Στο βιβλίο του "Ιθάκη" ο Αλέξης Τσίπρας υπερασπίζεται με ένταση την απόφασή του να οδηγήσει τη χώρα σε δημοψήφισμα τον Ιούλιο του 2015 προκειμένου να υπογραφεί το τρίτο μνημόνιο, όπως και τη σύμπραξη με τον Πάνο Καμμένο, παρότι αναγνωρίζει πως αν είχε επιχειρήσει εξαρχής ένα ευρύτερο άνοιγμα συνεργασιών, η εικόνα της κυβέρνησής του στην Ευρώπη θα ήταν σαφώς καλύτερη.
Στις σελίδες του βιβλίου του ανασύρει τις δραματικές συζητήσεις στο κυβερνητικό συμβούλιο της 26ης Ιουνίου, όταν ο Παναγιώτης Λαφαζάνης και ο Πάνος Καμμένος έθεταν ανοιχτά στο τραπέζι τη μετάβαση σε εθνικό νόμισμα, το κλείσιμο των τραπεζών ή ακόμη και την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Η περιγραφή του Τσίπρα αποδίδει γλαφυρά το κλίμα στο εσωτερικό της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ, αφήνοντας ταυτόχρονα να αιωρείται η αίσθηση πως το «ατύχημα» αποφεύχθηκε περισσότερο από τύχη παρά από σχεδιασμό.
Χαρακτηριστική είναι η αντίφαση που ο ίδιος καταγράφει: ενώ επιμένει ότι η εξαγγελία του δημοψηφίσματος βελτίωσε τη στάση των δανειστών απέναντι στην Ελλάδα, μερικές σελίδες αργότερα εξυψώνει τον ρόλο του Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος – κατά την περιγραφή του – ουσιαστικά «ανέστησε» την κρίσιμη 17ωρη διαπραγμάτευση της 13ης Ιουλίου. Ο ίδιος ο Τσίπρας σημειώνει ότι λίγο νωρίτερα είχε πει στους συνεργάτες του πως «τελείωσαν όλα, είμαστε στη δραχμή».
Στο ζήτημα της Novartis ο πρώην πρωθυπουργός παραμένει αμετακίνητος: θεωρεί ότι δεν αποδόθηκε δικαιοσύνη και αφήνει σαφείς υπαινιγμούς περί παρεμβάσεων που οδήγησαν στην απαλλαγή των 11 πολιτικών που κατηγορήθηκαν. Επιρρίπτει μάλιστα πολιτικό κόστος στην εισαγγελέα Ελένη Τουλουπάκη, υποστηρίζοντας ότι κυνηγήθηκε για το έργο της – αν και σχεδόν όλοι οι κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν με βουλεύματα δικά της.
Επιμένει ότι δεν αποδόθηκε δικαιοσύνη και ότι υπήρξαν παρεμβάσεις υπέρ των εμπλεκομένων, παρά το γεγονός ότι σχεδόν όλοι απαλλάχθηκαν από την ίδια την εισαγγελέα που είχε ασκήσει τις διώξεις.
Αναφερόμενος στην τραγωδία στο Μάτι, ο Τσίπρας υπογραμμίζει ότι ανέλαβε την πολιτική ευθύνη από την επόμενη κιόλας ημέρα και σπεύδει να αντιπαραβάλει τη δική του στάση με εκείνη του Κυριάκου Μητσοτάκη στα Τέμπη, λέγοντας πως ο ίδιος δεν έριξε ποτέ την ευθύνη σε έναν «σταθμάρχη». Παραδέχεται ωστόσο ότι στη νυχτερινή σύσκεψη αντιλήφθηκε πως υπουργοί και υπηρεσιακοί παράγοντες δεν είχαν σαφή εικόνα της κατάστασης.
Ωστόσο, κλείνει με μια σύγκριση που θα συζητηθεί, τονίζοντας την απόσταση που – όπως λέει – χωρίζει τη δική του στάση από εκείνη του Κυριάκου Μητσοτάκη στα Τέμπη.
Ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτηρίζει «διεστραμμένη προπαγάνδα ότι έκρυβα τους νεκρούς στο Μάτι» αναφερόμενος στην περιβόητη σύσκεψη που μεταδόθηκε live από την δημόσια τηλεόραση τη νύχτα της τραγωδίας και υπενθυμίζει ότι την επομένη είχε αναλάβει την πολιτική ευθύνη.
