Οι αυριανές τιμές του ντίζελ στη διεθνή και την εγχώρια αγορά θα αποτελέσουν τη βάση για τον καθορισμό του εύρους των παρεμβάσεων στην επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία, αλλά και στην αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Οι επίσημες ανακοινώσεις του κυβερνητικού οικονομικού επιτελείου αναμένονται την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου.
Εάν το πετρέλαιο θέρμανσης κυκλοφορούσε σήμερα στην αγορά, η τιμή του θα διαμορφωνόταν περίπου στα 1,96 ευρώ ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένης της επιδότησης των 20 λεπτών ανά λίτρο που ισχύει ήδη για το πετρέλαιο κίνησης.
Η διαφορά στην τιμή μεταξύ πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης οφείλεται στον χαμηλότερο κατά 13 λεπτά Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης του πετρελαίου θέρμανσης, στον ΦΠΑ 24%, καθώς και στο συνήθως μικρότερο περιθώριο κέρδους των εταιρειών και των πρατηρίων.
Βασικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί αρκετά χαμηλότερα από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο, στα οποία είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος τον περασμένο Απρίλιο.
Ωστόσο, οι τελικές παρεμβάσεις δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Στο τραπέζι βρίσκονται διαφορετικά σενάρια, τα οποία αξιολογούνται με βάση το δημοσιονομικό κόστος που συνεπάγεται το καθένα.
Τα τρία σενάρια για την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης
Το ηπιότερο από δημοσιονομικής πλευράς σενάριο προβλέπει τιμή εκκίνησης στα 1,71 ευρώ ανά λίτρο. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, θα πρέπει η επιδότηση στην αντλία να αυξηθεί στα 25 λεπτά ανά λίτρο. Από το συνολικό ποσό, τα 15 λεπτά θα μπορούσαν να καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα υπόλοιπα 10 λεπτά από τα διυλιστήρια.
Στο πιο απαιτητικό δημοσιονομικά σενάριο, η τιμή εκκίνησης υποχωρεί στα 1,61 ευρώ ανά λίτρο. Σε αυτή την περίπτωση, η επιδότηση στην αντλία θα πρέπει να ανέλθει στα 35 λεπτά. Εφόσον η συνεισφορά των διυλιστηρίων παραμείνει στα επιπλέον 10 λεπτά, τα υπόλοιπα 25 λεπτά ανά λίτρο θα επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό.
Αντίθετα, λιγότερες πιθανότητες συγκεντρώνει το ευνοϊκότερο για τους καταναλωτές σενάριο, το οποίο προβλέπει τιμή εκκίνησης στα 1,41 ευρώ ανά λίτρο. Για να καταστεί εφικτή μια τέτοια τιμή, η πρόσθετη επιδότηση θα πρέπει να φτάσει τα 45 λεπτά ανά λίτρο και να καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τον προϋπολογισμό.
Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης έως και 30%
Παράλληλα με τις αποφάσεις για την επιδότηση στην αντλία και την τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης, αναμένεται να ανακοινωθεί και η οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση κατά 20%, ενώ υπάρχουν πληροφορίες ότι το ποσοστό θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 30%, εφόσον το επιτρέψουν οι διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι.
Με βάση το σενάριο αύξησης κατά 20%, το ελάχιστο ποσό του επιδόματος θα διαμορφωθεί στα 120 ευρώ, από 100 ευρώ την προηγούμενη χρονιά. Αντίστοιχα, το ανώτατο ποσό θα αυξηθεί στα 960 ευρώ, από 800 ευρώ πέρσι.
Για τις ορεινές περιοχές με κλιματικό συντελεστή από 1 έως 1,19, το προσαυξημένο ποσό της επιδότησης θα ανέλθει στα 1.200 ευρώ, έναντι 1.000 ευρώ την προηγούμενη χρονιά. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο Άγιος Αθανάσιος Φωκίδας, το Πανόραμα Δράμας, η Φλώρινα, η Ελάτη Ιωαννίνων και η Αλωνίσταινα Αρκαδίας.
Για τις ορεινές περιοχές με κλιματικό συντελεστή από 1,2 και πάνω, το ανώτατο προσαυξημένο ποσό θα φτάσει στα 1.440 ευρώ, από 1.200 ευρώ πέρσι. Ενδεικτικά, στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται το Βελούχι, το Νυμφαίο, η Σαμαρίνα, η Ζήρεια και το Νευροκόπι.
Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο η αύξηση κατά 20% να εφαρμοστεί οριζόντια σε κάθε είδος καυσίμου θέρμανσης ή να αφορά τη μέση αύξηση του επιδόματος. Στη δεύτερη περίπτωση, δεν αποκλείεται το πετρέλαιο θέρμανσης να ενισχυθεί με μεγαλύτερο ποσοστό, καθώς πέρσι το βασικό ποσό επιδότησης για το συγκεκριμένο καύσιμο ήταν το χαμηλότερο, στα 300 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση για άλλα καύσιμα, όπως τα πέλλετ και τα καυσόξυλα, θα μπορούσε να είναι μικρότερη.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης της προκαταβολής
Στο πλαίσιο των επικείμενων αποφάσεων εξετάζονται και πιθανές αλλαγές στα ποσοστά προκαταβολής του επιδόματος θέρμανσης για τους δικαιούχους.
Κατά την προηγούμενη περίοδο, η προκαταβολή είχε οριστεί στο 60% για τους παλαιούς δικαιούχους και στο 50% για όσους λάμβαναν το επίδομα για πρώτη φορά.
Για τη φετινή περίοδο, δεδομένου ότι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης αναμένεται να είναι υψηλότερη ακόμη και στο ευνοϊκότερο σενάριο επιδότησης στην αντλία, σε σύγκριση με τα 1,13 ευρώ ανά λίτρο στα οποία είχε διατεθεί πέρσι στην αγορά, εξετάζεται το ενδεχόμενο αύξησης της προκαταβολής.
Συγκεκριμένα, δεν αποκλείεται να φτάσει στο 70% για τους παλαιούς δικαιούχους και στο 60% για τους νέους. Η καταβολή της προκαταβολής προγραμματίζεται εντός του πρώτου εικοσαημέρου του Δεκεμβρίου.
Επιδότηση με αναθεωρήσεις ανά 15 ημέρες
Παρά τις επικείμενες ανακοινώσεις, το πλαίσιο των παρεμβάσεων παραμένει υπό διαμόρφωση, καθώς εξαρτάται άμεσα από τις εξελίξεις στην αγορά καυσίμων. Για τον λόγο αυτό, η επιδότηση στην αντλία αναμένεται να επανεξετάζεται και να επικαιροποιείται κάθε 15 ημέρες, ανάλογα με τις διεθνείς συνθήκες.
Κατά συνέπεια, η αρχική επιδότηση που θα ισχύσει έως το τέλος Οκτωβρίου δεν θα έχει μόνιμο χαρακτήρα. Οι καταναλωτές θα πρέπει, επομένως, να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις και να είναι προσεκτικοί ως προς τον χρόνο και τις ποσότητες καυσίμου που παραγγέλνουν.
Ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι του επιδόματος
Καθώς δεν προβλέπεται αύξηση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, οι δικαιούχοι του επιδόματος θέρμανσης αναμένεται να παραμείνουν ίδιοι με την προηγούμενη χρονιά.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι δικαιούχοι κατανέμονται ως εξής:
-
603.685 νοικοκυριά χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης.
-
182.724 νοικοκυριά χρησιμοποιούν φυσικό αέριο.
-
311.487 νοικοκυριά χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια.
-
23.795 νοικοκυριά χρησιμοποιούν καυσόξυλα.
Το βλέμμα και στις Βρυξέλλες για πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο 700 εκατ. ευρώ
Πέρα από τις ανακοινώσεις της Τετάρτης, καθοριστική για το εύρος της στήριξης θεωρείται η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκεια των εργασιών της, η Ελλάδα θα επιδιώξει να εξασφαλίσει μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Ειδικότερα, η Αθήνα θα επιχειρήσει να εξασφαλίσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο έως 700 εκατ. ευρώ, ώστε να διευρύνει τις παρεμβάσεις στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το ποσό αυτό θα προστεθεί στο αποθεματικό των 400 εκατ. ευρώ που έχει ήδη προβλεφθεί στον προϋπολογισμό για την ανάσχεση των πιέσεων από την άνοδο των ενεργειακών τιμών.
Βασική επιδίωξη της ελληνικής πλευράς είναι να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων. Συγκεκριμένα, επιδιώκεται τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ, τα οποία εισρέουν στα κρατικά ταμεία λόγω της ανόδου των τιμών και της κατανάλωσης, να μπορούν να κατευθυνθούν σε στοχευμένα μέτρα στήριξης χωρίς να προσμετρώνται στα όρια των καθαρών δαπανών.
Για να καταστεί εφικτή αυτή η προσέγγιση, απαιτείται προηγουμένως συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε διαφορετική περίπτωση, οποιαδήποτε πρόσθετη στήριξη θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί εντός των ήδη περιορισμένων δημοσιονομικών περιθωρίων, χωρίς να ανατραπούν οι βασικές προβλέψεις του προϋπολογισμού.
Η έκβαση των διαβουλεύσεων στις Βρυξέλλες θα αποτελέσει, συνεπώς, καθοριστικό παράγοντα για το εάν θα υπάρξει διεύρυνση των μέτρων στήριξης κατά τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο.
