Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ινδία, η Αυστραλία και η Ιαπωνία ανακοίνωσαν σήμερα στο Νέο Δελχί μια νέα συνεργασία στους τομείς της ναυτιλίας και των ορυχείων, για να επαναδραστηριοποιήσουν την Quad, μια συμμαχία που αντιμετωπίζεται με επιφυλαξεις από το Πεκίνο, με φόντο αβεβαιότητες όσον αφορά την αμερικανική δέσμευση και διαφοροποιήσεις σχετικά με το Ιράν. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συμμετείχε σ' αυτή τη σύνοδο κορυφής, δέκα ημέρες μετά την επίσημη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα, στη διάρκεια της οποίας ο πρόεδρος είχε πλέξει το εγκώμιο μιας συνεργασίας μεταξύ των δύο δυνάμεων με τη μορφή μιας «G2» (Ομάδας των Δύο). Η προοπτική αυτή προκαλεί φόβους στους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών -οι οποίοι ανησυχούν για την άνοδο της ισχύος του Πεκίνου- ότι θα υποβαθμισθούν. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας δήλωσε σήμερα στους ομολόγους του ότι η Quad ενώνει «σταθερές και δυναμικές δημοκρατίες» οι οποίες «συμμμερίζονται ισχυρές αξίες» και είναι «προσηλωμένες σε παρόμοιες έννοιες της οικονομικής ανάπτυξης και σε πολυάριθμα συγκλίνοντα συμφέροντα».
Ο Ρούμπιο ανακοίνωσε πως οι τέσσερις χώρες μέλη αυτής της άτυπης ομάδας συνεργασίας θα εργασθούν πάνω σε δύο προγράμματα για τη ναυτιλία: το ένα με στόχο να συνδυασθούν οι ικανότητες εποπτείας τους και το άλλο για την παροχή καλύτερων πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο για την εμπορική θαλάσσια κυκλοφορία. Για πρώτη φορά, η αυστραλιανή υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ δήλωσε ότι η Quad συνεργάζεται για να συνδράμει στη λιμενική ανάπτυξη των νησιών Φίτζι -αρχιπέλαγος του Νότιου Ειρηνικού- όπου η Κίνα έχει εντείνει τις προσπάθειες για να αυξήσει την επιρροή της.
Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών κάλεσε την Quad να εργασθεί περισσότερο από κοινού για να εξασφαλίσει την προμήθεια κρίσιμης σημασίας μεταλλευμάτων. Πρόκειται για έναν από τους σπάνιους τομείς στους οποίους η κυβέρνηση Τραμπ έχει στραφεί προς μια πιο παραδοσιακή διπλωματία, η οποία έγκειται στην οικοδόμηση δικτύων με συμμάχους, καθώς ανησυχεί για την κυριαρχία της Κίνας σε πόρους κλειδιά για τον τομέα των τεχνολογιών αιχμής.
Πέρυσι ο Ρούμπιο οργάνωσε δύο συνόδους των υπουργών Εξωτερικών της Quad -Τετραμερής Διάλογος για την Ασφάλεια- όμως μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στις αρχές του 2025, δεν έχει πραγματοποιηθεί καμιά σύνοδος κορυφής των αρχηγών των χωρών αυτής της συμμαχίας. Ο προκάτοχός του, ο Τζο Μπάιντεν, είχε ωστόσο υποσχεθεί ότι οι σύνοδοι κορυφής των ηγετών των τεσσάρων χωρών επρόκειτο να συνεχισθούν. Κατά τη σημερινή συνάντησή του με τους ομολόγους του στο Νέο Δελχί, ο Ρούμπιο δήλωσε πως η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί να επικεντρωθεί περισσότερο η Quad σε συγκεκριμένα αποτελέσματα, παρά σε συνόδους. Η συνεργασία προχωρεί «με αρκετά επιθετικό τρόπο», διαβεβαίωσε. Η ελευθερία της ναυσιοπλοΐας είναι από καιρό ο όρος που χρησιμοποιεί η Ουάσινγκτον για να αντιταχθεί στις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Κίνας, οι οποίες ανησυχούν ιδιαίτερα την Ιαπωνία.
Όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες επικαλέσθηκαν πρόσφατα αυτή την αρχή για να επιχειρήσουν να κινητοποιήσουν τους συμμάχους τους εναντίον του Ιράν, το οποίο έχει αποκλείσει τα στρατηγικής σημασίας στενά του Ορμούζ ως απάντηση στον πόλεμο που κηρύχθηκε στις 28 Φεβρουαρίου με ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα. Κανένας σύμμαχος των ΗΠΑ, εκτός από το Ισραήλ, δεν έχει υποστηρίξει ξεκάθαρα την αμερικανική απόφαση για επίθεση στο Ιράν, προκαλώντας το θυμό του Τραμπ, ο οποίος αμφισβήτησε την αξιοπιστία των εταίρων του, τους οποίους δεν είχε ωστόσο συμβουλευθεί. Ο ινδός υπουργός Εξωτερικών Σουμπραχμανιάμ Τζαϊσανκάρ δήλωσε πως οι συνομιλίες αφορούσαν κυρίως «τον Ινδο-Ειρηνικό, που αποτελεί το ειδικό πεδίο της Quad».
Εκτός από το Ιράν, η Ινδία αποστασιοποιείται από τις άλλες χώρες της Quad και αναφορικά με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αρνούμενη να διακόψει τις σχέσεις της με τη Μόσχα. Η αυστραλή υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ δήλωσε ότι υπάρχουν πολυάριθμα θέματα προς αντιμετώπιση στην Ασία, δεδομένης της «επιδείνωσης του στρατηγικού περιβάλλοντος και των οξυμένων οικονομικών εντάσεων». Ο αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι είναι ένας από τους σπάνιους ηγέτες που έχουν εκφράσει μια κάποια κατανόηση για τον πόλεμο στο Ιράν, χωρίς εντούτοις να παράσχει στις ΗΠΑ τη βοήθεια της Καμπέρα, προκαλώντας τις επικρίσεις του Τραμπ.
Η Ιαπωνία και η Ινδία διατηρούν παραδοσιακά εγκάρδιες σχέσεις με την Τεχεράνη, αν και έχουν συμμορφωθεί απρόθυμα με τις αμερικανικές κυρώσεις που έχουν στόχο τις αγορές του ιρανικού πετρελαίου. Ο ιάπωνας υπουργός Εξωτερικών Τοσιμίτσου Μοτέγκι, ο οποίος είχε χθες, Δευτέρα, συνομιλίες με τον ινδό ομόλογό του, δήλωσε ότι είναι σημαντικό να μελετηθεί εμπεριστατωμένα η παγκόσμια κατάσταση της ασφάλειας που καθίσταται «όλο και πιο ανησυχητική».