Ακόμη και για την επίθεση στη σύζυγο του σημερινού πρωθυπουργού σχετικά με το σπίτι στο Παρίσι, ο Τσίπρας αναγνωρίζει το λάθος, το αποδίδει όμως στο δηλητηριώδες κλίμα που – όπως υποστηρίζει – είχε επιβάλει η ΝΔ, παρασύροντας και την τότε κυβέρνηση.
Το βιβλίο εισφέρει κι ένα εκτενές κλείσιμο λογαριασμών με πρόσωπα του ΣΥΡΙΖΑ, νυν και πρώην. Ο Τσίπρας αναφέρεται στη Ζωή Κωνσταντοπούλου, τον Νίκο Παππά, τον Παύλο Πολάκη, τον Φώτη Κουβέλη και τον Στέφανο Κασσελάκη, ενώ εξιστορεί ακόμη και ένα περιστατικό όπου – όπως γράφει – ο Τάιλερ ρωτούσε την Μπέτυ Μπαζιάνα πώς θα μεγάλωνε τα παιδιά του στο Μέγαρο Μαξίμου. Παράλληλα, αναμετριέται και με τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ, λέγοντας ότι πολλά στελέχη του «δεν κατανοούσαν την κατάσταση» ούτε στήριζαν την πολιτική της κυβέρνησης στις κρίσιμες στιγμές.
Στο κεφάλαιο που αφορά τις σχέσεις με τους δανειστές, ο Τσίπρας στοχοποιεί τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, κατηγορώντας τον ότι δεν έπαψε ποτέ να επιθυμεί την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, ακόμη και μετά τη συμφωνία του τρίτου μνημονίου. Για τον Γιάνη Βαρουφάκη επιλέγει επίσης σκληρή γλώσσα, μιλώντας για «ματαιοδοξία», χωρίς να εξηγεί ωστόσο σε βάθος γιατί τον επέλεξε αρχικά ως υπουργό Οικονομικών, πέραν της ανάγκης – όπως λέει – για «επιθετική αποφασιστικότητα».
Με ιδιαίτερη οξύτητα στρέφεται και κατά της κυβέρνησης Σαμαρά, υποστηρίζοντας ότι το γνωστό «email Χαρδούβελη» δεν αποσκοπούσε στην ολοκλήρωση του δεύτερου μνημονίου, αλλά σε μια προσχηματική συμφωνία που θα λειτουργούσε ως ανάχωμα στην άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ.
Η αφήγησή του για τη συγκυβέρνηση με τον Πάνο Καμμένο έχει σχεδόν σκηνικό επιθεώρησης. Ο Καμμένος, γράφει, έσπευσε στο προκαθορισμένο ραντεβού νωρίτερα, έκανε δηλώσεις ανακηρύσσοντας πρωθυπουργό τον Τσίπρα, ο οποίος διέθετε μόλις 149 βουλευτές, και ζήτησε επί τόπου το υπουργείο Άμυνας. Ο Σταύρος Θεοδωράκης, με τον οποίο επίσης είχε κλειστεί ραντεβού, ανέβηκε – όπως περιγράφεται – από τις σκάλες στον έβδομο όροφο, μόνο και μόνο για να ακούσει από τον Παναγιώτη Λαφαζάνη τη φράση: «Μην κάνεις τον κόπο, πρόλαβε ο άλλος».
Για τα media ο Τσίπρας κάνει μόνο μια ελαφριά αυτοκριτική, παραδεχόμενος ότι ο διαγωνισμός για τις τηλεοπτικές άδειες είχε «επιδεικτικά επιθετικό» χαρακτήρα, με τους ιδιοκτήτες των καναλιών κλεισμένους στη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης χωρίς κινητά και με φαγητό ντελίβερι. Εξιστορεί επίσης τη δική του εκδοχή για την τετ-α-τετ συνάντηση με τον Σταύρο Ψυχάρη λίγους μήνες πριν γίνει πρωθυπουργός, σε ένα σπίτι όπου παρίστατο και η γάτα Ιμαλαΐων της συνεργάτιδάς του Ζωής Χαλιδιά.
