολογιακή πολιτική, η ανυπαρξία κανόνων και μηχανισμών ελέγχου της συνταγογράφησης, η απουσία ενός κεντρικού πληροφοριακού συστήματος στα νοσοκομεία,: Γιαυτά, αλλά και για άλλα πολλά μας μιλά στη συνέντευξή του στο businessnews.gr ο Γενικός Διευθυντής AMGEN Ελλάδος & Κύπρου Γιώργος Τουσίμης, προσθέτοντας την ανάγκη για έναν μακροχρόνιο σχεδιασμό σε αυτό τον ευαίσθητο, για τον πληυθυσμό, κλάδο.
Έχουμε δύο χρόνια πανδημίας πίσω μας. Σας ενίσχυσαν ή σας αποδυνάμωσαν ως Amgen Ελλάδος;
Η πανδημία ήταν μία πρωτόγνωρη πρόκληση για όλους μας. Για μας στην Amgen Ελλάδος και Κύπρου, λειτούργησε ως περίοδος ενίσχυσης και όχι αποδυνάμωσης. Το κλειδί για αυτό ήταν πως αναθεωρήσαμε άμεσα τις προτεραιότητές μας. Η κάθε εταιρεία λειτουργεί συνήθως με βάση ένα τρίγωνο, στην κορυφή του οποίου είναι τα οικονομικά αποτελέσματα, ενώ στη βάση του στη μια γωνία οι εργαζόμενοι και στην άλλη οι πελάτες της. Αυτό που κάναμε εμείς εν μέσω πανδημίας ήταν να αναστρέψουμε αυτό το τρίγωνο, μας ενδιέφερε πρωτίστως οι εργαζόμενοι, οι άνθρωποί μας, να είναι καλά και συγχρόνως οι αποδέκτες των προϊόντων μας, δηλαδή οι ασθενείς, να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση στις θεραπείες που χρειάζονται. Τα αποτελέσματα πέρασαν σε δεύτερη μοίρα. Δώσαμε λοιπόν μεγάλη βαρύτητα στους ανθρώπους μας και στους ασθενείς και τα καλά αποτελέσματα, ενώ στην αρχή φαινόταν ότι ήταν αδύνατον να επιτευχθούν, τελικά έγιναν πραγματικότητα..
Νιώσατε τον παραμερισμό των ασθενών σας κατά τη διάρκεια της πανδημίας; Από την άποψη ότι δόθηκε πολύ βάρος στον Covid.
Ειναι ξεκάθαρο ότι οι ανάγκες των χρονίων ασθενών παραμερίστηκαν την περίοδο της πανδημίας. Γι’ αυτό και δική μας προσπάθεια μας ήταν να τους υποστηρίξουμε με κάθε μέσο. Στην Amgen επικεντρωνόμαστε κυρίως σε τρεις θεραπευτικές περιοχές, στην καρδιολογία, στην ογκολογία και στην ανοσολογία, στηριζόμενοι στην βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης βιολογίας και στην ταχεία πρόοδο της βιοτεχνολογίας. Είναι περιοχές που η θεραπευτική ανάγκη είναι πολύ συγκεκριμένη και τα σκευάσματα μας πολύ στοχευμένα, ο ασθενής έχει απόλυτη ανάγκη τη θεραπεία του.
Αυτό που ήταν πολύ δύσκολο, ειδικά στην αρχή της πανδημίας, ήταν η πρόσβαση στα νοσοκομεία, η πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία τους. Προσπαθήσαμε λοιπόν πολύ από την πλευρά μας να ενισχύσουμε τα προγράμματα υποστήριξης ασθενών, τα οποία είχαν ξεκινήσει σε έναν βαθμό πριν την πανδημία, αλλά στη διάρκεια αυτής επιταχύνθηκαν καταλυτικά και ενδυναμώθηκαν ακόμη περισσότερο. Σχεδόν για όλα τα σκευάσματα μας, εφαρμόσαμε τη δυνατότητα παράδοσης κατ’ οίκον, ενώ όπου υπήρχε ανάγκη υποστηρίξαμε ακόμα και τη μεταφορά ασθενών, π.χ. από νησιά σε εξειδικευμένα κέντρα της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης για να μπορούν να λάμβάνουν τη θεραπεία τους.
Άρα το 2020 και το 2021 πως έκλεισαν για την Amgen Hellas;
Το 2020 και το 2021 ήταν καλύτερα από το 2019, κάτι που σχετίζεται κυρίως με το ότι η Amgen τα 2 χρόνια αυτά επέλεξε να φέρει στη χώρα μας τα δύο πρώτα «βιο-ομοειδή» σκευάσματα στο χώρο της ογκολογίας, μειώνοντας σημαντικά για το σύστημα υγείας το κόστος θεραπείας των ογκολογικών ασθενών εν μέσω πανδημίας.
