Συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία οικονομικής πολιτικής για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και τη διαμόρφωση ενός πιο ανταγωνιστικού και εξωστρεφούς παραγωγικού μοντέλου ο Αναπτυξιακός Νόμος 4887/2022. Όπως αναφέρει σε ενημερωτικό της σημείωμα η εταιρεία συμβούλων anodos consulting, η προκήρυξη τριών νέων καθεστώτων ενίσχυσης επιβεβαιώνει τη στρατηγική στόχευση της χώρας προς βιώσιμη ανάπτυξη, τεχνολογική αναβάθμιση και περιφερειακή σύγκλιση, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ελκυστικό πλαίσιο για εγχώριους και διεθνείς επενδυτές.
Ειδικότερα αναφέρονται τα ακόλουθα για τις 3 νέες προκηρύξεις:
- Πρώτο καθεστώς αποτελεί η «Μεταποίηση - Εφοδιαστική Αλυσίδα» (Δ' κύκλος), με συνολικό προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη δράση επικεντρώνεται στην ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων που προωθούν τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής και των logistics, εξαιρουμένης της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων. Πρόκειται για έναν πυλώνα ιδιαίτερης σημασίας, καθώς η ενίσχυση της μεταποίησης και της εφοδιαστικής αλυσίδας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αύξηση της προστιθέμενης αξίας της ελληνικής οικονομίας και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Οι επιλέξιμες δαπάνες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα επενδυτικών αναγκών, από την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό εγκαταστάσεων έως την προμήθεια σύγχρονου εξοπλισμού και την υιοθέτηση ψηφιακών και οργανωτικών λύσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις άυλες επενδύσεις, όπως τα συστήματα ποιότητας, η πιστοποίηση, η μεταφορά τεχνογνωσίας και τα πληροφοριακά συστήματα, ενισχύοντας ουσιαστικά τη μετάβαση των επιχειρήσεων στην ψηφιακή εποχή. Παράλληλα, προβλέπονται ενισχύσεις για δράσεις περιβαλλοντικής αποκατάστασης, ανακύκλωσης και κατάρτισης προσωπικού, στοιχείο που αναδεικνύει τον ολιστικό χαρακτήρα της παρέμβασης. Το καθεστώς απευθύνεται σε ευρύ φάσμα δικαιούχων - από πολύ μικρές έως μεγάλες επιχειρήσεις - με χαμηλά κατώφλια εισόδου για τις μικρότερες εταιρείες, γεγονός που ενισχύει τη συμμετοχικότητα. Τα ποσοστά ενίσχυσης είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικά, φθάνοντας έως και 75% σε ορισμένες περιφέρειες, ενώ συνδυάζονται με πολλαπλά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως επιχορηγήσεις, φορολογικές απαλλαγές, επιδοτήσεις leasing και επιδοτήσεις απασχόλησης. Η περίοδος υποβολής αιτήσεων (17 Απριλίου έως 30 Ιουνίου 2026) δίνει ένα σαφές χρονικό πλαίσιο κινητοποίησης της αγοράς.
- Το δεύτερο καθεστώς, «Ειδικών Περιοχών Ενίσχυσης» (Β' κύκλος), εστιάζει στην αντιμετώπιση περιφερειακών ανισοτήτων, ενισχύοντας επενδύσεις σε περιοχές που αντιμετωπίζουν δημογραφικές και οικονομικές προκλήσεις. Πρόκειται για μια στοχευμένη παρέμβαση με έντονο αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα, καθώς αφορά περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, της Ηπείρου, της Θεσσαλίας, αλλά και μικρά νησιά, καθώς και ζώνες απολιγνιτοποίησης όπως η Κοζάνη και η Μεγαλόπολη. Η συγκεκριμένη δράση διευρύνει το φάσμα των επιλέξιμων επενδύσεων, περιλαμβάνοντας - υπό προϋποθέσεις - και τον τουριστικό τομέα σε επιλεγμένες περιοχές. Οι επενδύσεις στον τουρισμό επικεντρώνονται σε ποιοτικές υποδομές, όπως ξενοδοχεία υψηλής κατηγορίας, αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων, αξιοποίηση διατηρητέων κτιρίων και ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών φιλοξενίας όπως το glamping. Η κατεύθυνση αυτή ενισχύει την ποιοτική αναβάθμιση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος και συμβάλλει στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Αξιοσημείωτο είναι ότι το ελάχιστο ύψος επένδυσης στο συγκεκριμένο καθεστώς ανέρχεται στα 2 εκατ. ευρώ, στοιχείο που υποδηλώνει τη στόχευση σε επενδύσεις με ουσιαστικό οικονομικό αποτύπωμα. Τα ποσοστά ενίσχυσης παραμένουν υψηλά (έως 75%) και ευθυγραμμίζονται με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, ενώ διατηρείται η δυνατότητα συνδυασμού διαφορετικών μορφών κινήτρων. Η δράση λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για την κατεύθυνση κεφαλαίων σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές, συμβάλλοντας στην αποκέντρωση της ανάπτυξης.
