Ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε χθες Τετάρτη επίθεση κολοσσιαίων διαστάσεων στο πεδίο του εμπορίου, ανακοινώνοντας βαρύτατους δασμούς, ιδίως σε βάρος της Ασίας και της ΕΕ, με κίνδυνο να προκληθεί ασφυξία στην παγκόσμια οικονομία, μη εξαιρουμένης όμως ούτε της αμερικανικής.
Ο αμερικανός πρόεδρος μίλησε περί «ανακήρυξης οικονομικής ανεξαρτησίας».
«Η χώρα μας καταληστεύτηκε, λεηλατήθηκε, βιάστηκε και καταστράφηκε από έθνη κοντινά και μακρινά, από συμμάχους και εχθρούς», για «δεκαετίες», προτού επισείσει κατάλογο με τους εμπορικούς εταίρους που αφορούν οι «ανταποδοτικοί» δασμοί του.
Στις ηλεκτρονικές συναλλαγές μετά το κλείσιμο της Γουόλ Στριτ, και οι τρεις βασικοί δείκτες βυθίζονταν. Η τιμή του χρυσού, τοποθέτησης που θεωρείται ασφαλές καταφύγιο, ανέβαινε ακόμη περισσότερο. Στην Ασία, τα χρηματιστήρια που άνοιξαν έμοιαζαν σε κατάσταση παραζάλης (–4% στο Τόκιο, περί το –2% σε Σεούλ, Χονγκ Κονγκ, Σίδνεϊ).
Η επίθεση προστατευτισμού του Λευκού Οίκου, που για να βρει κάποιος όμοια θα χρειαστεί να ανατρέξει στα χρόνια του 1930, προβλέπει κατ’ ελάχιστον την επιβολή τελωνειακών δασμών 10% σε όλες τις εισαγωγές, που ανεβαίνουν πολύ, ως πάρα πολύ, για χώρες που η Ουάσιγκτον κρίνει ότι είναι ιδιαίτερα «εχθρικές» σε ό,τι αφορά το εμπόριο.
Η επιβάρυνση θα είναι αστρονομική ειδικά για την Κίνα. Τα προϊόντα της είναι αντιμέτωπα με νέους δασμούς 34%, που προστίθενται στους δασμούς 20% που είχαν ήδη ανακοινωθεί από την κυβέρνηση Τραμπ.
Το Πεκίνο «αντιτίθεται σθεναρά» στους δασμούς αυτούς, εννοεί να τους ανταποδώσει και παροτρύνει την Ουάσιγκτον να τους «ακυρώσει» για να μην τεθεί «σε κίνδυνο» η «παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη», ήταν η αντίδραση του υπουργείου Εμπορίου στο Πεκίνο.
Τα εξαγόμενα αγαθά της ΕΕ θα επιβαρυνθούν με τελωνειακούς δασμούς 24%.
Αυτά της Ιαπωνίας θα υποστούν δασμούς 24%, της Ινδίας 26%, του Βιετνάμ 46%.
Οι επιπρόσθετοι δασμοί αυτοί υποτίθεται πως αποτελούν ανταπόδοση για «μη δασμολογικούς» φραγμούς για τα αμερικανικά προϊόντα, για παράδειγμα υγειονομικούς και περιβαλλοντικούς κανονισμούς. Ο Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε τα μέτρα αυτά με την έκφραση «πολύ ευγενικά».
Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε πως ορισμένες κατηγορίες δεν θα επηρεαστούν, για παράδειγμα οι ράβδοι χρυσού, τα φαρμακευτικά είδη, οι ημιαγωγοί, ο χαλκός, η ξυλεία για κατασκευές, τα ενεργειακά προϊόντα, κάποια μέταλλα που δεν υπάρχουν στην επικράτεια των ΗΠΑ...
Οι δασμοί δεν αφορούν χώρες όπως η Ρωσία ή η Βόρεια Κορέα. Αμερικανός αξιωματούχος εξήγησε πως δεν είναι σημαντικοί εμπορικοί εταίροι.
Η Ουάσιγκτον διεμήνυσε στα κράτη που πλήττονται πως καλά θα κάνουν να μην ανταποδώσουν. «Συγκρατηθείτε, απορροφήστε το χτύπημα, περιμένετε να δείτε πώς θα εξελιχτεί η κατάσταση. Διότι αν ανταποδώσετε, θα υπάρξει κλιμάκωση», απείλησε ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.
