Με κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια, και ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη νέων ζευγαριών, χαμηλόμισθων εργαζομένων και μονογονεϊκών οικογενειών, ο ΟΠΕΚΑ θα αναλάβει την επιλογή των δικαιούχων για τα πρώτα ακίνητα κοινωνικής κατοικίας του Δημοσίου.
Ο θεσμός της κοινωνικής αντιπαροχής, μέσω του οποίου αξιοποιούνται ακίνητα που βρίσκονται σε αχρησία ή έχουν απαξιωθεί, ενισχύεται με νομοσχέδιο που επεξεργάζεται το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Το νομοσχέδιο αναμένεται να ολοκληρωθεί στην τελική φάση επεξεργασίας πριν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο την υποβολή του στη Βουλή για έγκριση.
Με τις νέες ρυθμίσεις, ανοίγει ο δρόμος για τη διάθεση ακινήτων που ανήκουν στο Δημόσιο σε ιδιώτες κατασκευαστές. Οι κατασκευαστές αυτοί θα αναγείρουν σύγχρονες κατοικίες, κρατώντας έως το 70% της συνολικής επιφάνειας για δικό τους όφελος, ενώ το υπόλοιπο 30% θα παραχωρείται στο κράτος. Αυτό το ποσοστό θα χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, προσφέροντας έτσι τη δυνατότητα στέγασης σε εκείνους που το έχουν ανάγκη.
Σύμφωνα με την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου το πρόγραμμα της «Κοινωνικής Αντιπαροχής» θα «τρέξει» εντός του έτους με την κυβέρνηση να επιδιώκει:
-Αύξηση των διαθέσιμων ακινήτων στην αγορά.
-Παροχή κοινωνικού ενοικίου σε ευάλωτους πολίτες, με εγγυημένα χαμηλότερο ενοίκιο από κράτος.
-Αξιοποίηση της ανεκμετάλλευτης δημόσιας περιουσίας, που λιμνάζει για χρόνια.
Κοινωνική αντιπαροχή και σε δομημένα ακίνητα
Ειδικότερα, οι διατάξεις του νομοσχεδίου, τροποποιεί τον ν.5006/2022 και εισάγει τις εξής αλλαγές:
-Επεκτείνεται η έννοια της κοινωνικής αντιπαροχής, ώστε να καλύπτει όχι μόνο την ανέγερση νέων κτιρίων σε αδόμητα ακίνητα, αλλά και την ανακαίνιση ή επισκευή ήδη δομημένων χώρων.
-Θεσπίζεται ρητά η δυνατότητα ανάθεσης στον ανάδοχο της πλήρους διαχείρισης των κοινωνικών κατοικιών (εκμίσθωση, είσπραξη, συντήρηση) για προκαθορισμένη περίοδο.
-Προβλέπεται η μεταβίβαση «εξ αδιαιρέτου» ποσοστού επί του ακινήτου στον ανάδοχο, ενώ στην υφιστάμενη διάταξη ο ανάδοχος περιοριζόταν στη χρήση ή εκμετάλλευση κάποιων οριζοντίων ιδιοκτησιών.
-Δημιουργείται ηλεκτρονικό μητρώο στη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, με αναλυτική καταγραφή των διαδικασιών, διαγωνισμών και συμβάσεων, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και καλύτερο έλεγχο.
-Ρυθμίζονται πιο αναλυτικά τα κριτήρια και η διαδικασία για την επιλογή δικαιούχων από τον ΟΠΕΚΑ, ενώ ενισχύονται οι ρήτρες για τη δυνατότητα “rent to own”, αγοράς της κατοικίας μετά από συνεπή ενοικίαση (συγκεκριμένο χρονικό όριο και όροι συνέπειας).
-Αποσαφηνίζεται το ελάχιστο ποσοστό κοινωνικών κατοικιών (τουλάχιστον 30%), ενώ στην υφιστάμενη διάταξη αυτό βρισκόταν σε ένα εύρος (30% έως 60%), χωρίς λεπτομερή ρύθμιση των λοιπών όρων.
-Ορίζεται το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ως κεντρικός φορέας, ο οποίος κατά τρόπο οριζόντιο θα υλοποιήσει την κυβερνητική στεγαστική πολιτική σε σχέση με την κοινωνική αντιπαροχή.