Τέλος, το βιβλίο αφιερώνει πολλές σελίδες στα καμώματα των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ κατά το πρώτο εξάμηνο της συγκυβέρνησης με τους ΑΝΕΛ. Ο Τσίπρας χαρακτηρίζει «νάρκισσο» τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, «εκτός πραγματικότητας» τον Παναγιώτη Λαφαζάνη, «ματαιόδοξο» τον Γιάνη Βαρουφάκη, ενώ κατηγορεί τον Παύλο Πολάκη για εκβιαστικές πιέσεις σχετικά με τα ψηφοδέλτια και τον Νίκο Παππά ότι δεν διευκόλυνε το κόμμα μετά την καταδίκη του στο Ειδικό Δικαστήριο με ψήφους 13-0.
Αποσπάσματα
Για το Μάτι
«Μόλις προσγειωθήκαμε, πήγα απευθείας στο Κέντρο Επιχειρήσεων. Έφτασα εκεί λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Η ατμόσφαιρα ήταν σιωπηλή και αποπνικτική. Η ενημέρωση που ζήτησα, αποσπασματική, δυσοίωνη, αλλά χωρίς καθαρή εικόνα της καταστροφής και χωρίς τον ειρμό και τη σιγουριά που πιστοποιούν ότι ο συντονισμός λειτουργεί. Θεώρησα κάποια στιγμή ότι αυτό που τους εμπόδιζε να μιλήσουν καθαρά ήταν η παρουσία ενός συνεργείου της ΕΡΤ, που κατέγραφε τη συζήτηση. Αλλά και όταν το συνεργείο έφυγε, δεν άλλαξε κάτι στην ατμόσφαιρα, λες και οι άνθρωποι κρύβονταν από την αλήθεια και τον ίδιο τον εαυτό τους.
Κάποιος μόνο χαμηλόφωνα είπε: «Πρόεδρε... τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα». «Υπάρχει περίπτωση να έχουμε νεκρούς;» «Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε σαφή εικόνα, αλλά ζήτησαν σάκους πριν από λίγο». Η φράση αυτή με πάγωσε. Εκείνη την ώρα, βέβαια, η προσοχή όλων είχε στραφεί στη μάχη για να σωθούν όσοι κυνηγημένοι από τη φωτιά είχαν βγει στη θάλασσα. Ο Νεκτάριος Σαντορινιός, που ήταν τότε Υφυπουργός Ναυτιλίας, έκανε ό,τι μπορούσε για να σταλούν σκάφη και να τους περισυλλέξουν. Ωστόσο, κανείς εκεί μέσα, στο επιτελείο της επιχείρησης, δεν φαινόταν να έχει ολοκληρωμένη και ξεκάθαρη εικόνα.
Κατάλαβα με φόβο ότι το σύστημα είχε παραλύσει από την αδυναμία να αντιμετωπίσει τη μανία και την ταχύτητα μιας καταστροφής που κανείς δεν είχε φανταστεί και προβλέψει. Ο συντονισμός είχε χαθεί και ο καθένας έκανε ό,τι του επέτρεπαν τα μέσα και οι δυνάμεις του. Δεν υπήρχε ενιαίος έλεγχος, γι’ αυτό δεν υπήρχε και ενιαία εικόνα. Και το πιο ανησυχητικό: δεν υπήρχε βεβαιότητα για τίποτα.
Λίγο αργότερα, έφτασε η πρώτη διασταυρωμένη πληροφορία για τους νεκρούς. Τα αισθήματα συντριβής στο άκουσμα της τρομερής είδησης δεν μπορούσαν να ακυρώσουν όσα έπρεπε να γίνουν, με όποια ψυχραιμία μπορούσε να επιστρατεύσει κανείς εκείνες τις ώρες. Έδωσα αμέσως εντολή στον Τζανακόπουλο να το ανακοινώσει, πράγμα που έκανε γύρω στις 2.30 το πρωί. Η χώρα έπρεπε να ενημερωθεί. Και όσο περνούσε η ώρα, η έκταση της τραγωδίας μεγάλωνε. Γινόταν ασήκωτη.
Οι νεκροί ήταν πολλοί, πόσοι ακριβώς δεν μπορούσε ακόμη να πει κανείς».
