Γράφει η Λιλή Καρακώστα
Η ιστορία της γαλακτοβιομηχανίας Όλυμπος, μοιάζει με καλογραμμένο επιχειρηματικό…παραμύθι. Λίγο πριν την χρεοκοπία και την ολοκληρωτική καταστροφή, η Όλυμπος, κατόρθωσε χάρη στη νέα ιδιοκτησία της να «νεκραναστηθεί» και να δημιουργήσει ένα ακόμη success story στο σύγχρονο ελληνικό επιχειρείν.
Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το 1965, ιδρύεται η συνεταιριστική γαλακτοβιομηχανία Όλυμπος που είχαν ιδρύσει η Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Λαρίσης και η Αγροτική Τράπεζα, όπου οι κτηνοτρόφοι της περιοχής αποφάσισαν να συγκεντρώνουν το γάλα της περιοχής και να παρασκευάζουν αυθεντικά γαλακτοκομικά προϊόντα.
Ένας συνεταιρισμός με πολλά προβλήματα
Ωστόσο, από τη μία η «προχειρότητα» της δημιουργίας του συνεταιρισμού σε συνδυασμό με την οικονομική κακοδιαχείριση, δεν άργησαν να φανούν και έτσι σύντομα εμφανίστηκαν τα πρώτα προβλήματα. Τα χρέη άρχισαν να συσσωρεύονται, οι γκρίνιες δεν έλειπαν και έτσι, φθάνουμε στο 2000, όπου η Όλυμπος φθάνει λίγο πριν την χρεοκοπία καθώς οι συνεταιριστές είχαν αποκτήσει το πλειοψηφικό πακέτο της εταιρίας και είχαν συσσωρεύσει χρέη 10 εκατ. ευρώ, καθιστώντας αδύνατη την χρηματοδότησή της από την Αγροτική Τράπεζα.
Λίγο πριν την χρεοκοπία, η Όλυμπος βγήκε σε πλειστηριασμό και την εξαγόρασαν οι αδελφοί Σαράντη, που είχαν την γνωστή γαλακτοβιομηχανία ΤΥΡΑΣ στην Πίνδο, για 6 εκατ. ευρώ, ένα ποσό 70% μεγαλύτερο από αυτό που πρόσφερε ο δεύτερος υποψήφιος αγοραστής.
Οικογένεια Σαράντη: «Γαλατάδες» από κούνια!
Η ιστορία της οικογένειας Σαράντη συνδέεται άρρηκτα με την Πίνδο, από όπου και κατάγεται και το Περιβόλι Γρεβενών και η σχέση της με το γάλα είναι καταγεγραμμένη στο οικογενειακό DNA. «Πολλές φορές θυμόμαστε τις αφηγήσεις του πατέρα μας για το πώς φτιάχνανε το κασέρι και τη φέτα με τα χέρια πάνω στην Πίνδο, στο οικογενειακό τυροκομείο κάτω από το σπίτι. Όπως κι αυτό που μας έλεγε ότι αν δεν έχεις καλό γάλα δεν πρόκειται ποτέ να φτιάξεις καλό τυρί. Αυτό ήταν και το πρώτο μάθημα που πήραμε από τον πατέρα μας, όταν μαθητές του σχολείου ακόμη δουλεύαμε υποχρεωτικά στο οικογενειακό τυροκομείο του παππού, το "Πίνδος" στα Τρίκαλα», αναφέρει σε συνεντεύξεις του ο Μιχάλης Σαράντης, ο μικρότερος από τα δύο αδέρφια.
Η αγάπη της οικογένειας Σαράντη για τα γαλακτοκομικά δεν αργεί να μετουσιωθεί στην εταιρία Τυροκομικά Αδελφών Σαράντη ΟΕ, το 1985 στα Τρίκαλα, όπου ο Στ. Σαράντης μαζί με τους δυο γιους του, το Δημήτρη και τον Μιχάλη, σηκώνουν τα μανίκια και στρώνονται στη δουλειά για να στήσουν την ΤΥΡΑΣ Α.Ε. Τα μέσα τους στην αρχή ήταν πενιχρά και στηρίζονταν αποκλειστικά και μόνο στις δικές τους δυνάμεις. «Ο μεγάλος μου αδελφός, ο Τάκης, στην παραγωγή, ο πατέρας μάς στήριζε... ψυχολογικά και εγώ έξω με το φορτηγό», ανέφερε ο ίδιος ο Δημήτρης Σαράντης.
