Την ανάγκη να είμαστε προετοιμασμένοι για τα πιο δύσκολα σενάρια, υπογράμμισε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, σήμερα στις Βρυξέλλες.
«Οι πολίτες αισθάνονται την πίεση στην καθημερινότητά τους, ειδικά οι πιο ευάλωτοι», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι αντίστοιχη πίεση δέχονται και οι επιχειρήσεις που λειτουργούν σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον. Υπογράμμισε ότι «η ευθύνη μας απέναντί τους είναι να είμαστε προετοιμασμένοι ακόμη και για τα πιο δύσκολα σενάρια», κάνοντας ειδική αναφορά στο ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης διαταραχής στο Στενό του Ορμούζ, που θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Όπως τόνισε, η αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων απαιτεί στενό ευρωπαϊκό συντονισμό, τον οποίο χαρακτήρισε «απαραίτητη προϋπόθεση» για την αποτελεσματική διαχείριση κρίσιμων ζητημάτων.
Παρά τις προκλήσεις, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρά θεμέλια: «Η ευρωζώνη έχει επιδείξει την ανθεκτικότητά της», ενώ ο πληθωρισμός βρισκόταν κοντά στον στόχο πριν από το τελευταίο σοκ και η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή, με ιστορικά χαμηλή ανεργία. «Αυτό είναι το θεμέλιο μας και πάνω σε αυτό χτίζουμε με σχεδιασμό, συνέπεια και υπευθυνότητα», πρόσθεσε.
Αναφερόμενος στα μέτρα στήριξης, σημείωσε ότι τα κράτη-μέλη ενεργούν συντονισμένα, δίνοντας έμφαση στη σύσταση της Επιτροπής ότι αυτά πρέπει να είναι «στοχευμένα και προσωρινά», σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες και τους στόχους της Πράσινης Μετάβασης. «Η διατήρηση αυτής της ισορροπίας δεν είναι εύκολη, αλλά είναι απολύτως απαραίτητη», αναγνώρισε ο Κ. Πιερρακάκης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα συμπεράσματα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σημειώνοντας ότι «όταν τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα, τελικά ωφελούν πολύ περισσότερο τους πλούσιους παρά τους φτωχούς». Όπως τόνισε, αυτό αποτελεί «ένα σημαντικό μάθημα πολιτικής» και επιβεβαιώνει τη γραμμή που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως είπε, σύμφωνα με το ΔΝΤ, «περίπου το 70% του συνολικού κόστους των μέτρων του 2022 είτε δεν ήταν στοχευμένα είτε στρέβλωσαν τις τιμές», ενώ προειδοποίησε για τις ανισότητες στις επιδοτήσεις ενέργειας, όπου αν δεν είναι σωστά σχεδιασμένες, μπορεί να ωφελήσουν δυσανάλογα τα υψηλότερα εισοδήματα.
Καταλήγοντας, ο Κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε τη σημασία της ενεργειακής μετάβασης, σημειώνοντας ότι τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά έχουν ήδη επωφεληθεί από τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές. Όπως υπογράμμισε, η ΕΕ ενισχύει τη στρατηγική της για ενεργειακή ανεξαρτησία, επενδύοντας σε καθαρές μορφές ενέργειας, διασυνδέσεις και κοινά δίκτυα, επισημαίνοντας ότι «οι τρέχουσες εξελίξεις δείχνουν πως πρέπει να επιταχύνουμε».
Ερωτηθείς για το αν βρισκόμαστε σε στασιμοπληθωρισμό, ο Κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι «βρισκόμαστε σε μια στασιμοπληθωριστική τάση», αλλά δεν βρισκόμαστε σε πλήρη στασιμοπληθωρισμό σε αυτό το σημείο. Όπως ανέφερε, οι προβλέψεις αναθεωρούνται προς τα κάτω για την ανάπτυξη και προς τα πάνω για τον πληθωρισμό, γεγονός που επιβεβαιώνει την πίεση που δέχονται οι ευρωπαϊκές οικονομίες.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις παραδέχτηκε ότι αυτό που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι ένα «σοκ στασιμοπληθωρισμού», που σημαίνει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης με ταυτόχρονη αύξηση του πληθωρισμού. Αναφερόμενος στα πιο πρόσφατα στοιχεία, τόνισε ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη βρίσκεται στο 3%, κάτι το οποίο οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τιμών ενέργειας, με αύξηση κατά 10,9% σε ετήσια βάση και επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Ο Β. Ντομπρόβσκις υπογράμμισε ότι «ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτιναχθεί», με το πετρέλαιο να ξεπερνά τα 125 δολάρια το βαρέλι. Όπως είπε, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας επηρεάζουν κάθε παράγοντα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά», οδηγώντας την ΕΕ «σε πορεία ασθενέστερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού». Πρόσθεσε ότι «οι συνολικές προοπτικές παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες», με περισσότερες λεπτομέρειες να αναμένονται στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής που θα δημοσιοποιηθούν εντός του μήνα.
Σε πιο αισιόδοξο τόνο ο Β. Ντομπρόβσκις επεσήμανε ότι «οι οικονομίες μας είναι πλέον καλύτερα προετοιμασμένες να απορροφήσουν το ενεργειακό σοκ σε σχέση με το 2022», σημειώνοντας ότι μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία η Ευρώπη έχει διαφοροποιήσει τις προμήθειες φυσικού αερίου και έχει επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Αναφερόμενος στην πολιτική απάντηση, υπογράμμισε ότι ο πόλεμος «θα έχει σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά της Ευρώπης» και υπογράμμισε πως «τα υγιή δημόσια οικονομικά αποτελούν βασικό μας πλεονέκτημα για τη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας». Όπως σημείωσε, τα περιθώρια ελιγμών είναι ήδη περιορισμένα λόγω υψηλότερων ελλειμμάτων, αυξημένων επιτοκίων και της ανάγκης για μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες.
«Δεν μπορούμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι «προσωρινά και στοχευμένα» και να μην αυξάνουν τη συνολική ενεργειακή ζήτηση - θέση που, όπως είπε, επανέλαβε και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Καταλήγοντας, ο Β. Ντομπρόβσκις είπε ότι η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και «παραμένει έτοιμη να προσαρμόσει την πολιτική της απάντηση, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο».
Τέλος, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιερ Γκραμένια προειδοποίησε για αυξημένη αβεβαιότητα και πιέσεις στις αγορές. Όπως ανέφερε, «τις τελευταίες εβδομάδες η αντίδραση των αγορών φάνηκε υπερβολικά αισιόδοξη», ωστόσο η πρόοδος για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ έχει επιβραδυνθεί, οδηγώντας εκ νέου σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Παράλληλα, σημείωσε ότι τα spreads των κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη διευρύνονται, αν και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με τον Μάρτιο, υπογραμμίζοντας ότι «ακόμη και αν η σύγκρουση επιλυθεί σύντομα, οι οικονομικές της επιπτώσεις θα διαρκέσουν περισσότερο από την ίδια τη σύγκρουση». Προειδοποίησε, επίσης, ότι μια πιο απότομη ανατιμολόγηση από τις αγορές θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες, επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξη και περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τα ήδη στενά περιθώρια άσκησης πολιτικής.
