Σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι φαίνεται να βρίσκονται οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με το Ιράν να συνδέει πλέον ανοιχτά την προοπτική μιας νέας συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες με την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων από «παγωμένα» ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Το μήνυμα έστειλε ο Μοχσέν Ρεζαΐ, στρατιωτικός σύμβουλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σε μια σπάνια και ιδιαίτερα αποκαλυπτική συνέντευξή του στο CNN, κατά την οποία σκιαγράφησε τις κόκκινες γραμμές της Τεχεράνης, αλλά και τα σενάρια που εξετάζει η ιρανική ηγεσία σε περίπτωση κατάρρευσης των συνομιλιών.
«Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο και ο Τραμπ πρέπει να το σπάσει. Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Τραμπ», δήλωσε ο ιρανός αξιωματούχος, μεταφέροντας ξεκάθαρα την ευθύνη των επόμενων κινήσεων στην αμερικανική πλευρά.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNN, η Τεχεράνη ζητά την άμεση αποδέσμευση 12 δισ. δολαρίων με την υπογραφή μιας ενδιάμεσης συμφωνίας και άλλων 12 δισ. σε επόμενο στάδιο, θεωρώντας τη συγκεκριμένη κίνηση προϋπόθεση για την αποκατάσταση στοιχειώδους εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο χωρών.
Ωστόσο, στην Ουάσινγκτον επικρατεί έντονος προβληματισμός. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η απελευθέρωση ενός τόσο μεγάλου ποσού σε αυτή τη φάση θα στερούσε από τις ΗΠΑ ένα από τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά τους χαρτιά απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία.
«Τεστ εμπιστοσύνης» για τον Τραμπ
Ο Ρεζαΐ επιχείρησε να παρουσιάσει το αίτημα της Τεχεράνης όχι ως οικονομική διεκδίκηση, αλλά ως πολιτική δοκιμασία καλής θέλησης.
«Αν ο Τραμπ θέλει πραγματικά να καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν, αυτά τα 24 δισ. δολάρια είναι ένα τεστ εμπιστοσύνης. Είναι ένα τεστ που πρέπει να περάσει η Αμερική και τότε θα ανοίξει ο δρόμος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, απέρριψε κάθε αμερικανικό επιχείρημα περί παραχώρησης, τονίζοντας ότι πρόκειται για χρήματα που ανήκουν αποκλειστικά στο Ιράν.
«Είναι τα δικά μας χρήματα, όχι αμερικανικά», υπογράμμισε.
Προειδοποιήσεις για επέκταση της σύγκρουσης
Η συνέντευξη δεν περιορίστηκε στο διπλωματικό σκέλος των συνομιλιών. Ο Ιρανός αξιωματούχος έστειλε και σαφές μήνυμα αποτροπής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, προειδοποιώντας ότι μια επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων θα μπορούσε να μετατρέψει την υφιστάμενη ένταση σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.
Όπως είπε, η Τεχεράνη είναι έτοιμη να επεκτείνει το πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων πολύ πέρα από τον Περσικό Κόλπο, από τα Στενά του Ορμούζ έως τον Ινδικό Ωκεανό, το Στενό Μπαμπ αλ Μαντάμπ, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
«Θα δώσουμε μια νέα διάσταση στον πόλεμο, επιτιθέμενοι και σε άλλες αμερικανικές βάσεις πέρα από εκείνες που έχουμε στοχοποιήσει μέχρι σήμερα», δήλωσε, αν και έσπευσε να εκτιμήσει ότι η πιθανότητα γενικευμένου πολέμου παραμένει μικρή.
Ορμούζ, Χαμενεΐ και οι αμφιβολίες για μια νέα συμφωνία
Σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές της παρέμβασής του, ο Ρεζαΐ αποκάλυψε στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται το μεταπολεμικό περιβάλλον στην περιοχή και τον στρατηγικό ρόλο των Στενών του Ορμούζ.
Επανέλαβε τη θέση της ιρανικής ηγεσίας ότι το Ιράν και το Ομάν διαθέτουν κυριαρχικά δικαιώματα στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο και υποστήριξε ότι οι δύο χώρες θα συνεχίσουν να τη διαχειρίζονται από κοινού.
Απέφυγε, πάντως, να χαρακτηρίσει ως «διόδια» τυχόν οικονομικές επιβαρύνσεις για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά, υποστηρίζοντας ότι θα πρόκειται για «τέλη συντήρησης», καθώς –όπως είπε– η Τεχεράνη δεν μπορεί να επωμίζεται μόνη της το κόστος διαχείρισης μιας τόσο κρίσιμης ναυτιλιακής αρτηρίας.
Ερωτηθείς για την κατάσταση της υγείας του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και τον ρόλο του στη λήψη αποφάσεων, απέφυγε να δώσει οποιαδήποτε απάντηση. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει κανένα ενδεχόμενο συνάντησης μεταξύ του ανώτατου ηγέτη του Ιράν και του Ντόναλντ Τραμπ.
«Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Βρισκόμαστε ακόμη στο πρώτο στάδιο των διαπραγματεύσεων και ο κ. Τραμπ έχει οδηγήσει τις συνομιλίες σε αδιέξοδο», είπε.
Παράλληλα, εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τη διάρκεια και τη βιωσιμότητα μιας πιθανής νέας πυρηνικής συμφωνίας, επικαλούμενος την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 αλλά και τη στρατηγική «ασάφειας» που, κατά την άποψή του, ακολουθεί ο Αμερικανός πρόεδρος.
«Το Ιράν είναι έτοιμο ακόμη και για εισβολή»
Ο Ρεζαΐ εμφανίστηκε βέβαιος ότι η χώρα του μπορεί να αντιμετωπίσει ακόμη και το πιο ακραίο σενάριο: μια αμερικανική στρατιωτική εισβολή.
«Τότε ο κόσμος θα καταλάβει τις πραγματικές δυνατότητες του Ιράν, γιατί η χερσαία ισχύς μας είναι πολλές φορές μεγαλύτερη από την ισχύ των πυραύλων μας», υποστήριξε.
Μάλιστα, χαρακτήρισε τον πρόσφατο πόλεμο ως ιστορικό σημείο καμπής για την Ισλαμική Δημοκρατία, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για την πρώτη πραγματική νίκη του Ιράν απέναντι στους αντιπάλους του στα 47 χρόνια ύπαρξης του καθεστώτος.
«Είναι η πρώτη φορά που το Ιράν βγαίνει νικητής από πολέμους, ενώ στους προηγούμενους πολέμους είχε πάντοτε ηττηθεί», ανέφερε, αποτυπώνοντας το κλίμα αυτοπεποίθησης που επιχειρεί να προβάλει η Τεχεράνη σε μια περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμων γεωπολιτικών εξελίξεων.