Η συνεργασία με τη ΦΑΓΕ
Τα χρόνια περνούν, οι δουλειές της ΤΥΡΑΣ μεγαλώνουν ώσπου το 1991, η ΦΑΓΕ ΑΕ αναθέτει το 1991 στη μικρή τότε τρικαλινή εταιρεία την παραγωγή ημίσκληρου τυριού με την επωνυμία ΦΑΓΕ. Αυτό κράτησε ως το 1995, λίγο πριν όμως οι δύο συνεργάτες ήλθαν τόσο κοντά που η ΦΑΓΕ απέκτησε το 10% της ΤΥΡΑΣ ΑΕ. Μια συνεργασία που έληξε άδοξα λίγα χρόνια αργότερα. Ωστόσο, ήταν μια συνεργασία που γέμισε πολύτιμες εμπειρίες την ΤΥΡΑΣ, η οποία ήδη παρήγαγε και μικρές ποσότητες παστεριωμένου γάλακτος, που διακινούσε στις αγορές των Τρικάλων και της Καρδίτσας.
Η εξαγορά της Όλυμπος και η καλά κρυμμένη ευκαιρία
Παρά την ατυχία με τη ΦΑΓΕ, η ΤΥΡΑΣ διανύει μια ιδιαίτερα επιτυχημένη δεκαετία κατορθώνοντας να τοποθετήσει τα προϊόντα της στα ψυγεία μεγάλων σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, η ώρα για το επόμενο μεγάλο βήμα, είχε έρθει. Στη γειτονική Λάρισα, η συνεταιριστική γαλακτοβιομηχανία Όλυμπος παραπαίει συσσωρεύοντας χρόνο με τον χρόνο όλο και περισσότερα χρέη. Οι αδερφοί Σαράντη γνωρίζουν τα πολλά προβλήματά της αλλά προφανώς αντιλαμβάνονται έγκαιρα πως ίσως αυτή ήταν και μια μοναδική ευκαιρία για αυτούς. Οι ανταγωνιστές θεωρούν πως μια «τελειωμένη» εταιρία σαν την Όλυμπος, δεν αξίζει μια μεγάλη επένδυση και έτσι δεν προσφέρουν αρκετά στη διαδικασία του πλειστηριασμού. Όχι όμως και οι αδερφοί Σαράντη, που προκειμένου να εξασφαλίσουν την αγορά της, προσέφεραν 6 εκατ. ευρώ, ένα ποσό κατά 70% υψηλότερο από αυτό που προσέφερε ο δεύτερος αγοραστής…
Ένα γάλα αλλιώτικο από τα άλλα…
Και η νέα εποχή ξεκινά. Μαθημένοι από μικροί στη σκληρή δουλειά, οι αδερφοί Σαράντη, ρίχνονται με όρεξη στα νέα τους σχέδια. Πέρα από το τεράστιο ποσό για την εξαγορά της Όλυμπος, διαθέτουν 64 εκατ. ευρώ για να εκσυγχρονίσουν πλήρως τις εγκαταστάσεις αλλά και να προχωρήσουν στην παραγωγή νέων προϊόντων. Το 2001, ξεκινούν τη διάθεση των προϊόντων τους σε όλη την Ελλάδα. Και προκαλούν αίσθηση στην αγορά με την κυκλοφορία του παστεριωμένου γάλακτος με την ένδειξη «επιλεγμένο», ένα προϊόν που τοποθετούμενο στην αγορά της Αττικής κατόρθωσε μέσα λίγα χρόνια να κερδίσει αξιοζήλευτα μερίδια αγοράς. Χάρη στις προδιαγραφές της πρώτης ύλης, που ήταν και είναι, τουλάχιστον, 50% πιο αυστηρές από τα όρια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, αλλά και το γεγονός του ότι η συλλογή του γίνεται από κτηνοτροφικές μονάδες σε μικρές αποστάσεις από τις εγκαταστάσεις της εταιρίας και κυκλοφορεί σε διάφανη φιάλη, το «Επιλεγμένο» κάνει τη διαφορά αποτελώντας το δυνατό «χαρτί»» της Όλυμπος. Την ίδια χρονιά μάλιστα, η εταιρία εισήλθε στην αγορά των χυμών αποσπώντας σημαντικά μερίδια αγορά.
