Στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που κλήθηκε να αντιμετωπίσει ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας το τελευταίο δεκαήμερο αλλά κυρίως στην επικίνδυνη περίοδο που συνεχίζουμε να διανύουμε, με πολύ ισχυρούς ανέμους υψηλές θερμοκρασίες και αυξημένη ξηρότητα, αναφέρθηκε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, σε συνέντευξή του σήμερα, Κυριακή 09 Αυγούστου 2026, στην εκπομπή «Πρωινή Ενημέρωση» του ΣΚΑΪ.
Ο Υπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ετοιμότητα του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των πυροσβεστών, το νέο εναέριο στόλο και τι περιμένουμε στο άμεσο μέλλον, την αναπροσαρμογή του επιχειρησιακού σχεδιασμού, ενώ ταυτόχρονα απηύθυνε έκκληση σε όλους του πολίτες για πολύ μεγάλη προσοχή και υπευθυνότητα, καθώς, όπως είπε, το 90% των πυρκαγιών οφείλεται σε εμπρησμό από αμέλεια.
Για το τελευταίο εξαιρετικά απαιτητικό δεκαήμερο για τον μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, ο κ. Τουρνάς ανέφερε χαρακτηριστικά ότι, «περάσαμε ένα δύσκολο δεκαήμερο, που επικράτησαν θυελλώδεις άνεμοι, πάρα πολύ δύσκολες και αντίξοες συνθήκες, στις οποίες αντιμετωπίσαμε πάνω από 400 φωτιές σε αυτό το δεκαήμερο», σημειώνοντας ότι ορισμένες από αυτές εξακολουθούν να απασχολούν πυροσβεστικές δυνάμεις.
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στις μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν διαδοχικά από τις 28 Ιουλίου στην Πάρο, τη νότια Κρήτη και τη Βοιωτία, επισημαίνοντας ότι οι νέες δυσμενείς καιρικές συνθήκες έρχονται να προστεθούν σε μια ήδη επιβαρυμένη επιχειρησιακή κατάσταση. Όπως σημείωσε, συνεχίζονται οι επίγειες περιπολίες, με τη συμμετοχή του Πυροσβεστικού Σώματος, των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, ενώ ξεκινούν και οι εναέριες περιπολίες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη αποφυγής κάθε νέας έναρξης πυρκαγιάς, καθώς, όπως εξήγησε, συνυπάρχουν τρεις ιδιαίτερα επιβαρυντικοί παράγοντες: πολύ ισχυροί άνεμοι, υψηλές θερμοκρασίες που στα δυτικά θα φτάσουν τους 40 βαθμούς και στα ανατολικά τους 38-39 βαθμούς, καθώς και μεγάλη ποσότητα ξηρής καύσιμης ύλης.
Αναφερόμενος στο έργο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, ο Υπουργός σημείωσε: «Έχουμε ήδη 680 πρόστιμα. Έχουμε πάνω από 274 συλλήψεις, με αυτόφωρη διαδικασία», προσθέτοντας ότι το 90% από αυτές τις περιπτώσεις είναι πυρκαγιές από αμέλεια. Το 10% περίπου είναι από πρόθεση.
«Είτε από πρόθεση, είτε από αμέλεια, όμως, κάνουν την ίδια ζημιά», τόνισε και κάλεσε τους πολίτες να αποφεύγουν οποιαδήποτε εργασία ή ενέργεια ενδέχεται να προκαλέσει πυρκαγιά. «Μια ενέργεια με αφέλεια ή με έλλειψη προσοχής την οποία θα κάνουμε, μπορεί να καταστρέψει το περιβάλλον, να καταστρέψει τις περιουσίες και να απειλήσει και την ζωή», ανέφερε.
Οι ακραίες καιρικές συνθήκες και η επιχειρησιακή δράση των εναέριων μέσων
Εκτενή αναφορά έκανε ο κ. Τουρνάς στις πρωτοφανείς συνθήκες που αντιμετώπισαν οι δυνάμεις κατά το προηγούμενο δεκαήμερο και ιδιαίτερα στην αδυναμία επιχειρησιακής αξιοποίησης των εναέριων μέσων εξαιτίας των θυελλωδών ανέμων και των ακραίων αναταράξεων.
Για τις πυρκαγιές στο Ρέθυμνο, επισήμανε ότι εναέρια μέσα απογειώθηκαν επανειλημμένα, ενώ διατέθηκαν Canadair από την Ελευσίνα, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να πραγματοποιήσουν ρίψεις. «Τρεις μέρες οι φωτιές κάτω στο Ρέθυμνο, δεν μπόρεσαν να βοηθήσουν τα εναέρια μέσα», ανέφερε.
Αντίστοιχες συνθήκες επικράτησαν και στη μεγάλη πυρκαγιά της Αττικοβοιωτίας. Όπως εξήγησε, αμέσως μετά την εκδήλωση της πυρκαγιάς στον 'Αγιο Βασίλειο δόθηκε εντολή να εκτραπούν από την Ξηρονομή δύο ελικόπτερα και δύο αεροσκάφη, χωρίς να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν ούτε μία ρίψη.
«51 αεροπλάνα πήραν εντολή από εκείνη την ώρα, μέχρι την επόμενη το μεσημέρι. Και όμως και αυτά τα εναέρια μέσα δεν μπόρεσαν να κάνουν καμία ρίψη, δεν μπόρεσαν να κάνουν ούτε υδροληψία, ούτε ρίψη νερού», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο Υπουργός εξήγησε ότι φέτος καταγράφηκε μια διαφορετική μορφή απειλής, με εξαιρετικά ισχυρούς βορειοανατολικούς ανέμους, οι οποίοι στα υπήνεμα των ορεινών όγκων λειτουργούσαν ως καταβάτες, προκαλώντας ακραίες αναταράξεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/Meteo που επικαλέστηκε, καταγράφηκαν ταχύτητες ανέμου «μέχρι και 150 χιλιόμετρα», ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να κατέβουν κάτω από τα 3.000 πόδια.