Για τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ
Για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου
«Το αποκορύφωμα της απρόβλεπτης και εμμονικής στάσης της ήρθε όμως αργότερα, τον Αύγουστο, στις διαδικασίες ψήφισης της δανειακής σύμβασης. Η διαρκής αναβολή, οι τεχνητές καθυστερήσεις, η ασυνήθιστη διαδικαστική αυστηρότητα σε σημείο υπερβολής, έδειχναν μια ανώριμη πολιτική συμπεριφορά, η οποία υπονόμευε τον ρόλο που έπρεπε να υπηρετεί. Αντί για θεσμική εγγυήτρια, είχε μετατραπεί σε παράγοντα γελοιοποίησης του Κοινοβουλίου. Εξαντλούσε εσκεμμένα και κρατούσε το Σώμα της Βουλής ξάγρυπνο μέχρι τις 6 το πρωί, χωρίς να υπηρετεί κανέναν θεσμικό σκοπό, πέρα από την ανάγκη για την έκφραση της διαφωνίας της με θεαματικό τρόπο. Δυστυχώς, η πολιτική και η Αριστερά μαγνητίζουν τους νάρκισσους, όπως το φως τα έντομα».
Για τον Νίκο Παππά
“Oταν βγήκε η απόφαση, βρισκόμουν σε ταξίδι στην Κύπρο. Νωρίτερα είχα διαμορφώσει την εντύπωση, και από την αγόρευση της Εισαγγελέως, που είχε εισηγηθεί την αθώωσή του, ότι πιθανόν θα ήταν καταδικαστική με οριακή όμως πλειοψηφία. Όμως το αποτέλεσμα ήταν αναπάντεχο: ομόφωνα ένοχος, 13-0.
“Ήταν σαφές πως έπρεπε να σταθμίσω προσεκτικά τις αποφάσεις μου. Επικοινώνησα αμέσως με τον Νίκο, αναμένοντας να δω ποια στάση θα κρατούσε ο ίδιος. Φανερά πληγωμένος από την απόφαση, δεν έδειξε καμία διάθεση να θέσει ζήτημα παραίτησης, προσωρινής αποχής ή έστω να αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποσυρθεί από την πρώτη γραμμή, ενόψει εκλογών. Ούτε κι εγώ από την πλευρά μου προχώρησα σε τέτοια συζήτηση” προσθέτει ο κ. Τσίπρας. Ωστόσο, “εκ των υστέρων, εκτιμώ ότι έπρεπε τότε να του ζητήσω να διευκολύνει, κυρίως το κόμμα αλλά και τον εαυτό του, αποσύροντας ο ίδιος την υποψηφιότητά του. Κι αυτό, γιατί είχε επιδείξει σε όλη αυτή τη διαδικασία απαράδεκτη επιπολαιότητα” συμπεραίνει ο κ. Τσίπρας.
Για τον Παύλο Πολάκη
“Πριν προλάβει να καταλαγιάσει το θέμα Παππά, στις 26 Φεβρουαρίου, έκανε ένα ακόμα «θαύμα» ο Πολάκης. Παίρνοντας θάρρος από το κλίμα κομματικού πατριωτισμού που είχε δημιουργηθεί, θεώρησε πως έπρεπε να πει τα δικά του, με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο. Έκανε λοιπόν μια ανάρτηση, στοχοποιώντας δεκατρείς δικαστές και δεκαπέντε δημοσιογράφους. Όλους με τις φωτογραφίες των προσώπων τους και λεζάντα: «Το βαθύ κράτος… αν δεν καθαρίσουμε από αυτούς δεν θα είναι αλλιώς την άλλη φορά».
“Εξοργίστηκα. Έβγαλα μια ανακοίνωση με την οποία τον έθετα εκτός ψηφοδελτίων, με αποτέλεσμα αντιδράσεις από όλες τις πλευρές μέσα στο κόμμα. Όχι μόνο οι συνοδοιπόροι του Πολάκη, αλλά και οι εσωκομματικοί αντίπαλοί του, αντιτάχθηκαν με σφοδρότητα στην απόφαση αυτή. Είναι χαρακτηριστικό ότι «Ομπρέλα» την καταδίκασε. Με δυο λόγια, το ατόπημα του Πολάκη ήταν μια ευκαιρία για τα επιτελεία της Ν.Δ. να πλήξουν τον ΣΥΡΙΖΑ. Η απόφαση που τον έθεσε εκτός ψηφοδελτίων ήταν μια ευκαιρία για τα επιτελεία των τάσεων να πλήξουν εμένα”, καταλήγει ο πρώην Πρωθυπουργός.