Η αντιδικία με τη ΔΕΛΤΑ και η πρόταση εξαγοράς
Δεν είναι εύκολο να μπαίνεις στο κλαμπ των ισχυρών και αυτό είναι κάτι που η εταιρία Όλυμπος έμαθε πολύ καλά και από νωρίς. Έτσι, όταν οι πωλήσεις της Όλυμπος άγγιξαν διψήφια νούμερα, ξεκίνησε «πόλεμος». Το 2005, ο όμιλος της τότε ΔΕΛΤΑ, που ήταν και ηγέτης του παστεριωμένου γάλακτος, επιχείρησε να «ρίξει» νομικά το σήμα Όλυμπος προβάλλοντας το πρόσχημα πως το γάλα δεν συγκεντρωνόταν από την περιοχή του Ολύμπου. Η προσπάθεια αυτή λίγο αργότερα έπεσε στο κενό, αλλά για τους αδερφούς Σαράντη, ήταν ένα σκληρό «μάθημα» αλλά και ένα μήνυμα πως ήδη είχαν φθάσει πολύ ψηλά.
Η σχέση των δύο εταιριών δεν σταμάτησε εδώ. Το Νοέμβριο του 2014, η Όλυμπος κατέθεσε πρόταση εξαγοράς της ΔΕΛΤΑ, με ταυτόχρονη ενσωμάτωσή της στον όμιλο ΤΥΡΑΣ. Το σχέδιο προέβλεπε την καταβολή 100 εκατ. ευρώ σε μετρητά και την ανάληψη δανείων άνω των 110 εκατ. ευρώ, ώστε να δοθεί η απαραίτητα «ανάσα» στη ΔΕΛΤΑ, για να αντιμετωπίσει τα σοβαρά οικονομικά της προβλήματα. Ωστόσο, η πρόταση αυτή απορρίφθηκε από την πλευρά της MIG, που δήλωσε την πρόθεσή της για πλήρη αναδιάρθρωση της ΔΕΛΤΑ που θα διπλασίαζε την αξία της.
Οι περιπέτειες και…η λύση
Αλλά οι περιπέτειες δεν σταματούν εδώ. Η εταιρία Όλυμπος καλπάζει με συνεχόμενες ανοδικές πωλήσεις στα 66 εκατ. ευρώ το 2006 και την προώθηση στην αγορά νέων βιολογικών προϊόντων, όπως βιολογικό παστεριωμένο γάλα και γιαούρτι. Ωστόσο, η ανοδική αυτή πορεία, συνοδεύτηκε και από έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Η πίεση που ασκούσαν ορισμένες γαλακτοβιομηχανίες προς τους κτηνοτρόφους για μείωση της τιμής της πρώτης ύλης οδήγησε σε καταγγελίες κτηνοτρόφων, σε ερωτήσεις βουλευτών στη Βουλή και σε αυτεπάγγελτη έρευνα της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού. Μια υπόθεση που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2007 με καταδικαστική απόφαση, η οποία ωστόσο βρίσκεται στη διαδικασία της έφεσης. Ωστόσο, η εταιρία Όλυμπος προκειμένου να αποφύγει «σκοπέλους» και επικίνδυνα «μονοπάτια», συνεργάζεται με κτηνοτροφικές μονάδες που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως είναι το συνολικό μικροβιακό φορτίο του νωπού γάλακτος, τη διατροφή και ευζωία των αγελάδων και οι αποστάσεις των κτηνοτροφικών μονάδων από τον Όλυμπο. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που η τιμή της πρώτης ύλης είναι ακριβότερη, όπως αναφέρει η εταιρία.
