Ένα ακόμη ρήγμα στον OPEC μπορεί να προκαλέσει η Βενεζουέλα, καθώς εξετάζει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών, σύμφωνα με το Bloomberg. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σημαντικό πολιτικό και συμβολικό πλήγμα για το πετρελαϊκό καρτέλ, καθώς το Καράκας ήταν μία από τις χώρες που συμμετείχαν στη δημιουργία του, πριν από περισσότερες από έξι δεκαετίες.
Το ενδεχόμενο αποχώρησης έχει ήδη συζητηθεί με Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί μέχρι στιγμής οριστική απόφαση. Οι σχετικές πληροφορίες προέρχονται από πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες και ζήτησαν να μην κατονομαστούν, καθώς πρόκειται για ιδιωτικές διαβουλεύσεις.
Πέρα όμως από την ίδια την τύχη της Βενεζουέλας στον OPEC, η συζήτηση αποκαλύπτει και το βάθος της γεωπολιτικής μετατόπισης που συντελείται στο Καράκας.
Η Ουάσινγκτον ενισχύει τον έλεγχό της στο πετρέλαιο
Η πιθανή αποχώρηση από τον OPEC έρχεται στον απόηχο της σαρωτικής πολιτικής αναδιάταξης στη Βενεζουέλα, μετά την απομάκρυνση του επί μακρόν ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και την ανάληψη από την Ουάσινγκτον του ελέγχου των πωλήσεων πετρελαίου της χώρας.
Η αυξανόμενη αμερικανική επιρροή αποτυπώνεται και στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας για την απόκτηση σημαντικού μεριδίου στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν σχεδόν αδιανόητη μόλις πριν από δύο χρόνια.
Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων, οι οποίες διεξάγονται μεταξύ εκπροσώπων των δύο πλευρών, έχει συζητηθεί ακόμη και το ενδεχόμενο συμφωνίας που θα προβλέπει μίσθωση διάρκειας 100 ετών για αρκετά πετρελαϊκά κοιτάσματα.
Οι συνομιλίες για το συγκεκριμένο σχέδιο είχαν αποκαλυφθεί για πρώτη φορά από το Axios. Ο Λευκός Οίκος δεν είχε άμεσα σχόλιο ούτε για την πιθανή αποχώρηση της Βενεζουέλας από τον OPEC ούτε για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τα κοιτάσματα. Από την πλευρά του, το υπουργείο Πληροφοριών της Βενεζουέλας δεν απάντησε άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό.
Το «Δόγμα Ντονρόε» του Τραμπ
Η απόκτηση μεριδίου στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας θα συνιστούσε μια σχεδόν πρωτοφανή αμερικανική παρέμβαση στην οικονομία μιας άλλης χώρας.
Ταυτόχρονα, όμως, θα εντασσόταν στη λογική του λεγόμενου «Δόγματος Ντονρόε» του Ντόναλντ Τραμπ, μέσω του οποίου ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να διευρύνει την αμερικανική επιρροή στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Ο Τραμπ έχει φτάσει στο σημείο να περιγράψει τη Βενεζουέλα ως την «51η πολιτεία» των ΗΠΑ, ενώ έχει δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ελέγχουν το πετρέλαιο της χώρας.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια δραματική αλλαγή σε σχέση με το παρελθόν, όταν η Βενεζουέλα αποτελούσε μία από τις πλέον ισχυρές χώρες του OPEC και σημαντικό παράγοντα στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου.
Από πετρελαϊκός γίγαντας, σε σκιά του παρελθόντος
Η σημασία της Βενεζουέλας στον OPEC έχει περιοριστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι αμερικανικές κυρώσεις, σε συνδυασμό με την πολιτική και οικονομική αναταραχή στο εσωτερικό της χώρας, έχουν αποδεκατίσει την πετρελαϊκή της βιομηχανία.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, η Βενεζουέλα άντλησε τον Ιούλιο περίπου 1,16 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε λιγότερο από το ήμισυ της παραγωγής που κατέγραφε πριν από μία δεκαετία.
Παρά τη δραματική συρρίκνωση σε βάθος χρόνου, η παραγωγή της χώρας έχει αυξηθεί μέσα στο 2026.
Ως εκ τούτου, μια ενδεχόμενη έξοδος της Βενεζουέλας από τον OPEC δεν αναμένεται να προκαλέσει σημαντικές άμεσες αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Αυτή την περίοδο, άλλωστε, το διεθνές πετρελαϊκό σκηνικό επηρεάζεται πολύ περισσότερο από τα σοκ που προκαλεί ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν.
Ντόμινο αποχωρήσεων στον OPEC;
Παρά το περιορισμένο άμεσο οικονομικό αποτύπωμα, η πιθανή αποχώρηση της Βενεζουέλας έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Η συζήτηση αποκτά δυναμική σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνεται η δημόσια δυσαρέσκεια για τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η συμμετοχή στον OPEC. Ανάμεσα στις χώρες που έχουν εκφράσει προβληματισμούς βρίσκεται και το Ιράκ.
Μάλιστα, μόλις πριν από τέσσερις μήνες, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από το καρτέλ, εξέλιξη που προκάλεσε νέες ανησυχίες για τη συνοχή της ομάδας και την ικανότητά της να διατηρήσει την επιρροή της στις διεθνείς τιμές του αργού.
Μια νέα αποχώρηση, αυτή τη φορά από τη Βενεζουέλα, θα ενίσχυε τα ερωτήματα για το κατά πόσο ο OPEC, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, μπορεί να παραμείνει ενωμένος και να εξακολουθήσει να επηρεάζει αποτελεσματικά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Το ενδεχόμενο περαιτέρω διάλυσης της συνοχής του οργανισμού θα μπορούσε να οδηγήσει τα μέλη του σε έναν σκληρό ανταγωνισμό για την εξασφάλιση μεγαλύτερου μεριδίου αγοράς, ανοίγοντας ακόμη και τον δρόμο για την επανάληψη ενός σκηνικού ανάλογου με τον σύντομο αλλά έντονο πόλεμο τιμών του 2020.
Χωρίς περιορισμούς η παραγωγή της Βενεζουέλας
Στην παρούσα φάση, το Καράκας δεν υπόκειται σε περιορισμούς παραγωγής από τον OPEC, λόγω της μεγάλης πτώσης που έχει καταγράψει η παραγωγή του τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με μία από τις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, η απαλλαγή της Βενεζουέλας από τυχόν μελλοντικές ποσοστώσεις παραγωγής θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ της χώρας, επιτρέποντάς της να μεγιστοποιήσει την παραγωγή της σε βάθος χρόνου.
Μια μεγαλύτερη παραγωγή θα μπορούσε, με τη σειρά της, να συμβάλει στη μείωση των τιμών του πετρελαίου.
Την ίδια στιγμή, μια αποχώρηση από τον OPEC θα έδινε στην Ουάσινγκτον μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων για την υλοποίηση των σχεδίων της στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας, χωρίς τους περιορισμούς και τις υποχρεώσεις που θα μπορούσαν να προκύπτουν από τη συμμετοχή της χώρας σε έναν διεθνή οργανισμό παραγωγών.
Έτσι, η πιθανή έξοδος της Βενεζουέλας από τον OPEC δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στη σύνθεση του πετρελαϊκού καρτέλ. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης αναδιάταξης ισχύος γύρω από ένα από τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα του πλανήτη, με τις ΗΠΑ να επιχειρούν να ενισχύσουν αποφασιστικά την παρουσία και την επιρροή τους στο Καράκας.
