Σε υψηλούς τόνους απαντά ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στην Άγκυρα, σχολιάζοντας σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής» τις τελευταίες ενέργειες της τουρκικής κυβέρνησης.
«Οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων αντιμετωπίζεται με οποιοδήποτε μέσο» δηλώνει και επιφυλάσσει μήνυμα και προς το «εσωτερικό μέτωπο».
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει να δομεί την εξωτερική πολιτική της στην περιοχή μας. Αν αυτό ενοχλεί κάποιους, στο εσωτερικό και το εξωτερικό, ας το ξεπεράσουν» αναφέρει, για να προσθέσει: «Η Ελλάδα της παθητικής διπλωματικής αδράνειας πέρασε ανεπιστρεπτί».
Στην ερώτηση εάν η «Διακήρυξη των Αθηνών» θα πρέπει να θεωρείται «νεκρή», ο κ. Γεραπετρίτης απαντά ότι «ο διάλογος με την Τουρκία δεν αποτελεί επινόηση της παρούσας κυβέρνησης. Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης συζητούσαν με την Τουρκία, ενίοτε άτακτα και ανώφελα, με 64 γύρους διερευνητικών επαφών που δεν εισέφεραν τίποτε ουσιαστικό στην ενίσχυση των εθνικών μας θέσεων».
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, «η “Διακήρυξη των Αθηνών” καθιέρωσε για πρώτη φορά έναν δομημένο διάλογο τριών πυλώνων. Ο δομημένος διάλογος λειτούργησε ως δίαυλος αποσυμπίεσης για τις σχέσεις των δύο χωρών. Βεβαίως, δεν αναμέναμε να εκλείψουν ως διά μαγείας οι διαχρονικές μας διαφορές – εξάλλου η ίδια η Διακήρυξη προέβλεπε ότι τα μέρη διατηρούν τις νομικές τους θέσεις».
«Όμως, σε ένα διεθνές περιβάλλον εξαιρετικά ευμετάβολο και απρόβλεπτο, με διάχυτους πολέμους στην ευρύτερη γειτονιά μας», συμπληρώνει, «είναι σημαντικό να υπάρχει σαφές και καθορισμένο πλαίσιο επικοινωνίας και ειρηνικής επίλυσης των προβλημάτων μας. Και μάλιστα για πρώτη φορά με ρητή αποδοχή από την Τουρκία των παγκοσμίως αναγνωρισμένων αρχών του Διεθνούς Δικαίου».
Σχετικά με την προσπάθεια της Τουρκίας να «χτίσει ηγετικό ρόλο» στην περιοχή και να επιχειρεί τη δημιουργία «τετελεσμένων» για την Ελλάδα, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας σχολιάζει: «Οι ενέργειες της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο συνιστούν αντίδραση σε δικές μας πρωτοβουλίες, που σκοπό έχουν να κατοχυρώσουν στη βάση του Διεθνούς Δικαίου τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.
»Εντάσσονται σε μια ευρύτερη απόπειρα της Τουρκίας να οικοδομήσει ένα προφίλ περιφερειακής δύναμης με ισχυρή αμυντική βιομηχανία και παρουσία σε άλλες χώρες. Δυστυχώς, η παρουσία της Τουρκίας σε χώρες όπως η Λιβύη και η Συρία δεν είναι πάντοτε ωφέλιμη. Οι τελευταίες παρεμβάσεις στη Συρία, μάλιστα, φαίνεται ότι δημιουργούν στην Τουρκία μία τάση περαιτέρω επιβολής με διαχυτικές συνέπειες για την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
»Κανένα τετελεσμένο δεν μπορεί, πάντως, να παραχθεί μονομερώς. Αυτό επιβάλλει η διεθνής έννομη τάξη και εμείς μεριμνούμε πάντοτε, αυτοτελώς ή μέσω των διεθνών συμμαχιών μας, να γίνεται σαφές και να απευθύνεται προς όλους».
Στην ερώτηση του εάν ζούμε το τέλος των «ήρεμων νερών», ο Γιώργος Γεραπετρίτης απαντά ως εξής: «Τα “ήρεμα νερά” δεν συνιστούν αυτοσκοπό αλλά το μέσο για την εξυπηρέτηση των εθνικών μας στόχων. Η πολιτική αυτή ήρθε μετά από μια περίοδο παρατεταμένης και κλιμακούμενης έντασης με την Τουρκία, η οποία απειλούσε έμπρακτα την ειρήνη στην περιοχή μας και μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε σύρραξη.
»Η επιλογή συνεπώς της διαμόρφωσης μιας λειτουργικής σχέσης με τη γείτονα ήταν σαφής και εθνικά ωφέλιμη: Απομείωση των κρίσεων με ταυτόχρονη πολυεπίπεδη ισχυροποίηση της Ελλάδας».
Στη συνέχεια ο κ. Γεραπετρίτης απαριθμεί τα θετικά για την Ελλάδα αποτελέσματα που επέφεραν τα «ήρεμα νερά»:
• Πρώτον, «οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου μειώθηκαν, οι μεταναστευτικές ροές εξ ανατολών ελαχιστοποιήθηκαν, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ανέπνευσαν και αναπτύχθηκαν οικονομικά και, παρά τις εντάσεις, δεν προέκυψε μείζων κρίση».
