«Σημαντικό βήμα προς την διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής απάντησης στις δραματικές αυξήσεις των τιμών της ενέργειας» καθώς είναι «κορυφαίο ζήτημα για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή των λαών μας οι εξωφρενικές ανατιμήσεις στον τομέα της ενέργειας», χαρακτήρισε στις δηλώσεις του την τετραμερή συνάντηση της Ρώμης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας παράλληλα πως «κοινή μας πεποίθηση είναι πως η αντιμετώπιση μίας τέτοιας πρόκλησης απαιτεί κοινή ευρωπαϊκή απάντηση. Δράσεις δηλαδή που θα προφυλάσσουν τις κοινωνίες μας, καθώς καμία χώρα δεν μπορεί από μόνη της να αντιμετωπίσει αυτήν την κρίση».
Η τετραμερής συνάντηση, στην οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης λόγω της ασθένειάς του με covid, φιλοξενήθηκε στην Ρώμη με οικοδεσπότη τον Μάριο Ντράγκι και την φυσική παρουσία των πρωθυπουργών της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ και Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα.
«Συμφωνούμε πως οι λύσεις δεν μπορεί να είναι μόνον εθνικές» συνέχισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του. «Προτείνουμε σε πρώτη φάση να υπάρξουν εναρμονισμένες ευρωπαϊκές πολιτικές παρέμβασης απέναντι στους κερδοσκόπους, ώστε να επανέλθει η ισορροπία στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου. Όταν οι αγορές γίνονται έρμαια των κερδοσκόπων, τότε απαιτείται μία ευρωπαϊκό παρέμβαση. Στο επόμενο ευρωπαϊκό συμβούλιο πρέπει να παρθούν άμεσα αποφάσεις. Πρέπει να συγκροτήσουμε ένα ενιαίο μέτωπο, πρόκειται και για μία νάρκη στην ευρωπαϊκή ιδέα γιατί αυτή η κρίση μπορεί να ξαναξυπνήσει τον εφιάλτη του λαϊκισμού» είπε και συμπλήρωσε:
«Εμείς στην Ελλάδα πληρώσαμε βαρύ τίμημα την προηγούμενη δεκαετία. Πρέπει να δώσουμε έμφαση στις διασυνδέσεις, να επενδύσουμε στις διασυνδέσεις μας με την Αφρικανική Ήπειρο. Συμφωνήσαμε το κείμενο που θα εγκρίνουμε. Τα γεγονότα στην Ουκρανία υπογραμμίζουν την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας στην Ευρώπη, την αύξηση των στρατιωτικών μας δαπανών και πως αυτές θα αντιμετωπιστούν στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, καθώς είναι σαφές πως θα επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό μας».
Τέλος μιλώντας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο πρωθυπουργός ανέφερε: «Θέλω, επίσης, να εκφράσω τον αποτροπιασμό μου για όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία και δη στην Μαριούπολη, που έχει καταστεί σύμβολο αντίστασης. Γνωρίζετε το έντονο ενδιαφέρον μας, καθώς εκεί διαβιούν περισσότεροι από 100.000 Ουκρανοί πολίτες ελληνικής καταγωγής. Η Ελληνική κυβέρνηση θα αναλάβει μετά το τέλος των εχθροπραξιών την ανακατασκευή του μαιευτηρίου στη Μαριούπολη, που βομβαρδίστηκε, ως ελάχιστη ένδειξη στήριξης».
Ξεκινώντας τις δηλώσεις που ακολούθησαν την συνάντηση των τεσσάρων ηγετών στη Ρώμη, ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι, τόνισε ότι στις συζητήσεις που είχαν έγινε αναφορά στην ανάγκη αποθήκευσης της ενέργειας, στην αναγκαία προσπάθεια για να διαχωριστεί η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας από εκείνη του φυσικού αερίου και να επιτευχθεί η μείωση της τιμής του φυσικού αερίου.
«Σε ευρωπαϊκά προβλήματα απαιτούνται ευρωπαϊκές απαντήσεις», τόνισε από την μεριά του ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, σύμφωνα με τον οποίο, χρειάζεται άμεση δράση. «Οι χώρες μας θα ζητήσουν από την επόμενη ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής, την εφαρμογή συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για να δοθεί απάντηση σε οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες», ολοκλήρωσε.
Οι πρωθυπουργοί Ιταλίας, Ισπανίας και Πορτογαλίας ευχήθηκαν στον Έλληνα ομόλογό τους Κυριάκο Μητσοτάκη γρήγορη ανάρρωση από τον κορονοϊό.