Υψηλά μερίδια αγοράς
Το 2007, όλοι πίστευαν πως θα είναι μια πολύ δύσκολη χρονιά για την εταιρία Όλυμπος, καθώς η τιμή της πρώτης ύλης αυξήθηκε κατά 37%. Ωστόσο, χάρη στην υψηλή ποιότητα των προϊόντων της αλλά και στην ιδιαίτερη σχέση που αυτά είχαν αναπτύξει με τους καταναλωτές, η εταιρία αύξησε τις πωλήσεις της κατά 12%, στα 74 εκατ. ευρώ εμφανίζοντας κέρδη 1,5 εκατ. ευρώ. Την ίδια χρονιά μπήκε δυναμικά και στην αγορά γάλακτος υψηλής παστερίωσης.
Σήμερα, ο Όλυμπος κατέχει τη δεύτερη θέση στην αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων, με σημαντικό μερίδιο αγοράς που φθάνει το 20%, ένα ποσοστό με αυξητικές τάσεις καθώς πρόθεση της εταιρίας είναι η ενίσχυση του μεριδίου της και η παραγωγή νέων προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές.
Η Όλυμπος κατακτά τον κόσμο
Μπορεί στην Ελλάδα να απολαμβάνουμε εδώ και χρόνια τα εκλεκτά προϊόντα της Όλυμπος, όμως πλέον είναι διαθέσιμα και σε 34 χώρες. Αρκεί να σημειωθεί πως το στραγγιστό γιαούρτι και η φέτα Όλυμπος διακρίθηκαν σε διαγωνισμό γευσιγνωσίας στην Ιταλία και κατέκτησαν την εκεί αγορά ενώ δύο χρόνια αργότερα, το 2009, η εξαγορά της Ρουμανικής Prodlacta σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις του ομίλου Σαράντη αρχίζουν σιγά σιγά να κατακτούν και τα Βαλκάνια με τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία να αποτελούν σημαντικές αγορές για τα προϊόντα. Την ίδια χρονιά, τα προϊόντα Όλυμπος αρχίζουν να πωλούνται σε επιλεγμένα σούπερ μάρκετ στις ΗΠΑ, ενώ σήμερα τα βρίσκει κανείς και στην Γερμανία και την Αγγλία.
Η υψηλότερη τιμή των προϊόντων της Όλυμπος δεν φαίνεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για τους καταναλωτές που προτιμούν να επενδύσουν σε ένα ποιοτικό προϊόν για τη διατροφή τους ακόμη και αν η τιμή των προϊόντων των ανταγωνιστών είναι χαμηλότερη.
Η μοναδική αίσθηση του φρέσκου γάλακτος αλλά και του φρεσκοστυμμένου χυμού είναι τα στοιχεία εκείνα που κάνουν τους καταναλωτές να ξεχωρίζουν τα προϊόντα της Όλυμπος αλλά και την ίδια την εταιρία να «ποντάρει» στην παράδοση και την αυθεντικότητα με μια σειρά διαφημιστικών που προωθούν τα στοιχεία αυτά.
Το καλά κρυμμένο μυστικό του επιτυχημένου επιχειρείν
Πιστοί στις αρχές της εταιρίας που δημιούργησαν με τον πατέρα τους, οι αδερφοί Σαράντη, μισό αιώνα μετά, με δύο βιομηχανίες γάλακτος στην ιδιοκτησία τους, απασχολούν πάνω από 700 εργαζόμενους στις εγκαταστάσεις τους. Έχοντας ως «όπλο» την πολύτιμη εμπειρία 50 χρόνων αδιάκοπης λειτουργίας, η εταιρία Όλυμπος, γνωρίζει πως το μυστικό της επιτυχίας είναι η επιστροφή στο γνήσιο, το ανόθευτο και το αυθεντικό. Αλλά και πως η τιμιότητα απέναντι στον καταναλωτή και η απλότητα κρύβουν μέσα τους όλη την ουσία του επιχειρείν καθώς όπως έλεγε ο Στ. Σαράντης «αν δεν έχεις καλό γάλα δεν πρόκειται να φτιάξεις καλό τυρί»…
