Επιστολή προς τους αρμόδιους υπουργούς με αντικείμενο την αναθεώρηση των τιμών στις συμβάσεις δημοσίων έργων απέστειλαν ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών, η ΠΕΔΜΕΔΕ και η ΠΕΣΕΔΕ, κάνοντας λόγο για ένα χρόνιο πρόβλημα με έντονη θεσμική και δημοσιονομική διάσταση.
Οι εργοληπτικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι η οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης τιμών αποτελεί εκκρεμότητα που επηρεάζει άμεσα την ομαλή εκτέλεση των έργων και συνδέεται με πρωτοβουλίες των συναρμόδιων υπουργείων. Όπως τονίζουν, ο μηχανισμός αναθεώρησης είναι θεσμός αναγκαστικού δικαίου, ενσωματωμένος στις συμβάσεις δημοσίων έργων, με στόχο τη διατήρηση της συμβατικής οικονομικής ισορροπίας καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης ενός έργου.
Μέσω της αναθεώρησης διασφαλίζεται η προσαρμογή των τιμών στις μεταβολές του κόστους υλικών, εργατικών, καυσίμων και συντήρησης μηχανημάτων, ώστε να καθίσταται εφικτή η έγκαιρη και ομαλή ολοκλήρωση των έργων.
Κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης 2012–2020, και με τη σύμφωνη γνώμη των εργοληπτικών οργανώσεων, εφαρμόστηκε καθεστώς συντελεστή αναθεώρησης μονάδας, χωρίς αυξομειώσεις. Ωστόσο, από το 2021, οι διεθνείς εξελίξεις και η ενεργειακή κρίση οδήγησαν σε σημαντικές αυξήσεις στο κόστος βασικών υλικών και πόρων παραγωγής, καθιστώντας επιτακτική –όπως υπογραμμίζουν– την πλήρη ενεργοποίηση του θεσμού της αναθεώρησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 153 του ν. 4412/2016.
Αντί της συνολικής εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου, η Πολιτεία προχώρησε, μέσω ειδικών ρυθμίσεων, στον καθορισμό συντελεστών αναθεώρησης για το 2021 και για το Α’ τρίμηνο του 2022, καλύπτοντας μέρος μόνο των αυξήσεων. Για τα επόμενα τρίμηνα, και έως την πλήρη λειτουργία του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών (Ε.Σ.Τ.Ε.Π. ΤΙΜ.-Τ.Ε.Μ.) του άρθρου 170 του ίδιου νόμου, εξακολουθούν να εφαρμόζονται ως προσωρινοί οι συντελεστές του Α’ τριμήνου 2022.
Σύμφωνα με τις οργανώσεις, μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί οριστικοί συντελεστές πέραν του Α’ τριμήνου 2022, ενώ το νέο σύστημα δεν έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία. Παράλληλα, οι προϋπολογισμοί των δημοπρατούμενων έργων βασίζονται εν μέρει σε τιμές Μαΐου 2017 και συνολικά σε παλαιότερα δεδομένα, δημιουργώντας –όπως επισημαίνεται– σημαντική απόκλιση από τις σημερινές οικονομικές συνθήκες και το αυξημένο επίπεδο τιμών.
Η εφαρμογή των προσωρινών συντελεστών του Α’ τριμήνου 2022 στα εν εξελίξει έργα αποτέλεσε, κατά τις ίδιες πηγές, μια μεταβατική λύση που επέτρεψε τη συνέχιση των εργασιών, πλην όμως έθεσε τους αναδόχους σε καθεστώς αβεβαιότητας, καθώς οι πληρωμές αναθεώρησης γίνονται με προσωρινά δεδομένα. Επιπλέον, δικαστική απόφαση σε συγκεκριμένη υπόθεση αναθεώρησης δημιούργησε –όπως αναφέρουν– σύγχυση στις αναθέτουσες αρχές ως προς την ενιαία εφαρμογή του πλαισίου, εγείροντας ζητήματα ασφάλειας δικαίου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι φορείς του κλάδου προτείνουν ως μοναδική ρεαλιστική λύση για την απρόσκοπτη συνέχιση των δημοσίων έργων την οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης του Α’ τριμήνου 2022 για όλα τα έργα που δημοπρατήθηκαν έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Αναγνωρίζουν ότι η ρύθμιση αυτή δεν καλύπτει πλήρως τις σωρευμένες αποκλίσεις κόστους, καθώς δεν έχουν ενσωματωθεί αυξήσεις σε εργατικά, καύσιμα και συντήρηση εξοπλισμού. Ωστόσο, εκτιμούν ότι θα προσφέρει ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο έως την πλήρη ενεργοποίηση του νέου συστήματος προδιαγραφών και τιμολόγησης.
Παράλληλα, σημειώνουν ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση θα επιτρέψει καλύτερο δημοσιονομικό προγραμματισμό, ιδίως για έργα εθνικής χρηματοδότησης, και θα συμβάλει στην ομαλή υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους.
Οι εργοληπτικές οργανώσεις καταλήγουν ότι η αναθεώρηση τιμών δεν αποτελεί απλώς τεχνική εκκρεμότητα, αλλά κρίσιμο ζήτημα θεσμικής συνέπειας, δημοσιονομικής σταθερότητας και αναπτυξιακής προοπτικής. Για τον λόγο αυτό ζητούν συνάντηση με την πολιτική ηγεσία, προκειμένου να παρουσιάσουν αναλυτικά τα δεδομένα και να καταθέσουν τεκμηριωμένες προτάσεις για μια εφαρμόσιμη λύση.