Ολόκληρη η δήλωση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη:
Κάναμε πιστεύω σήμερα ένα σημαντικό βήμα προς τη διαμόρφωση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής απάντησης στη δραματική αύξηση των τιμών ενέργειας. Χρειάστηκε, δυστυχώς, αγαπητέ Μάριο, αγαπητέ Πέδρο, αγαπητέ Aντόνιο να συμμετάσχω μέσω τηλεδιάσκεψης εξαιτίας της ασθένειάς μου από τον Covid. Έτσι στερήθηκα την εξαιρετική φιλοξενία του Μάριο. Όμως αυτό δεν εμπόδισε καθόλου τη συζήτηση και το συντονισμό με τους φίλους πρωθυπουργούς σε ένα ζήτημα κορυφαίας σημασίας για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή των χωρών μας, όπως τονίστηκε και από τους τρεις προλαλήσαντες.
Και μιλάω για τις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και τις συνακόλουθες ανατιμήσεις σε όλα τα προϊόντα διεθνώς, κυρίως όμως τις εξωφρενικές ανατιμήσεις στο κόστος της ενέργειας. Για την απειλή, με άλλα λόγια, του πληθωρισμού σήμερα, αλλά και τις προοπτικές της υπέρβασής του και της επιστροφής στην ανάπτυξη αύριο.
Κοινή μας πεποίθηση είναι πως η αντιμετώπιση μιας τέτοιας πρόκλησης, που αφορά κυρίως τα πιο ευάλωτα στρώματα σε όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης αλλά και τις επιχειρήσεις μας, και κυρίως τις πιο μικρές επιχειρήσεις μας, απαιτεί και κοινή ευρωπαϊκή απάντηση. Δράσεις που θα προφυλάσσουν τις κοινωνίες μας, τουλάχιστον μέχρι τον τερματισμό του πολέμου και την ομαλοποίηση της λειτουργίας των αγορών, καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει πλήρως και αποτελεσματικά μόνη της μία τέτοια κρίση. Γιατί όταν οι τιμές του ηλεκτρισμού, της θέρμανσης, αυξάνονται πέντε-έξι φορές, κανένας εθνικός προϋπολογισμός δεν μπορεί να τις καλύψει.
Συνεπώς, οι τέσσερις χώρες μας συμφωνήσαμε ότι οι λύσεις δεν μπορεί να είναι μόνο εθνικές. Όπως ανέφερε και ο Πέδρο και ο Μάριο και ο Αντόνιο, κάθε χώρα έχει δρομολογήσει το δικό της εθνικό πρόγραμμα στήριξης επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Χθες, εμείς ανακοινώσαμε μια πρόσθετη δέσμη ρυθμίσεων, ύψους 1,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, ώστε αθροιστικά οι ενισχύσεις που έχουν δοθεί από το φθινόπωρο να πλησιάζουν τα 4 δισεκατομμύρια.
Θα επαναλάβω, όμως, αυτό το οποίο είπαν και οι υπόλοιποι πρωθυπουργοί: οι εθνικές πρωτοβουλίες δεν αρκούν. Και γι΄ αυτό και προτείνουμε, σε πρώτη φάση, να υπάρξουν εναρμονισμένες ευρωπαϊκές πολιτικές παρεμβάσεις απέναντι σε κερδοσκοπικές τάσεις, ώστε να επανέλθει η ισορροπία στις τιμές του φυσικού αερίου αλλά και του ηλεκτρισμού.
Όλοι πιστεύουμε στις ελεύθερες αγορές, αλλά πρέπει να ακολουθούν τους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης. Κι όταν αυτό ξεκάθαρα δεν συμβαίνει, όταν οι αγορές γίνονται έρμαια των κερδοσκόπων, τότε έρχεται η ώρα κάποιας κεντρικής ρύθμισης, κάποιας κεντρικής παρέμβασης. Αυτή είναι και η ευθύνη των πολιτικών ηγεσιών και μία τέτοια κοινή ευρωπαϊκή παρέμβαση εισηγούμαστε η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα.
Και είμαι σίγουρος ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της ερχόμενης εβδομάδας δεν πρέπει απλά να γίνει αντιληπτή η κρισιμότητα των περιστάσεων, αλλά -όπως είπε και ο Πέδρο- πρέπει να πάρουμε αποφάσεις άμεσα, να δράσουμε υπέρ της Ευρώπης και των Ευρωπαίων, των πολιτών μας. Δεν γίνεται σε επίπεδο διπλωματίας να απαντάμε από κοινού, και σωστά, στη ρωσική επιθετικότητα, αλλά να μην συγκροτούμε ένα ενιαίο μέτωπο και στο επίπεδο της οικονομίας που πλήττεται από αυτήν. Πρόκειται για έναν κίνδυνο που απειλεί την ανάκαμψη μετά την πανδημία.
