Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει ραγδαία από την οικονομική κρίση του 2009-2018. Η ανάπτυξη ξεπερνά τον μέσο όρο της ΕΕ, η χώρα αποπληρώνει τα δάνεια των μνημονίων νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα και οι τουριστικές επισκέψεις έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ωστόσο, εν μέσω της ανάκαμψης, πολλοί Έλληνες δυσκολεύονται, καθώς τα ενοίκια εκτινάσσονται στα ύψη και τα εισοδήματα δεν προλαβαίνουν να συμβαδίσουν, αναγκάζοντάς τους να μειώσουν τις δαπάνες για είδη όπως θέρμανση, διασκέδαση ή φαγητό. Αυτό δημιουργεί εμπόδιο στην οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας, σύμφωνα με τους ειδικούς, σημειώνει το Reuters.
«Η επάρκεια του εισοδήματος βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με έξι στα δέκα νοικοκυριά να αναφέρουν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα», αναφέρει σε έκθεσή του το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της Ελλάδας.
«Οι οικονομικές δυσκολίες δεν περιορίζονται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνονται και στη μεσαία τάξη», σημειώνει το IME.
Η κρίση χρέους προκάλεσε το στεγαστικό πρόβλημα
Πολλά από τα προβλήματα προέρχονται από τα χρόνια της κρίσης, όταν «πάγωσε» η οικοδομική δραστηριότητα. Σύμφωνα με περσινή έκθεση της Τράπεζας Πειραιώς, υπάρχει έλλειψη 180.000 κατοικιών προς ενοικίαση ή πώληση στις μεγάλες ελληνικές πόλεις.
Η χρυσή βίζα για αλλοδαπούς που αγοράζουν ακίνητα έχει επιδεινώσει αυτή την έλλειψη. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, 20.000 ακίνητα, κυρίως στην Αθήνα, έχουν πωληθεί σε αλλοδαπούς σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης. Άλλα 150.000 έχουν μετατραπεί σε airbnb
Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του E-Real Estate Network, που έχει γραφεία σε όλη την Ελλάδα, λέει ότι η ζήτηση είναι τόσο υψηλή που εκατοντάδες άνθρωποι επισκέπτονται ένα ακίνητο προς ενοικίαση.
Είναι «σαν τους ανθρώπους που περίμεναν στην ουρά σε ένα παντοπωλείο τη δεκαετία του 1940. Τότε, περίμεναν στην ουρά για τρόφιμα, λάδι, ψωμί. Σήμερα, η Ελλάδα φαίνεται να περιμένει στην ουρά για ένα σπίτι».
Η ιδιοκατοίκηση γίνεται επίσης απρόσιτη για πολλούς Έλληνες, με το ποσοστό να πέφτει κάτω από το 70% το 2024, το χαμηλότερο ποτέ, από περίπου 77% το 2009.
Η αύξηση των ενοικίων πλήττει πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η Ελλάδα ξεχωρίζει.
Αύξηση 50% στα ενοίκια
Από το 2019 έως το 2024, καθώς η Ελλάδα βγήκε από τα χρόνια της οδυνηρής λιτότητας, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά μέσο όρο περισσότερο από 50% στην Αθήνα, σύμφωνα με την E-Real Estate. Την ίδια περίοδο, τα μέσα ενοίκια για διαμερίσματα δύο υπνοδωματίων αυξήθηκαν κατά 26% στη Μαδρίτη και κατά 14% στο Παρίσι.
Οι μέσοι μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά περίπου 27% κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ενώ τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι Έλληνες ξοδεύουν περισσότερο για στέγαση ως ποσοστό του εισοδήματός τους από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.
Η κυβέρνηση επιδοτεί τα ενοίκια για ορισμένους χαμηλόμισθους, αλλά οι ενοικιαστές υποστηρίζουν ότι αυτό έχει ελάχιστη επίδραση. Πάνω από το 83% των Ελλήνων δηλώνουν ότι δεν μπορούν να αποταμιεύσουν χρήματα, ενώ το 40% ξόδεψε λιγότερα σε εστιατόρια και σινεμά πέρσι σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε το ΙΜΕ.
«Η κατάσταση είναι ήδη πολύ κακή και... αναμένεται να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο», δήλωσε ο Νίκος Κουραχάνης, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο της Αθήνας.
Καθώς ξένοι ιδιοκτήτες μετακομίζουν στην περιοχή, πολλοί Έλληνες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις παλιές τους γειτονιές.
Η 52χρονη νηπιαγωγός Ιωάννα Τζάκα είπε στο Reuters ότι λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα έλαβε ειδοποίηση να εγκαταλείψει το διαμέρισμά της σε μια πολυτελή γειτονιά στο κέντρο της Αθήνας.
Ένα ζευγάρι Λιβανέζων είχε αγοράσει το διαμέρισμα και της έδωσε προθεσμία 30 ημερών για να μετακομίσει. Έψαξε για κάτι παρόμοιο στην περιοχή, αλλά τα ενοίκια ξεκινούσαν πλέον από 2.000 ευρώ, αντί για 1.300 που πλήρωνε πριν, οπότε μετακόμισε στα προάστια με τον σύζυγό της και τον 14χρονο γιο τους, όπου νοικιάζουν ένα διαμέρισμα για 1.500 ευρώ το μήνα.
«Νιώθω σαν να ξεριζώθηκα μαζί με την οικογένειά μου», είπε. «Μεγάλωσα εδώ. Όλοι οι φίλοι του παιδιού μου ζουν εδώ».
Σε μια άλλη περίπτωση που αναφέρει το Reuters, η Ειρήνη Συντιχάκη νοίκιαζε ένα διαμέρισμα που αγαπούσε στο κέντρο της Αθήνας, κοντά σε φίλους, στη δουλειά της και στα πολλά καφέ της πόλης.
Πριν από μερικούς μήνες, η συγκάτοικός της μετακόμισε και οι δικηγόροι που εκπροσωπούσαν τους Κινέζους ιδιοκτήτες του διαμερίσματος ανακοίνωσαν ότι σχεδίαζαν να αυξήσουν το ενοίκιο, το οποίο ήταν ήδη 700 ευρώ -σχεδόν το σύνολο των εισοδημάτων της Συντιχάκη.
«Με πόνο στην καρδιά, αφήνω ένα σπίτι που αγαπώ πραγματικά, την περιοχή, το ίδιο το σπίτι, τις αναμνήσεις», είπε η 28χρονη εγκληματολόγος καθώς πακετάριζε τα πράγματά της πριν μετακομίσει στο σπίτι της αδελφής της. «Ήξερα ότι έπρεπε να φύγω για να επιβιώσω», ανέφερε.
