Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει μια νέα δέσμη μέτρων για την εκπαίδευση και τις δεξιότητες, με σκοπό να αναστρέψει την πτώση του επιπέδου των βασικών δεξιοτήτων, να βοηθήσει τα σχολεία να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και τις ψηφιακές τεχνολογίες προς όφελος της μάθησης και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις εκπαιδευτικών.
Η δέσμη μέτρων επικεντρώνεται σε τέσσερις προτεραιότητες: τη βελτίωση των επιδόσεων σε βασικές δεξιότητες, την αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων και των εργαλείων ΤΝ για την εκπαίδευση, την ενίσχυση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού και τη διαμόρφωση ενός πιο ευέλικτου, στρατηγικά προσανατολισμένου και καλύτερα διασυνδεδεμένου συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ). Ανταποκρίνεται επίσης τις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας, τις οποίες τα εκπαιδευτικά συστήματα πρέπει να καλύπτουν αποτελεσματικότερα, για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και δημοκρατική ανθεκτικότητα στην Ευρώπη.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Μια ισχυρότερη Ευρώπη ξεκινά με την ενδυνάμωση των νέων. Υποστηρίζουμε τα κράτη μέλη μας για τη βελτίωση των προτύπων όσον αφορά τον γραμματισμό, τα μαθηματικά, τις θετικές επιστήμες, την ψηφιακή εκπαίδευση και την αγωγή του πολίτη. Παράλληλα, εφοδιάζουμε τα παιδιά με τις δεξιότητες που χρειάζονται για να χρησιμοποιούν με ασφάλεια την ΤΝ.Για τον σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να έχουν τη στήριξη κατάλληλα καταρτισμένων εκπαιδευτικών. Θα εργαστούμε μαζί για την ευημερία των μελλοντικών γενεών.»
Μεταξύ των συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την αναστροφή της πτώσης του επιπέδου των βασικών δεξιοτήτων. Η σύσταση προτείνει τη στοχευμένη αξιοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων για τη βελτίωση των επιδόσεων σε βασικές δεξιότητες, την παροχή αυτονομίας στα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς ώστε αναλαμβάνουν δράση, την ενίσχυση των πρακτικών που βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και τη βελτίωση της στήριξης σε σχολικό επίπεδο.
Οι ευρωπαϊκές σχολικές συμμαχίες θα φέρουν σε επαφή σχολεία και σχολικές αρχές από διαφορετικά κράτη μέλη, στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμπράξεων, για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των μαθητών σε τουλάχιστον μία βασική δεξιότητα, καθεμία με μετρήσιμο σχέδιο βελτίωσης. Το Erasmus+ προετοιμάζει ήδη τη δρομολόγηση των ευρωπαϊκών σχολικών συμμαχιών, με ειδική στήριξη για τα σχολεία και τις σχολικές αρχές από το 2027, με τη φιλοδοξία να αυξηθεί ο αριθμός τους κλιμακωτά σε 100 συμμαχίες ετησίως στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).
Από το 2027, το νέο δίκτυο συμβουλευτικών και υποστηρικτικών υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) θα διασυνδέει εθνικές και περιφερειακές υπηρεσίες, με σκοπό την πρακτική στήριξη των σχολείων όσον αφορά την ηγεσία, την ευημερία, την ψηφιακή ετοιμότητα και την ετοιμότητα στον τομέα της ΤΝ, καθώς και τη συνεργασία με τους γονείς. Επιπλέον, θα δρομολογηθούν 30 περιφερειακές υπηρεσίες με χρηματοδοτική στήριξη από το Erasmus+.