Πρόκειται όμως και για μία νάρκη στην ευρωπαϊκή ιδέα και στη δημοκρατία. Μπορεί αυτή η ενεργειακή κρίση να ξυπνήσει ξανά τον εφιάλτη του λαϊκισμού στην ήπειρό μας. Και σε αυτό το πεδίο πληρώσαμε, ειδικά εμείς στην Ελλάδα, βαρύ τίμημα τα δέκα προηγούμενα χρόνια. Δεν πρέπει να ξαναδούμε, σε καμία περίπτωση, τα ίδια φαινόμενα.
Γι' αυτό και πρέπει να μαθαίνουμε από τα λάθη του παρελθόντος, να παρεμβαίνουμε δραστικά και άμεσα, όταν απαιτείται ευρωπαϊκή παρέμβαση και αυτή η ευρωπαϊκή παρέμβαση, η άμεση, δεν θέτει σε αμφισβήτηση -όπως είπαν και οι φίλοι συνάδελφοι πρωθυπουργοί- τους κεντρικούς μας άξονες για μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική. Με περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -και οι τέσσερις χώρες είμαστε εξαιρετικά ανταγωνιστικές στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας- με διαφοροποίηση ως προς τις πηγές προμήθειας φυσικού αερίου, με περισσότερο LNG, με έμφαση στις διασυνδέσεις, να δούμε τις εκκρεμότητες που υπάρχουν στις διασυνδέσεις της ιβηρικής χερσονήσου με τη Γαλλία, στις διασυνδέσεις της Ελλάδος με την Ιταλία, να επενδύσουμε στις διασυνδέσεις μας με την αφρικανική ήπειρο. Και βέβαια να εξακολουθούμε να επενδύουμε στην εξοικονόμηση, καθώς η πιο φθηνή ενέργεια είναι αυτή την οποία δεν καταναλώνουμε ποτέ.
Τέλος, μία γρήγορη αναφορά στα ζητήματα της Στρατηγικής Πυξίδας. Νομίζω ότι συμφωνήσαμε ότι το κείμενο το οποίο πιστεύουμε ότι θα εγκρίνουμε στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι φιλόδοξο, με τις μικρές προσαρμογές που ακόμα χρειάζεται να γίνουν. Και τα γεγονότα στην Ουκρανία έρχονται να αποδείξουν αφενός την ανάγκη μιας ισχυρής Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στον αναθεωρητισμό και στις επιβουλές των τρίτων μερών, αλλά και την ανάγκη της συνεργασίας μας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το ΝΑΤΟ.
Είναι ζητήματα τα οποία θα μας απασχολήσουν έντονα τους επόμενους μήνες, όπως θα μας απασχολήσει βέβαια και η αύξηση των εθνικών αμυντικών προϋπολογισμών και ο τρόπος με τον οποίο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτές τις σημαντικές επενδυτικές δαπάνες που σίγουρα θα επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς μας. Γίνονται όμως για έναν κοινό, έναν ουσιαστικό, έναν ευρωπαϊκό σκοπό.
Τέλος, αγαπητέ Μάριο, να εκφράσω δημόσια τον αποτροπιασμό μου για όσα συμβαίνουν, σήμερα που μιλάμε, στην Ουκρανία, ειδικά στη Μαριούπολη. Γνωρίζετε το έντονο ελληνικό ενδιαφέρον για την πόλη αυτή, η οποία έχει μετατραπεί σε σύμβολο αντίστασης του ουκρανικού λαού απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα, καθώς εκεί κατοικούν παραπάνω από 100.000 ελληνικής καταγωγής Ουκρανοί.
Και επειδή πρέπει να σκεφτόμαστε και την επόμενη μέρα, η ελληνική κυβέρνηση θα αναλάβει -όταν τελειώσουν οι εχθροπραξίες και ξεκινήσει η διαδικασία της αποκατάστασης- να ανακατασκευάσει το Μαιευτήριο της Μαριούπολης το οποίο και βομβαρδίστηκε τις τελευταίες ημέρες, ως μια μικρή έμπρακτη στήριξη στη μεγάλη προσπάθεια ανοικοδόμησης που θα πρέπει να κάνει η Ουκρανία, όταν με το καλό, σύντομα ελπίζουμε, τελειώσουν οι εχθροπραξίες.
Και πάλι ευχαριστώ για τη δυνατότητα που μου έδωσες, αγαπητέ Μάριο, να συμμετέχω έστω και διαδικτυακά σε αυτή την πολύ σημαντική συνάντηση. Και θα σας δω από κοντά, με το καλό, σε λίγες μέρες στις Βρυξέλλες.