• Δεύτερον, «αξιοποιήθηκε ο χρόνος για τη μεγέθυνση της οικονομίας και της άμυνάς μας. Ειδικά οι Ένοπλες Δυνάμεις μας, που είχαν υποστεί τεράστιο πλήγμα λόγω της οικονομικής κρίσης, ενισχύθηκαν καίρια και σήμερα βρίσκονται σε θέση υπεροχής σε αέρα και θάλασσα με τα αεροσκάφη Rafale, τα αναβαθμισμένα F-16, τις φρεγάτες Belharra, τη νέα πολυδιάστατη δομή δυνάμεων, καθώς και τα νέα υπερόπλα που αναμένουμε το επόμενο διάστημα, ιδίως τα F-35».
• Τρίτον, «η Ελλάδα αναπτύχθηκε διπλωματικά και σήμερα βρίσκεται στο απόγειο της ισχύος της. Στον σκληρό πυρήνα όλων των μεγάλων διεθνών οργανισμών, με στρατηγικές συμμαχίες με κρίσιμες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία, το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Ινδία και οι χώρες του Κόλπου. Την ίδια στιγμή, κλείσαμε πληγές, όπως με τη Λιβύη, και διευρύναμε το διπλωματικό μας αποτύπωμα παντού στον κόσμο».
• Τέταρτον, «η βελτίωση στις σχέσεις μας με την Τουρκία συνέβαλε καθοριστικά στην επανεκκίνηση των άτυπων συζητήσεων για το Κυπριακό, μετά από μια μακρά περίοδο στασιμότητας, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ».
• Πέμπτον, «η Ελλάδα έθεσε για πρώτη φορά, με τρόπο αδιαμφισβήτητο, νομικά και πολιτικά επιχειρήματα για την υποστήριξη των εθνικών μας θέσεων, όπως ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και το πρόγραμμα αξιοποίησης του υποθαλάσσιου πλούτου μας, που κατοχυρώνουν στην πράξη τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτηρίζει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου «έργο μείζονος σημασίας», το οποίο αίρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.
Για την πρόσφατη είσοδος της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector σημειώνει ότι «επιβεβαιώνει την οικονομοτεχνική βιωσιμότητα και τηναξία του έργου. Είναι αυτονόητο ότι η χώρα μας, σε συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, θα πράξει τα προβλεπόμενα για την πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίησή του».
Για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο τονίζει: «Η επέκταση των χωρικών υδάτων μας έως τα 12 ναυτικά μίλια έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα, το οποίο η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει μονομερώς σε χρόνο και με τρόπο που θα επιλεγεί από την ελληνική πολιτεία».
Ο υπουργός Εξωτερικών δηλώνει επίσης ότι «το Διεθνές Δίκαιο δεν εφαρμόζεται à la carte. Η Ελλάδα ενεργεί αποκλειστικά εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου και, ιδίως, του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Αυτό δεν είναι “αυτοπεριορισμός”, είναι αυτονόητη υποχρέωση, συνειδητή επιλογή ευθύνης και θεσμικής σοβαρότητας από μία ευνομούμενη χώρα που σέβεται τη διεθνή τάξη».
Αφήνοντας δε αιχμές και για τις επικρίσεις που δέχεται η κυβέρνηση από το «εσωτερικό μέτωπο» αναφέρει: «Αυτό κάνει μια υπεύθυνη κυβέρνηση για να έχει στο μέλλον έννομο συμφέρον να μπορεί να επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο σε κάθε πτυχή του. Με τον τρόπο αυτόν μεγαλώσαμε την Ελλάδα με την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο, ασκήσαμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα με τις συμφωνίες οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Ιταλία και την Αίγυπτο, αναθέσαμε σε ενεργειακούς κολοσσούς την έρευνα και αξιοποίηση κοιτασμάτων νοτίως της Κρήτης, φέραμε τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και προχωράμε με τα Θαλάσσια Πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο. Αλήθεια, πότε άλλοτε στην ελληνική πολιτική ιστορία είχαμε τόσες δράσεις που κατοχυρώνουν τα δικαιώματά μας; Όσοι μας μέμφονται για τις αναμενόμενες αντιδράσεις τις Τουρκίας σε αυτές τις ελληνικές δράσεις, ας μας εξηγήσουν πρώτα γιατί δεν τόλμησαν να φέρουν έστω μία δράση από τον κατάλογο αυτόν».
Ερωτηθείς, τέλος, για τις σχέσεις του με τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν και εάν παραμένουν ανοικτοί οι προσωπικοί δίαυλοι επικοινωνίας, ο κ. Γεραπετρίτης απαντά πως «με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας έχουμε επιτύχει ένα ικανοποιητικό επίπεδο επικοινωνίας ως προς τις θέσεις και τις κόκκινες γραμμές κάθε πλευράς. Χάρη σε αυτή την επικοινωνία, τα τελευταία τρία χρόνια αποφεύχθηκαν μεγάλες κρίσεις και οικοδομήθηκε μια λειτουργική σχέση προς όφελος και των δύο λαών».