Καλύτερη και ασφαλέστερη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών για την εκπαίδευση
Στις 3 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκρότησε την κοινοπραξία ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής για την εκπαίδευση (EDU-EDIC), κατόπιν αιτήματος οκτώ ιδρυτικών κρατών μελών. Η EDU-EDIC θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία στην εκπαίδευση και θα συγκεντρώσει πόρους και εμπειρογνωσία για την ανάπτυξη αξιόπιστων υπηρεσιών ΤΝ και ψηφιακών υπηρεσιών για τα σχολεία, θα καταστήσει δυνατή την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και θα βοηθήσει τις ευρωπαϊκές εταιρείες εκπαιδευτικών τεχνολογιών (EdTech) να εξυπηρετούν καλύτερα τα σχολεία σε διασυνοριακό επίπεδο. Αυτό ενισχύει την ικανότητα και την τεχνολογική κυριαρχία της ίδιας της Ευρώπης στον τομέα της εκπαίδευσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναπτύξει μαθησιακά αποτελέσματα αναφοράς προσαρμοσμένα στην ηλικία των μαθητών και κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης για τον γραμματισμό στον τομέα της ΤΝ, με βάση το πλαίσιο γραμματισμού ΕΕ-ΟΟΣΑ στον τομέα της ΤΝ, και θα εφαρμόσει πιλοτικά πιστοποιητικό γραμματισμού στον τομέα της ΤΝ για εκπαιδευόμενους από το σχολικό έτος 2027/28.
Επιπλέον, με βάση την ανακοίνωση του 2026 σχετικά με μια ενωσιακή προσέγγιση για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει μια ευρωπαϊκή δέσμευση για την υγιή χρήση οθονών, παρέχοντας στα σχολεία, στους γονείς και στους μαθητές κοινά εργαλεία και κατευθυντήριες γραμμές για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, τον χρόνο μπροστά σε οθόνες και την υγιή ισορροπία μεταξύ της ζωής εντός και εκτός διαδικτύου.
Ένα πιο ελκυστικό επάγγελμα του εκπαιδευτικού με μεγαλύτερη στήριξη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε επίσης σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την ελκυστικότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού (θεματολόγιο της ΕΕ για τους εκπαιδευτικούς). Καλεί τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις εκπαιδευτικών μέσω ελκυστικών προοπτικών σταδιοδρομίας και συνθηκών εργασίας, πιο ενισχυμένης αρχικής εκπαίδευσης και επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και μέσω της αυτενέργειας των εκπαιδευτικών στη χρήση της ΤΝ.
Προτείνει επίσης έναν ευρωπαϊκό διάλογο πιο κοντά στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού, ενθαρρύνοντας τα κράτη μέλη να προσκαλέσουν τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους στον τομέα της εκπαίδευσης και τους εκπροσώπους των εκπαιδευτικών στην ομάδα υψηλού επιπέδου για την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η στήριξη της ΕΕ θα παρέχεται επίσης μέσω των ανανεωμένων Ακαδημιών Εκπαιδευτικών 2.0, οι οποίες από το 2027 θα απευθύνονται σε αρχάριους εκπαιδευτικούς και διευθυντικά στελέχη σχολείων.
Μεγαλύτερη στήριξη της ΕΕ για τον εκσυγχρονισμό της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης
Η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) έχει κεντρικό ρόλο στον εφοδιασμό των ατόμων με τις δεξιότητες που απαιτούνται στη σημερινή οικονομία. Παρέχει στους εκπαιδευόμενους πρακτικές δεξιότητες που τους προετοιμάζουν για την αγορά εργασίας σε τομείς με μεγάλη ζήτηση για εργαζομένους, όπως η ενέργεια, η μεταποίηση, η υγειονομική περίθαλψη, η άμυνα και οι κατασκευές.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική ΕΕΚ θα στηρίξει τους εκπαιδευόμενους στην απόκτηση δεξιοτήτωνπου προωθούν την καινοτομία και την ανάπτυξη μέσω της κατάρτισης σε τεχνολογίες αιχμής και θα τους δώσει πρόσβαση σε σταδιοδρομίες με μακροπρόθεσμες προοπτικές.