Ο γενικός δασμός 10% τίθεται σε εφαρμογή το Σάββατο 5η Απριλίου στις 07:01 (ώρα Ελλάδας) και οι υψηλότεροι την Τετάρτη 9η Απριλίου.
Για τον Μόρις Όμπστφελντ, οικονομολόγο του Ινστιτούτου Πίτερσον για τα Διεθνή Οικονομικά (PIIE), οι ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ χθες δεν ήταν τίποτε άλλο παρά «κήρυξη πολέμου στην παγκόσμια οικονομία».
Ούτε το Μεξικό, ούτε ο Καναδάς εμφανίζονται στον νέο κατάλογο. Καθώς έχουν υπογράψει τριμερή συμφωνία για το εμπόριο με τις ΗΠΑ, υπόκεινται σε άλλο καθεστώς.
Όμως και οι δυο χώρες θα υποστούν επίσης, όπως κι όλος ο υπόλοιπος κόσμος, τους επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς 25% στα οχήματα που έχουν κατασκευαστεί στο εξωτερικό, που επρόκειτο να τεθούν σε εφαρμογή στους 07:01 (ώρα Ελλάδας).
Οι νέοι τελωνειακοί δασμοί δεν θα έχουν παρά «χαμένους» και μόνο, προεξόφλησε ο συλλογικός φορέας VDA της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, παροτρύνοντας την ΕΕ να αντιδράσει με «δύναμη» αλλά να επιδείξει «βούληση για διαπραγμάτευση». Συλλογικός φορέας της χημικής βιομηχανίας από την πλευρά του κάλεσε τις Βρυξέλλες να παραμείνουν «ψύχραιμες» και να αποφύγουν «κλιμάκωση».
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ εξάλλου επέβαλε τελωνειακούς δασμούς 25% στον χάλυβα και στο αλουμίνιο.
«Θα καταπολεμήσουμε αυτούς τους τελωνειακούς δασμούς με αντίμετρα», τόνισε ο Μαρκ Κάρνι, νέος πρωθυπουργός του Καναδά και ηγέτης των Φιλελευθέρων.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε διάγγελμά της νωρίς το πρωί, προειδοποίησε ότι οι δασμοί αυτοί θα αποτελέσουν «μείζον πλήγμα» για την παγκόσμια οικονομία, για «όλες» τις εταιρίες και τους απλούς πολίτες, προεξοφλώντας ιδίως αύξηση του πληθωρισμού. Ανήγγειλε αντίμετρα, αλλά τάχθηκε ταυτόχρονα υπέρ διαλόγου.
Η κυβέρνηση της Βρετανίας, που διαπραγματεύεται συμφωνία για το εμπόριο με τις ΗΠΑ, μένει —συγκριτικά— αλώβητη από τα μέτρα, θα επιβαρυνθεί με τους ελάχιστους επιπρόσθετους δασμούς 10%. «Η προσέγγισή μας συνίσταται στο να παραμείνουμε ήρεμοι και να δεσμευτούμε να κλείσουμε συμφωνία η οποία, το ελπίζουμε, θα μετριάσει τον αντίκτυπο αυτού που ανακοινώθηκε», σχολίασε ο βρετανός υπουργός Εμπορίου Τζόναθαν Ρέινολντς.
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, που έχει το υψηλότερο εμπορικό πλεόνασμα από κάθε άλλη χώρα μέλος της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ, καθώς είναι η έδρα πολλών αμερικανικών ομίλων στην Ευρώπη, κάλεσε η αντίδραση των Βρυξελλών να είναι «αναλογική».
Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει τους δασμούς περίπου σαν μαγικό ραβδί, που θα ξαναφέρει στη χώρα τη βαριά βιομηχανία, θα ισοσκελίσει το ισοζύγιο εμπορικών συναλλαγών και θα μηδενίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, ο Τσακ Σούμερ, βλέπει τα πράγματα αλλιώς. Η προστατευτική επίθεση, προειδοποίησε, θα «στοιχίσει πάνω από 6.000 δολάρια τον χρόνο στο μέσο αμερικανικό νοικοκυριό» λόγω της αύξησης των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων.
Ο πρόεδρος της επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Μπερντ Λάνγκε, σχολίασε σαρκαστικά από την πλευρά του πως χθες ο κ. Τραμπ μίλησε περί «ημέρας ανεξαρτησίας», αλλά πιθανότερο είναι να αποδειχτεί πως επρόκειτο για «ημέρα πληθωρισμού».