- Το τρίτο καθεστώς, «Μεγάλων Επενδύσεων» (Β' κύκλος), αφορά επενδυτικά σχέδια μεγάλης κλίμακας, με ελάχιστο ύψος 15 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο για την προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων, ικανών να δημιουργήσουν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία, τόσο σε επίπεδο απασχόλησης όσο και σε επίπεδο τεχνογνωσίας και καινοτομίας. Οι επιλέξιμες δαπάνες είναι ευθυγραμμισμένες με τα υπόλοιπα καθεστώτα, καλύπτοντας τόσο υλικές όσο και άυλες επενδύσεις, ενώ προβλέπονται αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης για ειδικές κατηγορίες περιοχών, όπως ορεινές, παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές, καθώς και για επενδύσεις σε διατηρητέα κτίρια. Το ανώτατο όριο ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο φθάνει τα 20 εκατ. ευρώ, διασφαλίζοντας σημαντική στήριξη για μεγάλες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες.
Συνολικά, τα τρία καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022, όπως αναφέρει η anodos, συνθέτουν ένα συνεκτικό και πολυεπίπεδο πλαίσιο ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας. Η συνδυαστική τους λειτουργία καλύπτει όλο το φάσμα των επιχειρήσεων - από πολύ μικρές έως μεγάλες - και αγγίζει κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως η μεταποίηση, η εφοδιαστική αλυσίδα, ο τουρισμός (σε ορισμένες μη τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές) και οι επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.
Η έμφαση στην καινοτομία, την ψηφιακή μετάβαση και την πράσινη ανάπτυξη αντανακλά τις σύγχρονες ανάγκες της οικονομίας, ενώ η στόχευση σε περιοχές με αναπτυξιακές υστερήσεις ενισχύει την περιφερειακή συνοχή. Παράλληλα, η ποικιλία των διαθέσιμων κινήτρων και τα υψηλά ποσοστά ενίσχυσης καθιστούν τα καθεστώτα ιδιαίτερα ελκυστικά για επενδυτές που αναζητούν ένα σταθερό και υποστηρικτικό περιβάλλον. Η χρονική συγκυρία της προκήρυξης των δράσεων είναι επίσης καθοριστική, καθώς συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική οικονομία επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη δυναμική της και να ενισχύσει τη θέση της στο διεθνές επενδυτικό περιβάλλον.
Μέσα από τον Αναπτυξιακό Νόμο, η Πολιτεία στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η Ελλάδα επενδύει στρατηγικά στο μέλλον της, δημιουργώντας ευκαιρίες για ανάπτυξη, καινοτομία και βιώσιμη επιχειρηματικότητα. Ωστόσο, για να μεγιστοποιηθεί ο αναπτυξιακός αντίκτυπος των δράσεων, κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα στην εφαρμογή. Είναι εύλογη η προσδοκία η διαδικασία αξιολόγησης των επενδυτικών σχεδίων να κινηθεί με ταχείς ρυθμούς, αποφεύγοντας τις καθυστερήσεις που έχουν παρατηρηθεί σε προηγούμενες προσκλήσεις του ίδιου νόμου και οι οποίες, σε αρκετές περιπτώσεις, δεν οφείλονταν στους ίδιους τους επενδυτές, αναφέρει η anodos. Αντίστοιχα, ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιτάχυνση των διαδικασιών κατά την περίοδο υλοποίησης, ώστε τα έργα να προχωρούν απρόσκοπτα και να αποδίδουν έγκαιρα τα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη.
Παράλληλα, καθοριστικός είναι και ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος. Η ουσιαστική στήριξη των επενδυτικών σχεδίων που εντάσσονται στον νόμο, με την ενεργή συμβολή των τραπεζών και την υποστήριξη της Πολιτείας, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτυχή υλοποίησή τους.
Η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, με ευνοϊκούς όρους και επαρκή ρευστότητα, αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε οι επενδυτές να μπορέσουν να αξιοποιήσουν πλήρως τα διαθέσιμα κίνητρα. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιτυχία των νέων καθεστώτων δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος των ενισχύσεων, αλλά και από την ταχύτητα, τη συνέπεια και τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Εφόσον τα στοιχεία αυτά συνδυαστούν αποτελεσματικά, ο Αναπτυξιακός Νόμος 4887/2022 μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους πιο ουσιαστικούς μοχλούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