Οι βασικές πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν:
1. Έναν ευρωπαϊκό επιταχυντή τομεακής κατάρτισης, με πιλοτική εφαρμογή από το 2027, για την προσφορά σύντομων, ευέλικτων ενοτήτων κατάρτισης, τις οποίες οι πάροχοι ΕΕΚ μπορούν να προσθέσουν στα εθνικά προγράμματα. Θα αναπτυχθούν με εταίρους του κλάδου από τη βιομηχανία και θα προσφέρουν κοινά πρότυπα ποιότητας·
2. Επιχειρηματικές συμπράξεις στον τομέα της ΕΕΚ για τη δημιουργία νέων κέντρων κατάρτισης από κοινού από επιχειρήσεις και ιδρύματα ΕΕΚ. Από το 2028, θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις —ιδίως τις μικρές και μεσαίες (ΜΜΕ)— να εξασφαλίσουν ειδικευμένους εργαζομένους και να αναπτύξουν νέες τεχνολογίες·
3. Μια αγορά κινητικότητας της ΕΕ για ναβοηθά τους εκπαιδευόμενους και τους μαθητευόμενους ΕΕΚ να βρίσκουν ευκαιρίες κατάρτισης στο εξωτερικό και να στηρίζουν τις επιχειρήσεις και τις σχολές ΕΕΚ στην οργάνωση ευκαιριών ποιοτικών ανταλλαγών.
Επόμενα βήματα
Το Συμβούλιο καλείται να εξετάσει και να εγκρίνει αμφότερες τις συστάσεις του Συμβουλίου.
Στις 20 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα φιλοξενήσει την ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής του 2026 για την εκπαίδευση και τις δεξιότητες, προκειμένου να δρομολογήσει την εφαρμογή της δέσμης από κοινού με τα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους, τα σχολικά δίκτυα, τις οργανώσεις εκπαιδευτικών, τις εταιρείες EdTech και τους εκπροσώπους των μαθητών.
Η πρόσφατη ανάλυση των αποτελεσμάτων PISA 2025 από την ΕΕ δείχνει ότι το 33,9% των νέων ηλικίας 15 ετών στην Ευρώπη παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις στα μαθηματικά, το 31,3% στην ανάγνωση και το 25,9 % στις θετικές επιστήμες. Οι επιδόσεις αριστείας παρουσιάζουν επίσης πτώση: το 2025 το ποσοστό των ατόμων με τις υψηλότερες επιδόσεις στην ΕΕ ανέρχεται σε 4,8% στην ανάγνωση, 6,4% στις θετικές επιστήμες και 6,8% στα μαθηματικά.
Η δέσμη μέτρων για την εκπαίδευση και τις δεξιότητες αποτελεί βασική συμβολή στην Ένωση Δεξιοτήτων και αποσκοπεί στη στήριξη των κρατών μελών για την επίτευξη των συμφωνηθέντων ενωσιακών στόχων με ορίζοντα το 2030. Οι στόχοι αυτοί περιλαμβάνουν την αύξηση σε τουλάχιστον 12% του ποσοστού των ατόμων ηλικίας 15 ετών με κορυφαίες επιδόσεις στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες, τη μείωση σε ποσοστό κάτω του 15 % του ποσοστού των ατόμων ηλικίας 15 ετών με χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες, και του ποσοστού των ατόμων της όγδοης τάξης (ηλικίας 13-14 ετών) με χαμηλές επιδόσεις στον γραμματισμό σε θέματα υπολογιστών και πληροφοριών, και την αύξηση σε τουλάχιστον 25% του ποσοστού των ατόμων ηλικίας 15 ετών από μειονεκτούντα κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα με καλά αποτελέσματα σε τουλάχιστον μία δεξιότητα (ανάγνωση, μαθηματικά ή θετικές επιστήμες).
Η στρατηγική ΕΕΚ βασίζεται στο πλαίσιο που ορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Ως εκ τούτου, επικεντρώνεται σε βασικούς τομείς στους οποίους η ΕΕ μπορεί να στηρίξει καλύτερα τα κράτη μέλη στις μεταρρυθμίσεις και τις πολιτικές τους. Στη Διακήρυξη του Herning του 2025 τα κράτη μέλη έχουν ήδη δεσμευτεί να εκσυγχρονίσουν και να καταστήσουν τα οικεία συστήματα ΕΕΚ ισχυρά και κατάλληλα για το μέλλον.
Οι δράσεις αυτές ευθυγραμμίζονται επίσης με τη στρατηγική για την εφαρμογή της ΤΝ, η οποία επικεντρώνεται στη στήριξη της υιοθέτησης της ΤΝ σε βασικούς στρατηγικούς κλάδους και στον δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης.