Το «Plan B» στην Αττικοβοιωτία και η συμβολή του AntiNero
Ο κ. Τουρνάς περιέγραψε και την αναπροσαρμογή του επιχειρησιακού σχεδιασμού όταν κατέστη σαφές ότι τα εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να συνδράμουν αποτελεσματικά. Όπως ανέφερε, οι επίγειες δυνάμεις, οι δασοκομάντος και οι εθελοντές ανέπτυξαν ζώνες άμυνας, ενώ η συμπεριφορά της πυρκαγιάς και η δημιουργία πυρονέφους οδήγησαν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες στην περιοχή του Πόρτο Γερμενού.
Για την αναχαίτιση της πυρκαγιάς και την αποτροπή της επέκτασής της προς τα Βίλια και τον κάμπο των Μεγάρων, «χρησιμοποιήθηκαν 14 μηχανήματα έργου. Οι δασικοί υπάλληλοι και οι πυροσβέστες αναχαίτισαν τη φωτιά, με μεγάλη προσπάθεια πραγματικά», όπως ανέφερε ο Υπουργός.
Ο κ. Τουρνάς σημείωσε ότι ιδιαίτερα σημαντική αποδείχθηκε η προληπτική δουλειά που είχε προηγηθεί μέσω του προγράμματος AntiNero στην περιοχή της Ψάθας. «Θα έλεγα ότι η Ψάθα σώθηκε ακριβώς γιατί είχε γίνει αυτή η ενέργεια και μπόρεσαν οι δυνάμεις με τα μηχανήματα έργου να διαπλατύνουν και να ανοίξουν δρόμο, για να πάνε στα πιο ψηλά τα πυροσβεστικά οχήματα και να σταματήσουν τη φωτιά», τόνισε.
Η επιχείρηση απομάκρυνσης 254 πολιτών από τον 'Αγιο Βασίλειο
Ο Υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη μεγάλη επιχείρηση ασφαλούς απομάκρυνσης πολιτών από τον 'Αγιο Βασίλειο, εξηγώντας ότι ο σχεδιασμός είχε ξεκινήσει έγκαιρα λόγω της γεωμορφολογίας της περιοχής και των περίκλειστων ακτών.
Όπως ανέφερε, περίπου 254 παραθεριστές και λουόμενοι παρέμεναν στην περιοχή και κρίθηκε αναγκαία η απομάκρυνσή τους διά θαλάσσης. Στην επιχείρηση συμμετείχαν πλωτό του Πυροσβεστικού Σώματος, το πλοίο «Μουζακίτης» και πέντε ιδιωτικά σκάφη που είχαν δεσμευθεί από το Λιμενικό Σώμα.
«254 άτομα παρελήφθησαν και μεταφέρθηκαν με απόλυτη ασφάλεια», τόνισε ο κ. Τουρνάς, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της έγκαιρης συμμόρφωσης των πολιτών στις οδηγίες των Αρχών και στα μηνύματα του 112.
«Ας ακούμε τις οδηγίες των Αρχών. Ας ακολουθούμε το 112, το οποίο είναι σωτήριο. Γίνεται για να σωθούν οι ζωές», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η έγκαιρη απομάκρυνση επιτρέπει παράλληλα στις επιχειρησιακές δυνάμεις να παραμένουν προσηλωμένες στο έργο της κατάσβεσης.
Ο νέος εναέριος στόλος και η επένδυση στην πρόληψη
Τέλος, ο Υπουργός αναφέρθηκε στην ενίσχυση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας με νέα εναέρια μέσα. Όπως είπε, πριν από την παραλαβή των νέων Canadair, η χώρα θα αρχίσει να παραλαμβάνει οκτώ ελικόπτερα δασοπυρόσβεσης Super Puma, με τα πρώτα δύο να αναμένονται το φθινόπωρο.
Από το 2028, όπως σημείωσε, θα ξεκινήσει η παραλαβή των νέων Canadair CL-515. Συνολικά η χώρα μας θα αποκτήσει επτά νέα αεροσκάφη, εκ των οποίων δύο χρηματοδοτούνται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό και πέντε με ευρωπαϊκούς πόρους.
Παράλληλα, αναβαθμίζονται επτά υφιστάμενα CL-415 σε CL-515. «'Αρα θα έχουμε 14 τέτοια αεροπλάνα, που είναι μια πάρα-πάρα πολύ ισχυρή δύναμη», τόνισε ο κ. Τουρνάς, σημειώνοντας ότι τα νέα CL-515 θα έχουν δυνατότητα μεταφοράς επτά τόνων νερού και μεγαλύτερες επιχειρησιακές δυνατότητες υπό δυσμενέστερες καιρικές συνθήκες.
Ο Υπουργός υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ακόμη και με την ενίσχυση των μέσων θα υπάρχουν ακραίες συνθήκες που δεν μπορούν να ξεπεραστούν επιχειρησιακά και για τον λόγο αυτό απαιτείται πάντοτε εναλλακτικός σχεδιασμός, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη.
«Και κυρίως και πάνω απ' όλα, να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην πρόληψη», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η προσπάθεια που έχει ξεκινήσει τα τελευταία πέντε χρόνια μέσω του AntiNero πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί.
