Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ παρουσίασε σήμερα το επικαιροποιημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034, ενόψει της συζήτησης που θα πραγματοποιηθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18 και 19 Ιουνίου στις Βρυξέλλες.
Η υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κύπρου Μαριλένα Ραουνά τόνισε ότι η Κυπριακή Προεδρία παρουσιάζει ένα «ώριμο και ισορροπημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο», σημειώνοντας ότι «έχουμε παρουσιάσει συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία, τα πρώτα για το νέο ΠΔΠ, με μια αρχιτεκτονική που συνδυάζει φιλοδοξία και ευελιξία».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε πρότεινε πέρυσι συνολικό προϋπολογισμό ύψους 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ για την Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο 2028-2034, σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το ισχύον ΠΔΠ.
Σύμφωνα με την κα Ραουνά, η Κυπριακή Προεδρία προτείνει οριζόντια μείωση 2% (περικοπή περίπου 32,8 δισ.) στο συνολικό επίπεδο δαπανών, σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής, η οποία αποτελεί τη βάση εκκίνησης των διαπραγματεύσεων. Όπως ανέφερε, «η περικοπή αυτή αποτελεί συμβιβασμό που καλύπτει όλες τις φωνές στο Συμβούλιο», καθώς κράτη-μέλη έχουν εκφράσει τόσο αιτήματα για αυξημένη φιλοδοξία όσο και για σημαντικότερη δημοσιονομική συγκράτηση.
Η μείωση κατανέμεται οριζόντια σε όλα τα βασικά κεφάλαια του προϋπολογισμού, με τις δαπάνες για συνοχή και γεωργία να καταγράφουν περιορισμένη μείωση περίπου 0,5%, ενώ μεγαλύτερες περικοπές εντοπίζονται στην ανταγωνιστικότητα και την εξωτερική δράση.
Παράλληλα, όπως είπε η κ. Ραουνά, η Κυπριακή Προεδρία επιδιώκει να απαντήσει σε ανησυχίες κρατών-μελών με Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα (ΑΕΕ) κάτω του 90% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενσωματώνοντας στοιχεία ενίσχυσης της σύγκλισης και της συνοχής.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη μεταβολή της δομής κατανομής, καθώς οι εθνικές κατανομές περιορίζονται πλέον σε περίπου 41% του συνολικού προϋπολογισμού, έναντι περίπου 60% στο ισχύον ΠΔΠ, στοιχείο που, σύμφωνα με την Προεδρία, αποτυπώνει τη μετατόπιση προς έναν πιο εκσυγχρονισμένο και ευρωπαϊκά προσανατολισμένο προϋπολογισμό, με μεγαλύτερη έμφαση σε ευρωπαϊκής κλίμακας επενδύσεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, κράτη-μέλη όπως η Γερμανία και η Ολλανδία θεωρούν ότι η προτεινόμενη περικοπή 2% δεν επαρκεί και ότι ο συνολικός προϋπολογισμός παραμένει υπερβολικά υψηλός. Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Έλκο Χέινεν χαρακτήρισε την πρόταση «μη αποδεκτή», υποστηρίζοντας ότι είναι «ανεπαρκής και με λάθος προσανατολισμό», λόγω του υψηλού συνολικού ύψους του προϋπολογισμού.
Η κα Ραουνά σημείωσε ότι το πλαίσιο αποτελεί «συνολικό και ισορροπημένο συμβιβασμό» και ρεαλιστική βάση για διαπραγμάτευση, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη προχωρήσει παράλληλες συζητήσεις για τα τρία βασικά τομεακά εργαλεία: τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (NRP Plan), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και το «Global Europe Fund» για τη χρηματοδότηση των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ.
Στην επιστολή πρόσκλησης προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα υπογραμμίζει ότι στόχος της συζήτησης είναι «να επικεντρωθούμε στα βασικά στοιχεία που θα διευκολύνουν την επίτευξη συμφωνίας μέχρι το τέλος του έτους», συμπεριλαμβανομένης της προόδου στο ζήτημα των νέων ιδίων πόρων, οι οποίοι θεωρούνται καθοριστικοί «για τη σύζευξη των φιλοδοξιών της Ένωσης με τα αναγκαία μέσα χρηματοδότησης».
Ωστόσο, οι θέσεις των κρατών-μελών παραμένουν σε μεγάλη απόσταση, ενώ διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η απουσία στενού συντονισμού μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου δυσχεραίνει τις προσπάθειες εξεύρεσης συμβιβασμού. Η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026 θεωρείται κρίσιμη, καθώς το 2027 αναμένονται σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις σε σειρά κρατών-μελών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, γεγονός που εκτιμάται ότι θα περιορίσει τα περιθώρια πολιτικών συμβιβασμών.