Οι δασμοί εξάλλου υπάρχει ενδεχόμενο να πλήξουν κολοσσούς της τεχνολογίας και μεγάλες αμερικανικές εταιρείες που έχουν αλυσίδες εφοδιασμού ιδίως στην Ασία.
Η τιμή του χρυσού έσπασε ρεκόρ τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, ξεπερνώντας τα 3.150 δολάρια, μερικές ώρες μετά την αναγγελία καταιγισμού τελωνειακών δασμών από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, που βάζουν στο στόχαστρο ειδικά την Ασία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Περί τις 02:20 (ώρα Ελλάδας), η ουγκιά του πολύτιμου μετάλλου κατέγραφε άνοδο 0,80%, φθάνοντας σε νέο ιστορικό υψηλό: 1.319 δολάρια. Το προηγούμενο ρεκόρ καταγράφτηκε μόλις προχθές Τρίτη.
Στο χρηματιστήριο του Σίδνεϊ, από τα πρώτα που άνοιξαν διεθνώς μετά τις ανακοινώσεις στην Ουάσιγκτον, βασικός δείκτης έπεφτε 1,8%. Στην αγορά παραγώγων στο Τόκιο, η πτώση ήταν πολύ πιο θεαματική (-6%). Στις ηλεκτρονικές συναλλαγές μετά το κλείσιμο της Γουόλ Στριτ -γενικά ευμετάβλητες-, ο Dow Jones έπεφτε 2,4%, ο Nasdaq 4,25%, ο S&P 500 3,4%.
Στις αγορές συναλλάγματος, το γεν, που γενικά θεωρείται τοποθέτηση-ασφαλές καταφύγιο από χρηματομεσίτες, κατέγραφε άνοδο 1% έναντι του αμερικανικού δολαρίου.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Οι συνέπειες θα είναι πολύ σοβαρές για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, υπογράμμισε η πρόεδρος της Κομισιόν, στεκόμενη στο ότι θα υποφέρουν ιδίως όλες οι επιχειρήσεις. Η κυρία φον ντερ Λάιεν πρόσθεσε πως η ΕΕ πέρα από το ότι έτοιμη να αντιδράσει, προετοιμάζει ήδη περαιτέρω πακέτα μέτρων για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Διαβεβαίωσε ότι η ΕΕ θα επιδείξει ενιαία στάση και επέμεινε στο ότι η Ένωση είναι η δύναμη των κρατών μελών της. Υποσχέθηκε πως η ΕΕ θα σταθεί στο πλάι όσων πλήττονται.
Μπερντ Λανγκε
Ο πρόεδρος της επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Μπερντ Λάνγκε, προειδοποίησε ότι οι νέοι τελωνειακοί δασμοί που ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χθες Τετάρτη θα έχουν πολύ σοβαρές συνέπειες, ιδίως για τον μέσο πολίτη.
Ο κ. Τραμπ μπορεί να έκανε λόγο για «ημέρα απελευθέρωσης», αλλά από τη σκοπιά του μέσου πολίτη είναι μάλλον πιθανότερο να αποδειχτεί «ημέρα πληθωρισμού», σχολίασε ο κ. Λάνγκε. «Ο αντίκτυπος ενός εμπορικού πολέμου θα πλήξει κυρίως τους αμερικανούς καταναλωτές, με αυξημένα κόστη και αναποτελεσματικότητες στην παραγωγή και στις διαδικασίες», σημείωσε.
Ο γερμανός σοσιαλδημοκράτης πολιτικής χαρακτήρισε αδικαιολόγητα και δυσανάλογα τα μέτρα που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιώντας ότι μπορεί να υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση και οικονομική ύφεση, τόσο στις ΗΠΑ, όσο και παγκοσμίως.
Εξέφρασε επίσης ανησυχία για τις συνέπειες στο επενδυτικό κλίμα, παραπέμποντας στην αναταραχή στις κεφαλαιαγορές. Σύμφωνα με τον κ. Λάνγκε, απαιτείται ενιαία αντίδραση από τις χώρες που πλήττονται και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εξετάσει το συντομότερο δυνατό ποια είναι τα καλύτερα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να χειριστεί τη νέα κατάσταση και να πείσει τις ΗΠΑ να διαπραγματευτούν - και πάντως να μην υποχωρήσει και να υπερασπιστεί την κυριαρχία της, πρόσθεσε.
