Στην παγίωση κι επέκταση σε όλη τη χώρα του Προσωπικού βοηθού ως μόνιμου θεσμού, που προσφέρει ως 1.939 ευρώ τον μήνα για προσωπική βοήθεια και υψηλές αμοιβές για Προσωπικούς Βοηθούς και Επιτροπές Αξιολόγησης, χωρίς καμία ενέργεια έως το τέλος του 2026 για τους σημερινούς ωφελούμενους, ανακοίνωσε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου. Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ο «Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία» έχει καταστεί πλέον «μόνιμος θεσμός και επεκτάθηκε σε όλη τη χώρα». Το υπουργείο «αξιοποίησε όσα ανέδειξε στην πράξη η πιλοτική εφαρμογή, άκουσε τα άτομα με αναπηρία και τους Προσωπικούς Βοηθούς και διαμόρφωσε μια σταθερή υπηρεσία του κράτους, με συνέχεια και εξατομικευμένη υποστήριξη». Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, «ο Προσωπικός Βοηθός επιτρέπει στα άτομα με αναπηρία να επιλέγουν την υποστήριξη που χρειάζονται, να οργανώνουν την καθημερινότητά τους με μεγαλύτερη αυτονομία, να μετακινούνται, να σπουδάζουν, να εργάζονται και να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνική ζωή».
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα φτάνει έως τα 1.939 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ωφελούμενου. Το Πρόγραμμα θα λειτουργεί με ψηφιακές αιτήσεις, αυτοματοποιημένο έλεγχο των στοιχείων και εξατομικευμένη αξιολόγηση, ενώ προβλέφθηκαν συγκεκριμένες διαδικασίες για τη συνέχιση της προσωπικής βοήθειας στους σημερινούς ωφελούμενους.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε: «Δημιουργήσαμε τον Προσωπικό Βοηθό, τον εφαρμόσαμε πιλοτικά και τον δοκιμάσαμε στην πράξη. Ακούσαμε τους ανθρώπους που τον χρειάζονται και τους Προσωπικούς Βοηθούς, εντοπίσαμε όσα έπρεπε να βελτιωθούν και δουλέψαμε συστηματικά για να τον μετατρέψουμε σε έναν μόνιμο θεσμό εθνικής εμβέλειας. Και το πετύχαμε. Ο Προσωπικός Βοηθός γίνεται πλέον σταθερή υπηρεσία του κράτους σε ολόκληρη τη χώρα, με ψηφιακές διαδικασίες και εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε ανθρώπου. Αυξήσαμε τις αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών και των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους στη λειτουργία του Προγράμματος. Παράλληλα, διασφαλίζουμε τη συνέχεια για τους σημερινούς ωφελούμενους. Κάνουμε έτσι πράξη μια μεγάλη μεταρρύθμιση για την αυτονομία και την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία».
Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν
Στο Πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας από 16 έως 67 ετών, τα οποία διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) με ισχύ εφ' όρου ζωής. Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο τελεί σε διαρκή κατάσταση που χρήζει συμπαράστασης ετέρου προσώπου. Κατ' εξαίρεση, μπορούν να συμμετάσχουν άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
Το ετήσιο εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και προσαυξάνεται κατά 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος ή για το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκού νοικοκυριού και κατά 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος. Προϋπόθεση αποτελεί η διαβίωση σε κατοικία. Όσοι δεν διαβιούν ακόμη σε κατοικία θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.
Ψηφιακή αίτηση και εξατομικευμένη αξιολόγηση
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ψηφιακά στην ιστοσελίδα prosopikosvoithos.gov.gr και τα στοιχεία θα ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων. Με την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται άμεσα απόφαση για την επιλεξιμότητα και τη μοριοδότηση, με δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης. Η μοριοδότηση θα βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη σύνθεση και στο εισόδημα του νοικοκυριού, στην ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία στο νοικοκυριό, καθώς και στο ποσοστό και στα χαρακτηριστικά της αναπηρίας. Επιπλέον μοριοδότηση θα λαμβάνουν όσοι εργάζονται ή σπουδάζουν. Οι αιτούντες με την υψηλότερη βαθμολογία θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής τους και, κατ' εξαίρεση, μέσω τηλεδιάσκεψης. Η αξιολόγηση θα εξετάζει τις καθημερινές ανάγκες, τη λειτουργικότητα και τη συμβολή της προσωπικής βοήθειας στην εκπαίδευση, στην εργασία και στην κοινωνική συμμετοχή. Η υποστήριξη που παρέχει ήδη συγγενής ή άλλο πρόσωπο δεν θα λειτουργεί εις βάρος του αιτούντος.
Τα ποσά της προσωπικής βοήθειας
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα ανέρχεται έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη, έως 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη, έως 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη και έως 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση. Η κατάταξη θα γίνεται από τις Ειδικές Επιτροπές, βάσει της αξιολόγησης των αναγκών κάθε ωφελούμενου. Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το Μητρώο έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης. Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ, ενώ στη συνοίκηση η μεικτή μηνιαία αποζημίωση θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ και ο ωφελούμενος θα λαμβάνει οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ τον μήνα.
Ειδικά σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, οι ωφελούμενοι θα μπορούν να επιλέγουν ως Προσωπικό Βοηθό τον ή τη σύζυγό τους, το πρόσωπο με το οποίο έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή συγγενή α΄ ή β΄ βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας. Οι υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί πρέπει να είναι ηλικίας από 18 έως 67 ετών, να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα και να πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Η οριστική εγγραφή τους στο Μητρώο θα προϋποθέτει την επιτυχή ολοκλήρωση δωρεάν ψηφιακού προγράμματος εκπαίδευσης του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι θα παραμείνουν στο Μητρώο.
Τι ισχύει για τους σημερινούς ωφελούμενους
Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026 ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό Δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς καμία ενέργεια. Για τη συνέχιση της συμμετοχής τους από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα υποβάλουν μόνο Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέο έλεγχο επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση. Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026, αλλά δεν ανήκουν στην προηγούμενη κατηγορία, θα παραμείνουν επίσης ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς να χρειάζεται να κάνουν καμία ενέργεια. Για να συνεχίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα υποβάλουν Αίτηση Συμμετοχής με την ίδια διαδικασία που θα ισχύσει για τους νέους αιτούντες. Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο Πιλοτικό Πρόγραμμα θα υποβάλουν νέα αίτηση από την αρχή.
Το μόνιμο Πρόγραμμα θα υλοποιείται σε ολόκληρη τη χώρα από τον ΟΠΕΚΑ. Οι όροι εφαρμογής, οι προϋποθέσεις συμμετοχής, η διαδικασία αξιολόγησης, τα ποσά της προσωπικής βοήθειας και οι κανόνες επιλογής και αποζημίωσης των Προσωπικών Βοηθών καθορίστηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση. Την απόφαση υπογράφουν η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, και ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος.
