Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νέο σχέδιο νόμου για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο προβλέπει συνολική αναμόρφωση του εθνικού πλαισίου για τη διαχείριση της παράνομης μετανάστευσης, του ασύλου και των επιστροφών.
Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, το νέο θεσμικό πλαίσιο αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου και στη δημιουργία αυστηρότερων και αποτελεσματικότερων μηχανισμών επιστροφής για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή νόμιμη παραμονή στη χώρα.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει βασικές προβλέψεις του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ενώ ταυτόχρονα εισάγει κρίσιμα στοιχεία του υπό διαπραγμάτευση νέου Ευρωπαϊκού Κανονισμού Επιστροφών, με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, αυστηρού και λειτουργικού συστήματος διαχείρισης μεταναστευτικών ροών.
Μεταξύ των βασικών προβλέψεων περιλαμβάνεται η υποχρεωτική διαδικασία προελέγχου (screening) για όλους τους παράτυπα εισερχόμενους υπηκόους τρίτων χωρών, η οποία θα περιλαμβάνει πλήρη εξακρίβωση στοιχείων ταυτότητας, λήψη βιομετρικών δεδομένων, ελέγχους ασφαλείας και υγειονομικούς ελέγχους.
Παράλληλα, προβλέπεται επιτάχυνση των συνοριακών διαδικασιών ασύλου με αυστηρά και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα εξέτασης αιτήσεων, καθώς και εφαρμογή ταχύτερων διαδικασιών απόρριψης αιτήσεων που κρίνονται προδήλως αβάσιμες ή προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης διεθνούς προστασίας.
Το νέο πλαίσιο ενισχύει επίσης το καθεστώς κράτησης και διοικητικής παρακολούθησης προσώπων που υπόκεινται σε διαδικασία επιστροφής, ενώ προβλέπει τη δημιουργία αποτελεσματικότερου μηχανισμού επιστροφών μέσω αυξημένης συνεργασίας με ευρωπαϊκούς οργανισμούς και κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, εισάγεται και πρόβλεψη για αξιοποίηση κόμβων επιστροφής (return hubs) σε τρίτες χώρες, σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική επιστροφών.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη αναβάθμιση της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών συστημάτων καταγραφής και ταυτοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του νέου Eurodac, καθώς και ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο και τη Frontex για την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων και την υλοποίηση επιστροφών.
Όπως επισημαίνεται από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, η Ελλάδα προχωρά έγκαιρα στην προσαρμογή της στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, επιδιώκοντας τη δημιουργία ενός συστήματος που θα συνδυάζει την αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων, την ταχεία εξέταση αιτημάτων διεθνούς προστασίας και την ουσιαστική εφαρμογή επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται παραμονή στη χώρα.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η μεταναστευτική πολιτική της χώρας βασίζεται σε σαφείς κανόνες: προστασία για όσους πραγματικά τη δικαιούνται, αλλά και άμεσες και αποτελεσματικές διαδικασίες επιστροφής για όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας ή νόμιμης παραμονής.