Συγχρόνως τα χρόνια αυτά δώσαμε αγώνα για να διατηρήσουν την πρόσβαση τους στις εξειδικευμένες θεραπείες μας οι περίπου 125.000 ασθενείς που τις χρησιμοποιούν – και τα καταφέραμε αρκετά καλά, παρά τις δυσκολίες.
Ζούμε σε αυτή τη φάση ως Ευρώπη με ένα άλλο ανοιχτό μέτωπο, την Ουκρανική κρίση. Θεωρείτε ότι θα επηρεάσει με κάποιον τρόπο τη δραστηριοποίηση της εταιρείας;
Είναι πολύ δύσκολη ερώτηση αυτή, όλοι θα θέλαμε να έχουμε την απάντηση, πάνω απ’ όλα όμως όλοι θέλουμε να βρεθεί ένας τρόπος να λήξει αυτή η απίστευτη τραγωδία, το συντομότερο δυνατόν για το καλό της ανθρωπότητας συνολικά.
Πέρα από την κρίση αυτή, πως θα είναι η στρατηγική της Amgen Hellas για το 2022;
Η πανδημία ήταν μια ευκαιρία να δούμε ξανά το μοντέλο λειτουργίας μας. Το γεγονός ότι κληθήκαμε να εργαστούμε από απόσταση για μεγάλο χρονικό διάστημα μας ώθησε να γίνουμε πιο δημιουργικοί, αλλά και πιο digital απ’ ό,τι ήμασταν στο παρελθόν.
Γίναμε πιο προσαρμοστικοί στις αλλαγές, καταλάβαμε ότι πρέπει να είμαστε κοντά στον πελάτη μας, όχι αποκλειστικά με τον παραδοσιακό τρόπο, αλλά να μπούμε στη λογική της αποδοτικότερης χρήσης του διαδικτύου, των webinars, να μην μιλάμε αποκλειστικά και μόνο για την επιστήμη γύρω από τα σκευάσματά μας. Μας ώθησε να κατανοήσουμε βαθύτερα τις ανάγκες της ιατρικής κοινότητας και των ασθενών, να ανοίξουμε τους ορίζοντες μας και να μιλήσουμε για τον τρόπο που είναι καλό να προσεγγίζει ο γιατρός τον ασθενή του υπό της συνθήκες του σήμερα, όπως π.χ. με τη χρήση των νέων τεχνολογιών. Με αυτή τη λογική μπαίνουμε, θεωρώ, στην post-covid εποχή αρκετά δυνατοί. Συγκριτικά με τον υπόλοιπο κλάδο, εκτιμώ ότι είμαστε από τις εταιρείες που είμαστε μπροστά και όχι πίσω σε σχέση με τις εξελίξεις.
Δηλαδή; Ποιες θα είναι αυτές οι εξελίξεις;
Ως μία κορυφαία εταιρεία βιοτεχνολογίας, αφοσιωμένη στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων, η Amgen συνεχίζει να υλοποιεί το όραμα της: Tην παροχή θεραπευτικών λύσεων σε σοβαρές παθήσεις με περιορισμένες επιλογές για τους ασθενείς. Και αυτό θα κάνουμε και τα επόμενα χρόνια, συνεχίζοντας να επενδύουμε από την μια πλευρά στη βαθιά κατανόηση της βιολογίας και από την άλλη στις νέες τεχνολογίες και στην κλινική έρευνα σε όλο τον κόσμο.
Στην Ελλάδα υποστηρίζουμε ενεργά το όραμα της Amgen επενδύοντας σημαντικά στο χώρο των κλινικών μελετών. Τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει η πολυεθνική με την μεγαλύτερη ίσως επένδυση σε κλινικές μελέτες στην χώρα, ενώ βρισκόμαστε πλέον μεταξύ των 10 καλύτερων affiliates της Amgen παγκοσμίως από άποψη κλινικών μελετών. Το 2021 δραστηριοποιηθήκαμε στην Ελλάδα σε 31 κλινικές μελέτες και συνεργαστήκαμε με 189 ερευνητικά κέντρα με τη συμμετοχή περισσότερων από 600 Ελλήνων ερευνητών.
