Στον εντοπισμό ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων αποβιωσάντων, για τα οποία δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιοι είναι οι νόμιμοι κληρονόμοι, προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ). Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης προσέγγισης στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας και την άσκηση στεγαστικής πολιτικής.
Μέσα από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων από το Κτηματολόγιο, την ΑΑΔΕ, τα ληξιαρχεία, το Μητρώο Πολιτών και τις τράπεζες, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα επιχειρήσουν να καταγράψουν τόσο την περιουσιακή κατάσταση των αποβιωσάντων όσο και τις συγγενικές τους σχέσεις. Στόχος είναι να εντοπιστούν τυχόν δικαιούχοι και να διαπιστωθεί σε ποιες περιπτώσεις δεν υπάρχουν νόμιμοι κληρονόμοι, ώστε να εξεταστεί εάν η περιουσία μπορεί να περιέλθει στο Δημόσιο.
Το πλαίσιο για τη διενέργεια των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων διαμορφώνεται με απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, η οποία προβλέπει τη διασύνδεση του πληροφοριακού συστήματος κοινωφελών περιουσιών του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με έξι ηλεκτρονικές υπηρεσίες, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας.
Τι στοιχεία θα αναζητούν οι αρμόδιες υπηρεσίες
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων θα επιτρέπει την πρόσβαση σε έξι βασικές κατηγορίες δεδομένων:
1. Εντοπισμός συγγενών και δυνητικών κληρονόμων
Μέσω του Μητρώου Πολιτών θα αναζητούνται πιστοποιητικά γέννησης, οικογενειακής κατάστασης και εγγυτέρων συγγενών. Τα στοιχεία αυτά θα αξιοποιούνται για τη σύνθεση του οικογενειακού δέντρου της κληρονομικής διαδοχής, προκειμένου να προσδιορίζονται τα πρόσωπα που συνδέονται συγγενικά με τον αποβιώσαντα και να εξετάζεται εάν προκύπτει κληρονομικό δικαίωμα του Δημοσίου.
2. Αναζήτηση ληξιαρχικών πράξεων θανάτου
Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να αναζητούν στοιχεία θανάτου με βάση τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ), το ονοματεπώνυμο, το έτος γέννησης ή θανάτου, καθώς και άλλα προσωπικά δεδομένα. Η αναζήτηση δεν θα περιορίζεται μόνο στον αρχικό αποβιώσαντα, αλλά θα επεκτείνεται και σε συγγενικά του πρόσωπα που έχουν επίσης αποβιώσει, ώστε να αποσαφηνίζεται η διαδοχή των κληρονομικών δικαιωμάτων.
3. Εντοπισμός ακινήτων μέσω του Κτηματολογίου
Μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Εθνικού Κτηματολογίου θα πραγματοποιείται αναζήτηση ακινήτων που συνδέονται με κληρονομιές και κοινωφελείς περιουσίες. Θα αντλούνται πληροφορίες για τους Κωδικούς Αριθμούς Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), τις διευθύνσεις, τα κτίρια και τα ποσοστά ιδιοκτησίας, με βάση τον ΑΦΜ. Τα δεδομένα που θα συγκεντρώνονται θα καταχωρίζονται στα αντίστοιχα ηλεκτρονικά μητρώα.
4. Καταγραφή ακινήτων αποβιωσάντων μέσω του Περιουσιολογίου
Το ΥΠΕΘΟ θα έχει τη δυνατότητα να αντλεί στοιχεία για την ακίνητη περιουσία φορολογουμένων που έχουν αποβιώσει. Οι πληροφορίες αυτές θα αξιοποιούνται από εκτελεστές διαθηκών, εκκαθαριστές και κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών, προκειμένου να καταγράφονται τα ακίνητα που βρίσκονται υπό τη διαχείρισή τους.
5. Ηλεκτρονική ανάκτηση κτηματολογικών εγγράφων
Η απόφαση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ανάκτησης κτηματολογικών εγγράφων και υποβολής τους στις αρμόδιες εποπτεύουσες αρχές. Η διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας κοινωφελών περιουσιών από τους εκτελεστές διαθηκών, τους εκκαθαριστές και τους κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών.
6. Έλεγχος τραπεζικών λογαριασμών
Μέσω της διασταύρωσης του διεθνούς αριθμού τραπεζικού λογαριασμού (IBAN) με τον ΑΦΜ θα ελέγχεται η ορθότητα των τραπεζικών λογαριασμών των υποτρόφων κληροδοτημάτων, τα οποία διαχειρίζεται απευθείας το ΥΠΕΘΟ. Αντίστοιχοι έλεγχοι θα διενεργούνται και για τους λογαριασμούς κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών, κατά την καταχώρισή τους στα σχετικά μητρώα.
Αυστηρές δικλίδες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων
Παράλληλα με τη διεύρυνση της πρόσβασης στα διαθέσιμα ηλεκτρονικά στοιχεία, η υπουργική απόφαση προβλέπει συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας για τη διαχείριση και την προστασία των πληροφοριών.
Ειδικότερα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει την υποχρέωση να καταγράφει και να παρακολουθεί κάθε πρόσβαση στα ηλεκτρονικά συστήματα, να διασφαλίζει την πλήρη ιχνηλασιμότητα των αναζητήσεων και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, τίθεται σαφής περιορισμός ως προς τη χρήση των πληροφοριών: τα δεδομένα που θα αντλούνται από τις διασυνδεδεμένες υπηρεσίες θα μπορούν να αξιοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς που προβλέπει η απόφαση, δηλαδή για τη διαχείριση κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών.