To «όχι» της Αχτσιόγλου
Ο Αλέξης Τσίπρας περιγράφει ότι την επομένη των πρώτων εκλογών του 2023, με τη ΝΔ να έχει λάβει 40,79% και τον ΣΥΡΙΖΑ στο 20,07% θέλησε να κάνει μία «ομαλή μετάβαση» στην ηγεσία του κόμματος, με τον ίδιον όχι ηγέτη, αλλά παρόντα. Πρότεινε στην Εύη Αχτσιόγλου να αναλάβει πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο ίδιος θα παρέμενε πρόεδρος του κόμματος. Παράλληλα, η Αχτσιόγλου θα αναλάμβανε την εκλογική καμπάνια και θα εκπροσωπούσε το κόμμα στο ντιμπέιτ των αρχηγών.
Όπως γράφει ο πρώην πρωθυπουργός, η κα Αχτσιόγλου αρνήθηκε .«Όπως φάνηκε και στη συνέχεια , η Έφη αρνήθηκε επειδή πίστευε πως μόνη της, παίρνοντας αποστάσεις από εμένα θα μπορούσε να υπερβεί τα προβλήματα εντός του ΣΥΡΙΖΑ και να πείσει τα μέλη του παρουσιάζοντας μία φρέσκια υποψηφιότητα, χωρίς να δίνει την εντύπωση ότι ήταν υπό την κηδεμονία μου».
Ο Κασσελάκης πουλούσε Τσίπρα
“Ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ, απογοητευμένος από την ήττα και την παραίτησή μου, έψαχνε να βρει τον τρόπο να τιμωρήσει αυτόν τον μηχανισμό. Και ο Κασσελάκης αποδείχτηκε ο κατάλληλος τιμωρός με το αγγελικό πρόσωπο. Από την άλλη, ο ίδιος, παρά την πολιτική του απειρία, ψυχανεμίστηκε απολύτως το κλίμα που επικρατούσε στη βάση του κόμματος. Και εργαλειοποίησε στο έπακρο την απόφασή μου να μείνω ουδέτερος στην εσωκομματική διαδικασία και την απόφαση των αντιπάλων του να πάρουν αποστάσεις από μένα. Και έβγαινε κάθε τόσο να κάνει δηλώσεις υπεράσπισης του έργου και της παρακαταθήκης μου, συνδέοντας την υποψηφιότητά του με μένα με την περίφημη δήλωση «Ο Τσίπρας με φύτεψε», σχολιάζει ο πρώην πρωθυπουργός.
Ωστόσο, ο πρώην Πρωθυπουργός δεν παραγνωρίζει ότι “ο Κασσελάκης, από την πλευρά του, έπαιξε με όρους πολιτικού μάρκετινγκ σωστά το παιχνίδι. Ήθελε να κερδίσει την εκλογή σε ένα κόμμα που η βάση του ήταν συντριπτικά υπέρ του Τσίπρα. Τι θα πουλούσε; Μητσοτάκη; Τσίπρα θα πουλούσε. Και, από ό,τι φάνηκε, το έκανε αποτελεσματικά. Το ερώτημα είναι τι έκαναν οι άλλοι. Εκείνοι, αντί να απαντήσουν επί της ουσίας στον Κασσελάκη, υπερασπιζόμενοι το δικό μου έργο που ήταν και δικό τους έργο, του έκαναν αντιπολίτευση στα δευτερεύοντα, αποσιωπώντας ακόμα και το όνομά μου, που εκείνος έκλινε σε όλες τις πτώσεις”.
“Όταν το κύμα υποστήριξης του Κασσελάκη έγινε τσουνάμι, με θυμήθηκαν. Αλλά ήταν πια αργά. Ακόμα και να ήθελα να παραβώ την απόφασή μου και να παρέμβω, δεν θα μπορούσα πια να αλλάξω τη ροή των πραγμάτων” αναφέρει ο Αλέξης Τσίπρας, γνωστοποιώντας ακόμη πως “ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη εκλογή, δέχτηκα πιέσεις να κάνω δήλωση καταδίκης του Κασσελάκη”.
Με πληροφορίες από το protothema.gr