Σύντομα ευελπιστούμε ότι θα είμαστε σε θέση να καταστήσουμε διαθέσιμες για τους ασθενείς μία πληθώρα από νέες καινοτόμες θεραπείες, σε μορφές καρκίνου που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ως «ανίκητες», “undruggable” όπως συνηθίζεται να λέγεται παγκοσμίως.
Στον καρκίνο του πνεύμονα για παράδειγμα, που αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο, η θεραπεία της Amgen στοχεύει σε μια συγκεκριμένη γονιδιακή μετάλλαξη, για την οποία μέχρι σήμερα δεν υπήρχε καμία θεραπευτική επιλογή. Πλέον έχει ξεκινήσει και στην Ελλάδα η χορήγηση της συγκεκριμένης θεραπείας, κάτι που ζητούσαν πολύ έντονα και οι ασθενείς.
Το να σας εμπιστευθεί η μητρική εταιρεία τελικά πόσο δύσκολο ή εύκολο είναι; Είστε από αυτές που το καταφέρνετε;
Στην Ελλάδα έχουμε την τύχη να έχουμε συνολικά πολύ καλό ανθρώπινο δυναμικό, εξαιρετικούς επιστήμονες και επαγγελματίες. Με δεδομένο λοιπόν το «δυνατό» ανθρώπινο δυναμικό μας και την καλή οργάνωσή μας ως εταιρεία, έχουμε ξεπεράσει πλήρως την περίοδο εκείνη κατά την οποία αμφισβητείτο το ο,τιδήποτε είχε να κάνει με την Ελλάδα.
Το καταφέραμε αυτό δουλεύοντας πολύ συστηματικά με απόλυτη προσήλωση στην εταιρική μας κουλτούρα αλλά και στους στόχους μας. Στο τέλος της ημέρας όλοι κρινόμαστε από τα αποτελέσματά μας.
Είμαστε περήφανοι για την επιχειρηματική απόδοση μας αλλά και για το ισχυρό αποτύπωμα μας στις κλινικές μελέτες, όπου έχουμε επιτύχει και παγκόσμιες πρωτιές, π.χ. στην ταχύτητα ένταξης νέων ασθενών. Το 2021 υπερβήκαμε τα 5,5 εκατ. ευρώ επένδυση στο χώρο των κλινικών μελετών, αυξημένο κατά πολύ σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν. Δίνουμε έτσι τη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες εξειδικευμένες υπό εξέλιξη θεραπείες σε πολλούς συμπολίτες μας που πάσχουν από πολύ σοβαρές παθήσεις, χωρίς κανένα κόστος για το σύστημα υγείας και ενισχύοντας σημαντικά την ερευνητική δραστηριότητα της Ελληνικής επιστημονικής κοινότητας.
Για την τεχνητή νοημοσύνη στον κλάδο της βιοτεχνολογίας υγείας τι θα δούμε από την Amgen; Πόσο την έχετε εντάξει στα δικά σας προϊόντα;
H Αmgen είναι μια εταιρεία αμιγώς βιοτεχνολογική, αναγνωρίζει μια ασθένεια και προσπαθεί να βρει τον μηχανισμό που θα ανακόψει την εξέλιξή της. Με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης είμαστε πλέον σε θέση να προβαίνουμε σε ταχύτατη ανάλυση των δεδομένων και να μειώνουμε πάρα πολύ τον χρόνο από τη στιγμή που ξεκινά μια ερευνητική προσπάθεια μέχρι το τελικά αποτελέσματά της, κάνοντας τις θεραπείες διαθέσιμες πολύ γρηγορότερα από ό,τι στο παρελθόν για τους ασθενείς.
Θα συνεχίσετε προσανατολισμένοι, σε μεγάλο βαθμό, στα αντικαρκινικά φάρμακα ή θα δούμε και κάτι άλλο;
Καθώς ο καρκίνος είναι μία ευρεία περιοχή με περιορισμένο αριθμό θεραπευτικών επιλογών, εξακολουθεί να παραμένει προτεραιότητα μας. Στο μέλλον θα θέλαμε να είμαστε η εταιρία που θα παρέχει ουσιαστικές λύσεις σε ένα μεγάλο εύρος ογκολογικών και αιματολογικών νόσων. Ο καρκίνος του πνεύμονα, του πεπτικού συστήματος και του προστάτη είναι μερικές μόνο από τις περιοχές ενδιαφέροντός μας.
Αυτό δεν σημαίνει πως άλλες θεραπευτικές περιοχές περνούν σε δεύτερη μοίρα, καθώς συνεχίζουμε να προσπαθούμε να εξελίξουμε τις θεραπείες σε περιοχές που επηρεάζουν μεγάλο αριθμό συνανθρώπων μας, όπως τα καρδιαγγειακά αλλά και τα αυτόανοσα νοσήματα.
Και από το μέλλον, ας πάμε σε πράγματα που πηγαίνουν πίσω τον κλάδο. Αν σας έλεγα να μου αναφέρετε τα μόνιμα προβλήματα του κλάδου, ποια θα ήταν αυτά;
Ο κλάδος της υγείας στην Ελλάδα είναι αντιμέτωπος με πολλές προκλήσεις που σχετίζονται με τη διαιώνιση στρεβλώσεων του παρελθόντος αλλά και με την γενικότερη παθογένεια της απουσίας μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Ο χρονικός ορίζοντας των δράσεων του κάθε Υπουργείου, εν προκειμένω του Υπουργείου Υγείας, είναι εξαιρετικά μικρός: μέχρι τις επόμενες εκλογές.
Οι προκλήσεις όμως στο χώρο της υγείας δεν λύνονται εδώ και τώρα. Η χρόνια υποχρηματοδότηση, η στρεβλή τιμολογιακή πολιτική, η ανυπαρξία κανόνων και μηχανισμών ελέγχου της συνταγογράφησης, η απουσία ενός κεντρικού πληροφοριακού συστήματος στα νοσοκομεία, έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα που προκαλεί πλέον ασφυξία στον κλάδο και απειλεί τη βιωσιμότητά του, εις βάρος τελικά των Ελλήνων ασθενών που έχουν ανάγκη την έγκαιρη πρόσβαση σε νέες καινοτόμες θεραπείες.
Ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για την τρέχουσα χρονιά; Τόσο για τον κλάδο όσο και για την Amgen Ηellas.
Υπάρχει καταρχήν ένας σκεπτικισμός για το πως θα εξελιχθούν τα πράγματα στην Ουκρανία και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις της νέας αυτής κρίσης σε όλους μας. Πέρα από αυτό, το 2022 θεωρώ ότι είναι μια χρονιά στην οποία η κυβέρνηση καλείται επιτακτικά να πάρει μέτρα για να βελτιώσει, έστω και λίγο, το περιβάλλον στο οποίο λειτουργούμε. Υπάρχει αυτή η πρόθεση από το Υπουργείο Υγείας και εκτιμώ ότι μέσα στο 2022 θα δούμε μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τις στρεβλώσεις στο χώρο της υγείας και να υποστηρίξουν την φαρμακευτική καινοτομία.
Σε σχέση με την πανδημία Covid-19, πιστεύω ότι μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι. Έχοντας πλέον την εμπειρία 2 ετών και με τις προληπτικές και θεραπευτικές επιλογές που έχουν αναπτυχθεί, υπάρχει δυνατότητα αποτελεσματικότερης διαχείρισης της ασθένειας χωρίς την ανάγκη μακροχρόνιων lockdowns ή νέων δραστικών περιοριστικών μέτρων. Ευελπιστώ ότι από το καλοκαίρι και μετά δε θα αναφερόμαστε πλέον στην Covid-19 ως μια πανδημία, αλλά ως ένα πλήρως αντιμετωπίσιμο ιό.
Για να κλείσουμε, υπάρχει στόχος για περαιτέρω επενδύσεις από πλευράς εταιρείας; Και αν ναι σε ποιον τομέα;
Η αύξηση των επενδύσεων μας στις κλινικές μελέτες αποτελεί στρατηγική επιλογή μας από το 2019, όταν δόθηκαν και τα ανάλογα κίνητρα από την Ελληνική κυβέρνηση. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε την αναπτυξιακή μας πορεία και σε μέσα στα επόμενα 3 χρόνια να τριπλασιάσουμε τις σχετικές επενδύσεις σε σύγκριση με το σημείο αφετηρίας μας: να υπερβούμε τα 10 εκατ. ευρώ ανά έτος, διασφαλίζοντας πρώιμη πρόσβαση σε κάθε νέα καινοτόμο θεραπεία της Amgen για τους Έλληνες ασθενείς. Ο στόχος αυτός είναι δύσκολος αλλά όχι ακατόρθωτος, απαραίτητη προϋπόθεση όμως για την επίτευξη του είναι η Ελληνική πολιτεία να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν τη βιωσιμότητα, αλλά και την προβλεψιμότητα, του συστήματος υγείας. Η ουσιαστική συνεργασία πολιτεία, βιομηχανίας και ιατρικής κοινότητας είναι μονόδρομος αν θέλουμε πραγματικά να βελτιώσουμε το επίπεδο υγείας της κοινωνίας μας.
